336 złotych miesięcznie na prąd, gaz i ogrzewanie bez względu na dochód. Tysiące uprawnionych nie złożyło wniosku i co miesiąc traci pieniądze

Od 1 marca 2026 roku ZUS i KRUS wypłacają 336,16 zł miesięcznie ryczałtu energetycznego – to ponad 4 000 zł rocznie na rachunki za energię. Świadczenie nie zależy od dochodu, nie wymaga corocznego odnawiania i dolicza się automatycznie do emerytury lub renty. Warunek jest jeden: trzeba mieć odpowiedni status i złożyć wniosek. Wielu uprawnionych tego nie zrobiło.

Starszy mężczyzna trzymający w ręku telefon | Fot. Shutterstock.

Co to jest ryczałt energetyczny i skąd pochodzi

Ryczałt energetyczny to miesięczny dodatek do emerytury lub renty, wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (lub KRUS w przypadku świadczeniobiorców rolniczych) na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2039 ze zm.). Jego celem jest częściowe pokrycie kosztów zużycia energii elektrycznej, gazu lub ciepła w gospodarstwie domowym uprawnionej osoby.

Świadczenie podlega corocznej waloryzacji. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ogłasza nową kwotę komunikatem do 7. dnia roboczego każdego lutego – obowiązuje ona od 1 marca danego roku do końca lutego roku następnego. Jeśli już pobierasz ryczałt – nie musisz nic robić. Waloryzacja następuje automatycznie. Wniosek składa się tylko raz – przy pierwszym ubieganiu się o świadczenie.

Aktualna kwota i historia wzrostów

Komunikatem Szefa UdSKiOR z 20 stycznia 2026 roku (M.P. z 2026 r. poz. 104) ogłoszono, iż od 1 marca 2026 roku ryczałt energetyczny wynosi 336,16 zł brutto miesięcznie. Rocznie daje to 4 033,92 zł – bez żadnych warunków dochodowych, bez kryterium majątkowego, dla wszystkich uprawnionego.

W ciągu 3 lat kwota ryczałtu wzrosła o blisko 65 zł miesięcznie – o 24 proc. To wzrost wyraźnie wyższy niż inflacja w tym samym okresie. Świadczenie jest opodatkowane na zasadach ogólnych jako przychód z emerytury lub renty.

Kto ma prawo do ryczałtu energetycznego

Ryczałt energetyczny nie jest świadczeniem powszechnym. Przysługuje wyłącznie osobom wymienionym w ustawie kombatanckiej z 1991 roku oraz osobom objętym ustawą z 20 marca 2015 roku o działaczach opozycji antykomunistycznej. Konkretnie uprawnieni są:

Kombatanci – osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych lub kampaniach wojennych, w tym żołnierze AK i BCh, żołnierze PSZ na Zachodzie, uczestnicy walk o utrwalenie władzy (ta kategoria jest wyłączona) oraz inne grupy wymienione w ustawie z 1991 roku.

Osoby represjonowane z powodów wojennych i powojennych – deportowani do ZSRR, więźniowie obozów koncentracyjnych i łagrów, żołnierze batalionów karnych.

Żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniani w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych.

Działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych (ustawa z 20 marca 2015 roku) – tu jednak jest istotny wyjątek: ryczałt energetyczny nie przysługuje tej grupie z mocy samej ustawy z 2015 roku. Przysługuje im natomiast świadczenie wyrównawcze (do 3 794,33 zł brutto od marca 2026). Projekt nowelizacji rozszerzający ryczałt wprost na działaczy opozycji antykomunistycznej jest w toku prac legislacyjnych.

Wdowy i wdowcy po uprawnionych – pobierający emeryturę lub rentę po kombatancie lub żołnierzu przymusowo zatrudnianym mają prawo do ryczałtu energetycznego. Warunek: muszą pobierać świadczenie emerytalno-rentowe po uprawnionym (nie własne).

Jak złożyć wniosek – formularz, dokumenty, termin

Wniosek o ryczałt energetyczny składa się jednorazowo, w dowolnym momencie – nie ma ustawowego terminu. Świadczenie jest przyznawane od miesiąca, w którym złożono kompletny wniosek. Złożenie wniosku po latach oznacza, iż utracone miesiące bez wypłaty nie są wyrównywane – dlatego warto nie zwlekać.

Formularz wniosku to druk ZUS ERK (dostępny na zus.pl i w każdym oddziale ZUS). Wniosek składa się w oddziale ZUS adekwatnym dla miejsca zamieszkania lub przez platformę PUE ZUS. Do wniosku dołącza się:

Dla kombatantów i osób represjonowanych: decyzję Szefa UdSKiOR stwierdzającą okresy działalności kombatanckiej lub represji.

Dla żołnierzy zastępczej służby wojskowej: zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień potwierdzające okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia.

Dla wdów i wdowców: decyzję Szefa UdSKiOR potwierdzającą uprawnienia jako członka rodziny po kombatancie.

ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku od daty złożenia kompletnej dokumentacji. Ryczałt jest automatycznie doliczany do comiesięcznych wypłat emerytury lub renty – bez konieczności odbioru osobistego, przelewu na odrębny rachunek ani żadnych dodatkowych formalności po przyznaniu.

Ryczałt a bon energetyczny – to nie to samo

Dwa świadczenia o zbliżonych nazwach generują wiele nieporozumień. Ryczałt energetyczny to stały, comiesięczny dodatek do emerytury lub renty dla ściśle określonej grupy (kombatanci, represjonowani, ich wdowy) – bez kryterium dochodowego, wypłacany przez ZUS lub KRUS przez cały rok bez ograniczeń czasowych. Bon energetyczny to jednorazowe lub cykliczne wsparcie dla szerszej grupy gospodarstw domowych, przyznawane na podstawie kryterium dochodowego, na określony czas, przez gminę lub spółkę energetyczną. Posiadanie ryczałtu energetycznego nie wyklucza ubiegania się o bon energetyczny – to dwa odrębne instrumenty z różnych podstaw prawnych.

Co to oznacza dla Ciebie? Sprawdź status, złóż wniosek, nie zwlekaj

1. jeżeli masz status kombatanta lub osoby represjonowanej i pobierasz emeryturę lub rentę – sprawdź, czy ryczałt jest już w twojej wypłacie. Zajrzyj do decyzji ZUS lub paska wypłaty. Ryczałt energetyczny powinien być widoczny jako osobna pozycja. jeżeli go nie ma – złóż druk ZUS ERK jak najszybciej. Każdy miesiąc zwłoki to 336,16 zł, których nie odzyskasz.

2. Jesteś wdową lub wdowcem po kombatancie i pobierasz rentę rodzinną po nim – sprawdź, czy masz decyzję Szefa UdSKiOR. Bez tej decyzji ZUS nie przyzna ryczałtu choćby jeżeli masz prawo. Wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej uprawnienia składa się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (al. J.Ch. Szucha 14, Warszawa, kombatanci.gov.pl).

3. Masz już ryczałt – nie musisz nic robić po 1 marca 2026 roku. Nowa kwota 336,16 zł obowiązuje automatycznie. jeżeli twoja wypłata z marca 2026 nie odzwierciedla wzrostu – skontaktuj się z oddziałem ZUS lub zadzwoń na infolinię 22 560 16 00.

4. Pamiętaj: ryczałt jest opodatkowany. Wlicza się do podstawy obliczenia podatku dochodowego razem z emeryturą lub rentą. ZUS uwzględnia go w rocznym PIT-40A. Nie wymaga odrębnego rozliczenia, ale wpływa na wysokość zaliczek na podatek potrącanych z wypłaty.