Już w piątek, 10 lipca o godz. 18.00, w Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku odbędzie się wernisaż wystawy czasowej „Arpilleras – nici pamięci”. Ekspozycja została przygotowana we współpracy z Muzeum Pamięci i Praw Człowieka w Santiago de Chile i po raz pierwszy tak szeroko przybliży polskim odbiorcom niezwykłe świadectwa kobiet żyjących w czasie chilijskiej dyktatury.
Arpilleras to kolorowe, manualnie wykonywane tkaniny, które w okresie rządów generała Augusto Pinocheta stały się wyjątkową formą dokumentowania historii. Tworzyły je matki, żony, córki i siostry osób aresztowanych lub zaginionych podczas wojskowego reżimu. dzięki igły i nici opowiadały o strachu, cierpieniu, przemocy oraz nadziei na odzyskanie wolności i demokracji. Na tekstylnych obrazach utrwalały sceny porwań, więzień, protestów, emigracji i codziennej walki o pamięć o swoich bliskich.
Tworzenie arpilleras miało również wymiar terapeutyczny. Wspólna praca pozwalała kobietom przełamywać samotność, wzajemnie się wspierać i wyrażać sprzeciw wobec dyktatury. Dziś te niezwykłe dzieła są uznawane za jeden z najważniejszych symboli oporu przeciwko wojskowym rządom w Chile oraz świadectwo walki o prawa człowieka.
Organizatorzy wystawy zwracają uwagę na podobieństwa między doświadczeniami chilijskich kobiet a losami polskich Sybiraków. Osoby deportowane na Syberię również próbowały zachować pamięć o swoich przeżyciach poprzez sztukę – tworząc rysunki, rzeźby czy niewielkie pamiątki. Część tych wyjątkowych artefaktów znajduje się w zbiorach Muzeum Pamięci Sybiru i została włączona do ekspozycji.
Kuratorami wystawy są prof. Wojciech Śleszyński, Julita Waś oraz Andrés Mauricio Rojas Rojas, którzy poprzez zestawienie doświadczeń dwóch odległych geograficznie społeczności pokazują, iż sztuka może stać się uniwersalnym językiem pamięci, świadectwa i sprzeciwu wobec przemocy.
Wystawa „Arpilleras – nici pamięci” będzie prezentowana w Muzeum Pamięci Sybiru do 16 października. To propozycja dla wszystkich zainteresowanych historią, kulturą oraz rolą sztuki w dokumentowaniu ludzkich doświadczeń i zachowywaniu pamięci o tragicznych wydarzeniach XX wieku.
