Wsparcie Chin dla Iranu to mieszanka interesów ekonomicznych, dyplomatycznego parasola i dyskretnego, ale realnego wsparcia technicznego.
Chiny kupują 85–90% irańskiej ropy (nawet 1,5–2 mln baryłek dziennie), często po zaniżonych cenach i omijając sankcje poprzez „shadow fleet” . To główna linia finansowa Iranu.
Chiny dostarczają najważniejsze komponenty do programu rakietowego (np. perchloran sodu/amoniowy, materiały pędne do rakiet na paliwa stałe). Prawdopodobnie przekazują systemy obrony powietrznej (HQ-9 / HQ-9B) i technologie radarowe – doniesienia o tym pojawiają się od lata 2025, zwłaszcza po „wojnie dwunastodniowej” w czerwcu 2025.
Podpisują umowy o „strategicznym partnerstwie” i regularnie potępiają Izrael + USA w ONZ, SCO i bilateralnie.
Chiny nie wysyłają jednak dużych ilości nowoczesnej broni ofensywnej ani nie tworzą bazy wojskowej w Iranie. Nie dają gwarancji bezpieczeństwa typu „jeśli USA/Izrael zaatakują, Chiny wejdą militarnie”.
Po czerwcu 2025 i w obliczu obecnych protestów w Iranie (od końca grudnia 2025) Pekin dystansuje się – wzywa do „deeskalacji po obu stronach” i wzywa własnych obywateli do natychmiastowego opuszczenia Iranu.
Nie wpompowuje dużych bezpośrednich inwestycji ani pomocy finansowej na skalę ratującą gospodarkę Iranu (inwestycje chińskie w Iranie od 2005 do 2025 to tylko ~4,7 mld USD – dużo mniej niż obiecane 400 mld).
Wsparcie jest realne, wystarczające, by Iran nie upadł od razu, ale niewystarczające, by realnie zmienić równowagę sił z Izraelem/USA.
Rosja także wspiera Iran, ale podobnie jak w przypadku Chin – jest to wsparcie realne, ale mocno ograniczone, pragmatyczne i bez ryzyka bezpośredniego zaangażowania militarnego po stronie Teheranu.
Rosja konsekwentnie potępia Izrael i USA w ONZ, Radzie Bezpieczeństwa, BRICS, SCO. Blokuje rezolucje antyirańskie (wspólnie z Chinami). Lavrov i Putin regularnie deklarują „wsparcie narodu irańskiego”.
Wspólne ćwiczenia wojskowe – styczeń 2026: wspólne manewry morskie Rosja–Chiny–Iran u wybrzeży RPA („Marine Security Belt 2025 / Will for Peace 2026”). Pokazują jedność „antyhegemonicznego” bloku.
Współpraca wojskowo-techniczna (w obie strony, ale asymetryczna): Iran → Rosja: drony Shahed/Geran (wciąż dostarczane, choć Rosja już sama produkuje tysiące miesięcznie), amunicja artyleryjska, części do rakiet balistycznych, Fateh-110 / Fath-360 (dostawy w 2024–2025).
Rosja → Iran: komponenty do obrony powietrznej (radary, modernizacja S-300), prawdopodobnie elementy do Su-35 (umowa z 2022–2025, ale dostawy opóźnione / częściowe), wsparcie w cyberprzestrzeni i wywiadzie elektronicznym.
Wspólne projekty jądrowe – Rosja buduje / rozbudowuje elektrownię Bushehr (Putin w 2025 wymusił gwarancje bezpieczeństwa personelu rosyjskiego od Izraela).
Pomoc w omijaniu sankcji – handel w rublach/rialach, systemy płatności alternatywne wobec SWIFT, wspólne mechanizmy finansowe w ramach BRICS.