Niepokojące wydarzenia w jednej z najważniejszych amerykańskich baz lotniczych w Europie. W piątek wieczorem, 13 listopada, nad RAF Lakenheath w Wielkiej Brytanii wykryto podejrzaną aktywność bezzałogowych statków powietrznych. Na terenie instalacji rozległy się syreny alarmowe, a personel otrzymał polecenie schronienia się w bezpiecznych miejscach. Amerykańskie siły powietrzne uruchomiły procedury bezpieczeństwa. Incydent został już zakończony, ale jego okoliczności są przez cały czas wyjaśniane.
Fot. Warszawa w PigułceZdarzenie wywołało szczególne zainteresowanie ze względu na znaczenie RAF Lakenheath dla bezpieczeństwa NATO. To jedna z kluczowych amerykańskich instalacji lotniczych w Europie, w której stacjonują zaawansowane samoloty bojowe, w tym myśliwce F-35A. W ostatnich dniach wokół amerykańskich baz w Wielkiej Brytanii wprowadzano dodatkowe środki bezpieczeństwa, a brytyjskie służby prowadzą również odrębne postępowania dotyczące podejrzanych działań wymierzonych w instalacje wojskowe.
Syreny alarmowe w amerykańskiej bazie. Żołnierzom polecono się schronić
W piątkowy wieczór amerykańscy żołnierze odpowiedzialni za ochronę RAF Lakenheath zareagowali na informacje o podejrzanej aktywności niezidentyfikowanych dronów w rejonie instalacji.
Według relacji brytyjskich mediów na terenie bazy rozległy się syreny alarmowe, a personel otrzymał polecenie pozostania w bezpiecznych miejscach. Tego rodzaju procedury mają ograniczyć ryzyko dla ludzi w sytuacji, gdy służby nie znają jeszcze zamiarów operatorów bezzałogowych statków powietrznych.
Amerykańskie siły powietrzne potwierdziły, iż ich służby bezpieczeństwa podjęły działania w związku z podejrzaną, nieautoryzowaną aktywnością dronów.
Po przeprowadzeniu odpowiednich czynności poinformowano o zakończeniu incydentu. Według amerykańskiego wojska zdarzenie nie spowodowało obrażeń wśród personelu ani uszkodzeń samolotów czy infrastruktury.
Nie oznacza to jednak, iż wszystkie okoliczności zostały wyjaśnione. Amerykańskie i brytyjskie instytucje przez cały czas współpracują przy ustalaniu, co dokładnie wydarzyło się w pobliżu bazy.
To jedna z najważniejszych amerykańskich baz w Europie
RAF Lakenheath znajduje się w hrabstwie Suffolk, we wschodniej Anglii. Pomimo nazwy nawiązującej do brytyjskich Royal Air Force jest wykorzystywana przede wszystkim przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych.
Stacjonuje tam 48. Skrzydło Myśliwskie amerykańskich sił powietrznych, znane jako Liberty Wing. Jednostka dysponuje samolotami bojowymi F-15E Strike Eagle i F-35A Lightning II, które odgrywają istotną rolę w operacjach prowadzonych przez USA oraz we współpracy z sojusznikami NATO.
W bazie służy kilka tysięcy amerykańskich wojskowych. Instalacja stanowi istotny element amerykańskiej obecności militarnej na kontynencie europejskim, a jej działalność ma znaczenie dla systemu odstraszania i zdolności operacyjnych Sojuszu.
Właśnie dlatego każdy incydent związany z bezpieczeństwem tej instalacji jest traktowany szczególnie poważnie.
Wprowadzono nadzwyczajne ograniczenia dla dronów. Obowiązują wokół kilku baz
Piątkowy alarm nie był pierwszym sygnałem zwiększonych obaw o bezpieczeństwo amerykańskich instalacji wojskowych w Wielkiej Brytanii.
Już 9 listopada brytyjskie władze wprowadziły nadzwyczajne ograniczenia dotyczące lotów bezzałogowych statków powietrznych w rejonie trzech baz: RAF Lakenheath, RAF Mildenhall oraz RAF Feltwell.
Ograniczenia obejmują obszary o promieniu pięciu mil morskich wokół każdej instalacji. Oznacza to strefy rozciągające się na odległość ponad dziewięciu kilometrów od wyznaczonych punktów centralnych.
Zakaz dotyczy nieautoryzowanych lotów dronów poniżej określonej wysokości. Dopuszczalne są wyłącznie operacje prowadzone na zasadach zaakceptowanych przez adekwatne wojskowe służby kontroli ruchu lotniczego.
W oficjalnych dokumentach wskazano, iż nadzwyczajne ograniczenia wprowadzono ze względu na sytuację wymagającą ochrony interesu publicznego. Nie wyjaśniono jednak szczegółowo charakteru zagrożenia, które doprowadziło do podjęcia decyzji.
Wcześniej przenoszono samoloty. Rośnie napięcie wokół amerykańskich instalacji
W ostatnich dniach amerykańskie siły zbrojne podejmowały również inne środki ostrożności.
Według doniesień medialnych z pobliskiej bazy RAF Mildenhall przeniesiono ponad tuzin amerykańskich samolotów. Działania te miały charakter zapobiegawczy i były związane z oceną sytuacji bezpieczeństwa.
Brytyjskie służby prowadzą także postępowanie dotyczące podejrzenia przygotowywania ataku na inną amerykańską instalację wojskową — RAF Fairford.
W związku z tamtą sprawą zatrzymano kilka osób, a części z nich przedstawiono zarzuty. Brytyjskie media informowały o podejrzeniach dotyczących możliwych powiązań zagrożenia z Iranem.
Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż nie potwierdzono związku tych wydarzeń z piątkowym incydentem w RAF Lakenheath. Nie ma również podstaw do przypisywania pojawienia się dronów konkretnemu państwu lub organizacji.
Czy za dronami stoi Rosja? Nie ma potwierdzenia
W związku ze znaczeniem bazy dla NATO mogą pojawiać się pytania o możliwy udział obcych służb wywiadowczych lub działania mające na celu rozpoznanie amerykańskiej infrastruktury wojskowej.
Na obecnym etapie nie ujawniono jednak informacji, które pozwalałyby potwierdzić taki scenariusz.
Sama obecność niezidentyfikowanego drona w pobliżu bazy wojskowej nie dowodzi prowadzenia operacji szpiegowskiej. Nie wiadomo również, czy operatorzy bezzałogowych statków powietrznych celowo zbliżyli się do obiektu, czy też doszło do innego naruszenia obowiązujących ograniczeń.
Dokładne okoliczności zdarzenia mają ustalić adekwatne amerykańskie i brytyjskie instytucje.
Czy incydent ma znaczenie dla bezpieczeństwa Polski i Warszawy?
Wydarzenia w RAF Lakenheath nie oznaczają bezpośredniego zagrożenia dla mieszkańców Warszawy ani województwa mazowieckiego. Nie wydano w związku z nimi ostrzeżeń dla ludności w Polsce ani komunikatów o konieczności podejmowania nadzwyczajnych działań.
Incydent ma jednak znaczenie w szerszym kontekście bezpieczeństwa europejskiego.
Polska, podobnie jak Wielka Brytania, należy do NATO i współpracuje ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie obronności. Amerykańska infrastruktura wojskowa w Europie stanowi istotny element systemu bezpieczeństwa, którego częścią są również instalacje i jednostki działające na terytorium Polski.
Dla Warszawy, będącej siedzibą najważniejszych polskich instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, wydarzenia tego rodzaju są istotne przede wszystkim z perspektywy współpracy wojskowej oraz ochrony infrastruktury krytycznej.
Nie oznacza to jednak, iż podobny incydent musi wystąpić w Polsce. Na podstawie pojedynczego zdarzenia nie można wyciągać wniosków o bezpośrednim wzroście zagrożenia dla mieszkańców stolicy.
Co wiadomo po zakończeniu alarmu?
Najważniejszą informacją przekazaną przez amerykańskie siły powietrzne jest potwierdzenie, iż sytuacja została opanowana.
Nie odnotowano strat wśród personelu, nie uszkodzono samolotów i nie stwierdzono szkód w infrastrukturze wojskowej. Przedstawiciel brytyjskiego parlamentu Nick Timothy poinformował ponadto, iż według otrzymanych zapewnień zdarzenie nie stanowiło zagrożenia dla okolicznych mieszkańców.
Nadal otwarte pozostają pytania o liczbę dronów, ich pochodzenie, sposób działania oraz tożsamość operatorów.
Amerykańskie i brytyjskie służby zapowiadają dalszą współpracę w celu wyjaśnienia okoliczności zdarzenia.
Piątkowy alarm w RAF Lakenheath został zakończony bez ofiar i zniszczeń. Incydent potwierdził jednak znaczenie ochrony baz wojskowych przed nieautoryzowanymi lotami dronów. Brytyjskie i amerykańskie służby przez cały czas wyjaśniają, kto odpowiadał za podejrzaną aktywność w pobliżu instalacji.
