Do 31 maja stan alarmowy. Policjanci z karabinami na dworcach, zakaz wstępu do szkół, podwyższony stan gotowości służb

Większość Polaków w ogóle nie wie, iż od miesięcy żyje w kraju objętym podwyższonym stanem gotowości antyterrorystycznej. Policjanci z karabinami na dworcach, zakaz wstępu do szkół dla osób postronnych, całodobowe dyżury w systemach informatycznych państwa – to nie przypadek, ale prawny obowiązek wynikający z zarządzeń premiera. Do 31 maja 2026 roku. A potem prawie na pewno znów zostanie przedłużone.

Grafika poglądowa (generowana automatycznie dzięki Gemini).

4 zarządzenia, 4 poziomy alarmu

26 lutego 2026 roku premier Donald Tusk podpisał 4 zarządzenia – numerowane od 15 do 18 – które od 1 marca do 31 maja 2026 roku wprowadzają w Polsce jednoczesne obowiązywanie kilku stopni alarmowych. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 194) w całym kraju obowiązuje drugi stopień alarmowy BRAVO – dotyczący zagrożeń fizycznych – oraz BRAVO-CRP, czyli jego odpowiednik w cyberprzestrzeni. Osobnym zarządzeniem (nr 17) objęta jest polska infrastruktura energetyczna mieszcząca się za granicą – gazociągi, ropociągi i instalacje przesyłowe, które Polska eksploatuje lub współeksploatuje poza swoim terytorium.

Czwarte zarządzenie (nr 18) to ten element, który wyróżnia obecny stan alarmowy od wszystkich poprzednich. Na obszarach linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. – czyli na ok. 93 procentach całej sieci kolejowej w Polsce – obowiązuje trzeci stopień alarmowy CHARLIE. To najwyższy stopień alarmowy wprowadzony w historii III RP wobec konkretnej infrastruktury cywilnej. Nigdy wcześniej polska kolej nie była objęta tak wysokim stopniem zagrożenia.

Dwa ładunki wybuchowe, 475 pasażerów i wywiad

CHARLIE na kolei nie wziął się znikąd. W nocy z 15 na 16 listopada 2025 roku na trasie Warszawa-Lublin, w pobliżu miejscowości Mika w powiecie garwolińskim, eksplodował ładunek wybuchowy, który zniszczył fragment torowiska. Kilka godzin później odkryto drugie zdarzenie – tym razem pod Puławami, gdzie uszkodzona trakcja energetyczna na długości ok. 60 metrów zmusiła pociąg z 475 pasażerami do nagłego hamowania. W pobliżu znaleziono też metalową obejmę zamontowaną bezpośrednio na szynie.

W Sejmie premier Tusk poinformował, iż za zamachami stało 2 obywateli Ukrainy działających na zlecenie rosyjskiego wywiadu. Jeden z nich był wcześniej skazany przez sąd we Lwowie za akty dywersji na terenie Ukrainy. Drugi – mieszkaniec Donbasu. Obaj przedostali się do Polski przez Białoruś jesienią 2025 roku. Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo w sprawie „aktów dywersji o charakterze terrorystycznym, skierowanych przeciwko infrastrukturze kolejowej”. Premier ocenił te zdarzenia jako „być może najpoważniejszą sytuację z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa od momentu wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie”, wskazując, iż werbowanie obywateli Ukrainy do aktów sabotażu w Polsce jest celową metodą Rosji mającą skłócić oba narody.

BRAVO od 2022 roku – alarm, który stał się tłem codzienności

O ile CHARLIE na kolei to novum, o tyle BRAVO w całym kraju nie jest dla służb żadną niespodzianką – obowiązuje nieprzerwanie od 2022 roku, czyli od momentu pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę. Przez ponad 4 lata kolejne rządy przedłużały go automatycznie co kilka miesięcy. Ustawa o działaniach antyterrorystycznych nie przewiduje żadnego górnego limitu czasu obowiązywania stopnia – premier może go przedłużać w nieskończoność, wydając każdorazowo nowe zarządzenie na kolejny okres.

Co BRAVO zmienia w praktyce? Policja, Straż Graniczna i Żandarmeria Wojskowa prowadzą wzmożone patrole w miejscach dużych skupisk ludzi – na dworcach, lotniskach, w galeriach handlowych i na stadionach. Funkcjonariusze mają obowiązek noszenia broni długiej i kamizelek kuloodpornych podczas realizacji zadań ochronnych – dlatego widok policjanta z karabinem na warszawskim Centralnym przestał być czymś niezwykłym. Obiekty użyteczności publicznej – szkoły, szpitale, urzędy – podlegają wzmożonej kontroli przez ich administratorów. Szkoły i uczelnie mają prawo wprowadzić bezwzględny zakaz wstępu osób postronnych – i jest to realizacja przepisu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, nie autonomiczna decyzja dyrektora.

BRAVO-CRP oznacza równoległe zaostrzenie monitorowania w cyberprzestrzeni: całodobowe dyżury administratorów kluczowych systemów teleinformatycznych, intensywne sprawdzanie integralności danych i stałą gotowość zespołów cyberbezpieczeństwa w instytucjach publicznych i operatorach infrastruktury krytycznej.

31 maja – i co dalej? Prawie na pewno kolejne przedłużenie

Obecne zarządzenia obowiązują do 31 maja 2026 roku do godz. 23:59. Czy Polska wróci 1 czerwca do „normalności”? Biorąc pod uwagę historię ostatnich 4 lat – jest to mało prawdopodobne. Dopóki trwa rosyjska agresja na Ukrainę i dopóki Rosja prowadzi działania hybrydowe na terenie Europy, polskie służby nie mają podstaw do obniżenia gotowości. Scenariusz jest prosty: premier podpisze kolejne zarządzenia, prawdopodobnie znów na 3 miesiące, i cykl się powtórzy.

CHARLIE na kolei jest trudniejszy do przewidzenia – zależy od oceny służb co do aktualnego zagrożenia dywersją. Wprowadzono go po konkretnych zamachach i jego utrzymywanie przez tak długi czas (od listopada 2025 roku) świadczy o tym, iż ABW i MSWiA przez cały czas uznają ryzyko kolejnych aktów sabotażu za realne.

Spokój, ale czujność – i wiedz, co robić w razie wątpliwości

Stan alarmowy nie ogranicza żadnych praw obywatelskich – możesz swobodnie podróżować, pracować i korzystać z przestrzeni publicznej. jeżeli odbierasz dziecko ze szkoły i nie wpuszczają Cię na korytarz – to nie jest kapryśna dyrektorka, ale realizacja przepisów. jeżeli widzisz na dworcu policjanta z karabinem – to efekt BRAVO, nie sygnał bezpośredniego zagrożenia. Jeśli zauważysz coś niepokojącego – pozostawioną torbę, samochód parkujący przy infrastrukturze kolejowej, osobę zachowującą się nienaturalnie w pobliżu obiektu publicznego – zadzwoń na numer 112. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa podkreśla, iż służby wolą sto fałszywych zgłoszeń niż jedno przeoczone zagrożenie.