280. rocznica urodzin Kościuszki

Walczył o wolność Stanów Zjednoczył, dowodził pierwszym polskim narodowym powstaniem – 4 lutego minęła 280. rocznica urodzin Tadeusza Kościuszki, uważanego za jednego z największych bohaterów w historii Polski.

Insurekcja Kościuszkowska skończyła się rzezią Pragi, ale legenda naczelnika żyje do dziś. Fot. muzhp.pl

Pochodził z Mereczowszczyzny – wioski niedaleko Brześcia (obecnie Białoruś). W 1765 r., jako 19-latek, wstąpił do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, uczestniczył tam w specjalnym kursie inżynierskim dla wyróżniających się słuchaczy. W 1769 r. wyjechał do Paryża, gdzie studiował w Akademii Malarstwa i Rzeźby.

Powrócił do kraju w 1774 r., następnie wyjechał do Drezna, potem do Paryża. Na amerykańskiej ziemi znalazł się w 1776 r., miesiąc po ogłoszeniu Deklaracji Niepodległości. Został mianowany na inżyniera armii amerykańskiej. Brał udział w budowaniu fortyfikacji w wielu obozach wojskowych. W uznaniu zasług został w 1783 r. awansowany na generała brygady.

W 1784 r. powrócił do kraju, otrzymał nominację na generała majora wojsk koronnych. Odznaczył się w walce z oddziałami rosyjskimi, które wkroczyły na ziemie polskie w 1792 r., za co otrzymał order Virtuti Militari.

Znów wylądował w Paryżu, a gdy w 1793 r. nastąpił drugi rozbiór Polski, przyjechał do Drezna, gdzie zaczął opracowywać koncepcję powstania narodowego. Insurekcja, nazwana kościuszkowską, była ostatnią próbą ratowania Rzeczypospolitej. Powstanie trwało od 24 marca do 16 listopada 1794 r. Zryw zakończył się klęską i III rozbiorem, po którym Polska ostatecznie zniknęła z mapy.

Do śmierci imperatorowej Katarzyny II przebywał w rosyjskiej w niewoli. Car Paweł I Kościuszkę wypuścił – wymuszając na nim przysięgę wierności. W latach 1798-1815 mieszkał pod Paryżem.

Zmarł 15 października 1817 r. w Solurze w Szwajcarii. Został pochowany w tamtejszym kościele pojezuickim; rok później szczątki bohatera spoczęły w kryptach królewskich katedry na Wawelu. Urna z sercem naczelnika trafiła do Polski w 1927 r. – umieszczono ją w dawnej kaplicy królewskiej Zamku Królewskiego w Warszawie.

tom