Amerykańscy negocjatorzy zapytali Ukrainę, czy wycofałaby wojska z Donbasu w zamian za członkostwo w NATO. Ujawnił to Wołodymyr Zełenski. Prezydent Ukrainy odrzuca oddanie terytorium Rosji, ale nie wyklucza przedstawienia społeczeństwu kompleksowego porozumienia, jeżeli Zachód zaoferuje konkretne gwarancje bezpieczeństwa.
Zełenski mówił o tym dziennikarzom 13 listopada. Jego wypowiedź upubliczniono następnego dnia. Według ukraińskiego prezydenta amerykańscy rozmówcy po raz pierwszy powiązali w pytaniu możliwość wejścia Ukrainy do NATO z wycofaniem jej wojsk z Donbasu. Nie była to jednak gotowa, zatwierdzona przez Sojusz oferta.
Co dokładnie zapytali Amerykanie?
Jak relacjonuje Reuters, amerykańscy negocjatorzy przedstawili Zełenskiemu następującą możliwość: czy Ukraina zgodziłaby się wycofać z Donbasu, gdyby mogła przystąpić do NATO?
Zełenski podkreślił, iż Kijów nie jest gotowy oddać swojego terytorium. Jednocześnie przyznał, iż pojawienie się kwestii członkostwa w NATO zmienia zakres rozmów. Zastrzegł jednak, iż Rosja od dawna sprzeciwia się takiemu rozwiązaniu, a negocjacje pozostają bardzo trudne.
Nie przedstawiono szczegółowego planu ani potwierdzenia, iż wszystkie państwa NATO poparłyby taki wariant. Zgodnie z zasadami Sojuszu przyjęcie nowego członka wymaga jednomyślnej zgody jego członków.
Zełenski mówi o referendum, ale stawia warunki
Ukraiński prezydent nie wykluczył referendum w sprawie kompleksowego porozumienia. Musiałoby ono jednak obejmować wiarygodne gwarancje bezpieczeństwa, możliwość utrzymania silnej i odpowiednio finansowanej armii oraz środki na odbudowę kraju.
Jak podaje Radio Swoboda/Radio Wolna Europa, Zełenski zaznaczył też, iż Ukraina nie zamierza formalnie uznawać okupowanych terenów za rosyjskie. Poddanie ewentualnej umowy pod głosowanie nie oznacza więc zgody na aktualne żądania Moskwy.
Dlaczego Donbas pozostaje najtrudniejszym punktem rozmów?
Rosja kontroluje znaczną część obwodów donieckiego i ługańskiego, a także domaga się wycofania ukraińskich wojsk z pozostałych obszarów Donbasu. Ukraina sprzeciwia się takiemu ustępstwu. Oddanie umocnionych pozycji mogłoby mieć również konsekwencje dla dalszej obrony kraju.
Polska w europejskiej grupie do przyszłych negocjacji
W rozmowach o przyszłości Ukrainy coraz większą rolę chce odgrywać Europa. Według irlandzkiego nadawcy RTÉ europejscy przywódcy uzgodnili, iż w kolejnych rozmowach Europę mają reprezentować Polska, Wielka Brytania, Francja, Niemcy i Włochy, a także przedstawiciele instytucji Unii Europejskiej.
Nie oznacza to, iż europejska delegacja negocjowała już bezpośrednio z Rosją. Podczas rozmów w Abu Zabi jej przedstawiciele kontaktowali się z delegacjami Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, ale nie uczestniczyli w rozmowach z rosyjską stroną.
Ostatnia runda negocjacji w Abu Zabi zakończyła się bez przełomu. Strony osiągnęły wstępne porozumienie dotyczące wymiany jeńców.
Źródło: Reuters, Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, RTE
