3 miliony Polaków już ma urządzenie które raportuje do centrali co 15 minut. Do 2028 roku instalacja obowiązkowa w każdym domu

Warszawski dystrybutor energii zamknął rok 2025 z wynikiem 546000 zainstalowanych inteligentnych liczników elektrycznych które od momentu aktywacji nieprzerwanie monitorują zużycie prądu w mieszkaniach stolicy i automatycznie przekazują szczegółowe informacje do centralnego systemu komputerowego co godzinę lub choćby co kwadrans tworząc precyzyjny profil życia codziennego każdego gospodarstwa domowego. Oznacza to iż prawie połowa mieszkańców Warszawy posiada już w swoich przedpokojach lub na klatkach schodowych niewielkie czarne urządzenie które rejestruje dokładnie kiedy włączany jest czajnik o której godzinie gaśnie telewizor w sypialni kiedy włącza się pralka czy zmywarka a choćby ile osób przebywa w lokalu na podstawie charakterystycznego wzorca poboru energii elektrycznej przez sprzęty AGD i oświetlenie.

Fot. Warszawa w Pigułce

W skali całego kraju liczby są jeszcze bardziej imponujące ponieważ Energa Operator raportuje ponad 3 miliony wymian według stanu na maj ubiegłego roku i planuje osiągnięcie stuprocentowej wymiany prawie 5 lat przed terminem wyznaczonym przez ustawodawcę Tauron Dystrybucja wymieniła 2100000 urządzeń do lipca z planem osiągnięcia 2500000 do sylwestra natomiast PGE Dystrybucja wyznaczył sobie ambitny cel 2750000 wymian do końca minionego roku z czego 850000 przypadło na ostatnie dwanaście miesięcy co pokazuje iż akcja nabiera lawinowego tempa i coraz więcej Polaków staje przed faktem dokonanym iż do ich domów puka monter z nowym urządzeniem którego instalacji nie można legalnie odmówić.

Operacja wymiany tradycyjnych liczników mechanicznych na inteligentne systemy pomiarowe nie jest dobrowolna ale wynika bezpośrednio ze znowelizowanych przepisów prawa energetycznego oraz wymagań unijnych określających precyzyjne i nieubłagane terminy realizacji tego gigantycznego przedsięwzięcia. Najpóźniej do końca 2028 roku cztery piąte wszystkich polskich odbiorców prądu musi otrzymać nowe urządzenia a dwa lata później wskaźnik ten ma osiągnąć pułap 100 procent co oznacza iż absolutnie każde gospodarstwo domowe niezależnie od tego czy mieszka w przedwojennej kamienicy wielkim bloku z wielkiej płyty czy nowoczesnym domu jednorodzinnym będzie musiało zaakceptować tę zmianę ponieważ alternatywy po prostu nie przewidziano w przepisach.

Urządzenie które monterzy instalują w miejsce dotychczasowych liczników różni się od swojego mechanicznego poprzednika jak telefon od telefonu z tarczą obrotową ponieważ stary model jedynie biernie liczył kilowatogodziny czekając na wizytę inkasenta lub telefoniczny odczyt przez właściciela mieszkania natomiast nowa generacja działa w systemie ciągłej dwukierunkowej komunikacji z centralą dystrybutora energii.

Nowoczesne urządzenie pomiarowe nosi oficjalną nazwę inteligentny licznik energii elektrycznej i rejestruje zużycie prądu z niespotykaną dotąd dokładnością automatycznie przekazując szczegółowe informacje do centrali dystrybutora w odstępach zwykle piętnastominutowych lub maksymalnie godzinowych co daje operatorowi bezprecedensowy wgląd w życie prywatne mieszkańców.

Transmisja danych odbywa się poprzez sieć komórkową GSM podobną do tej wykorzystywanej przez telefony komórkowe lub przez sieć energetyczną metodą zwaną PLC gdzie informacje cyfrowe są nakładane na przewód elektryczny i przesyłane razem z napięciem zasilającym. Jednak prawdziwa rewolucja kryje się w drugiej kluczowej funkcji nowego urządzenia czyli możliwości zdalnego sterowania zasilaniem ponieważ operator zyskuje prawo zmiany taryfy czasowej bez fizycznej wizyty w lokalu a także co budzi największe obawy konsumentów może odciąć zasilanie jednym kliknięciem w systemie komputerowym siedzącego w biurze dystrybutora bez konieczności wysyłania ekipy monterskiej pod adres dłużnika.

Przymusowy charakter ogólnokrajowej akcji wymiany liczników wynika z dążenia Komisji Europejskiej w Brukseli oraz polskiego Ministerstwa Klimatu i Środowiska do stworzenia tak zwanych inteligentnych sieci przesyłowych określanych angielskim terminem smart grid które mają umożliwić efektywne zarządzanie coraz bardziej skomplikowanym systemem energetycznym.

Gwałtowny wzrost liczby instalacji fotowoltaicznych na dachach domów jednorodzinnych rosnąca popularność energochłonnych pomp ciepła zastępujących tradycyjne piece gazowe oraz lawinowy przyrost samochodów elektrycznych ładowanych w domowych gniazdkach sprawił iż przestarzała infrastruktura energetyczna zaprojektowana w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku dla prostego jednokierunkowego przepływu prądu od elektrowni do odbiorcy przestała nadążać za rzeczywistością dwudziestego pierwszego wieku gdzie energia płynie w obu kierunkach. Stare mechaniczne urządzenia pomiarowe nie dawały operatorom żadnego wglądu w to co dzieje się w sieci na bieżąco zmuszając ich do podejmowania decyzji o włączaniu dodatkowych bloków energetycznych lub wyłączaniu linii przesyłowych wyłącznie na podstawie historycznych danych i prognoz pogodowych co prowadziło do nieefektywności i marnotrawstwa energii.

Co to oznacza dla ciebie

Jeśli mieszkasz w starszej nieruchomości takiej jak przedwojenna kamienica czy blok z lat siedemdziesiątych lub osiemdziesiątych gdzie licznik elektryczny jest wmontowany wewnątrz twojego mieszkania zwykle w przedpokoju lub w łazience wizyta montera dystrybutora energii stanie się absolutnie nieunikniona w ciągu najbliższych 2 do 3 lat. Operator ma obowiązek wcześniejszego powiadomienia cię o planowanej wymianie zwykle poprzez ogłoszenia wywieszone na tablicach informacyjnych w klatkach schodowych lub ulotki wrzucone do skrzynek pocztowych z dokładną datą i przedziałem czasowym kiedy ekipa będzie pracować w twoim budynku a ty musisz zapewnić dostęp do urządzenia pomiarowego będąc obecnym w mieszkaniu przez cały czas trwania instalacji.

Sama procedura wymiany zajmuje od 15 do 40 minut w zależności od stanu instalacji elektrycznej i w tym okresie w twoim lokalu nie będzie zasilania co oznacza iż komputer na którym pracujesz zdalnie wyłączy się router internetowy przestanie działać lodówka i zamrażarka przestaną chłodzić a wszystkie zegarki w sprzętach kuchennych zostaną zresetowane do ustawień fabrycznych.

Absolutnie nie płać ani złotówki za wymianę licznika ponieważ cała operacja przeprowadzana w ramach ogólnokrajowego harmonogramu jest w pełni bezpłatna dla odbiorcy końcowego a wszelkie koszty pokrywa dystrybutor z własnych środków wynikających z taryf zatwierdzonych przez Urząd Regulacji Energetyki. jeżeli jakakolwiek osoba podająca się za montera lub pracownika firmy energetycznej domaga się opłaty za wymianę depozytu za urządzenie podpisu na nowej umowie czy jakiejkolwiek innej wpłaty natychmiast przerwij kontakt zamknij drzwi i zadzwoń na policję pod numer 112 zgłaszając próbę wyłudzenia pieniędzy ponieważ masowa ogólnokrajowa akcja to idealny pretekst dla oszustów do podszywania się pod legalnych pracowników energetyki. Zawsze żądaj okazania imiennej legitymacji służbowej ze zdjęciem i nie wahaj się zadzwonić na oficjalną infolinię swojego operatora podaną na ostatnim rachunku za prąd aby potwierdzić czy faktycznie w twoim budynku trwa wymiana liczników zgodnie z harmonogramem.

Po zakończeniu instalacji nowego urządzenia pomiarowego koniecznie zaloguj się do aplikacji mobilnej lub platformy internetowej oferowanej przez twojego dystrybutora energii ponieważ większość operatorów udostępnia darmowe narzędzia cyfrowe gdzie możesz śledzić swoje zużycie prądu na bieżąco w formie przejrzystych wykresów godzinowych dobowych i miesięcznych. To potężne narzędzie kontroli domowego budżetu pozwoli ci dokładnie zobaczyć ile energii pochłania twoje gospodarstwo w nocy podczas gdy wszyscy śpią a jedyne co pracuje to lodówka i router czyli tak zwana energia wampiryczna z urządzeń pozostawionych w trybie czuwania która może stanowić choćby 10 do 15 procent całkowitego rachunku. Szczegółowa analiza wykresów pomoże ci zdecydować czy opłaca się przejście na taryfę dwustrefową G12 gdzie włączanie pralek zmywarek podgrzewaczy wody i ładowanie samochodów elektrycznych w godzinach nocnych od 22 do 6 rano generuje znaczne oszczędności rzędu 30 do 40 procent kosztów energii w porównaniu do korzystania z tych samych urządzeń w ciągu dnia.

Pamiętaj iż najistotniejsza i najbardziej kontrowersyjna zmiana związana z nowymi licznikami dotyczy możliwości natychmiastowego zdalnego odłączenia zasilania bez fizycznej wizyty montera w twoim budynku. W dawnym systemie z mechanicznymi licznikami odcięcie dłużnika od prądu wymagało wysłania ekipy monterskiej która musiała fizycznie dotrzeć do budynku wejść na klatkę schodową lub na posesję i manualnie zdjąć plomby oraz wyjąć bezpieczniki co zajmowało czas i generowało koszty dla dystrybutora przez co często zwlekano z egzekucją zaległości. w tej chwili wystarczy jedno kliknięcie myszką w panelu komputerowym operatora siedzącego w biurze oddalonym o dziesiątki kilometrów od twojego mieszkania i zasilanie znika w ułamku sekundy ponieważ wbudowany w licznik elektroniczny stycznik rozłącza obwód elektryczny reagując na cyfrowy sygnał sterujący przesłany przez sieć GSM lub PLC. Dlatego terminowe regulowanie należności za prąd nabrało krytycznego znaczenia bo system reaguje błyskawicznie i bezlitośnie nie dając żadnego czasu w negocjacje czy wyjaśnienia a ty możesz obudzić się w zimny zimowy poranek bez ogrzewania światła i możliwości ugotowania ciepłego posiłku dla rodziny.