Eurasianet: USA promują małe reaktory jądrowe w Kazachstanie

Stany Zjednoczone rozpoczynają współpracę z Kazachstanem przy rozwoju małych modułowych reaktorów jądrowych (SMR), oferując szkolenia i wsparcie technologiczne. Inicjatywa ta może przyspieszyć uruchomienie energetyki jądrowej w kraju, który walczy z deficytem energii i jednocześnie realizuje ambitne plany rozwoju gospodarczego.

Podczas gdy Kazachstan ma ambitne plany rozwoju energetyki jądrowej, Stany Zjednoczone pomagają Astanie myśleć w kategoriach mniejszych projektów.

Rząd USA zgodził się wesprzeć szkolenie kazachskich specjalistów w zakresie obsługi małych modułowych reaktorów jądrowych. Pierwszy etap umowy o współpracy obejmuje dostarczenie symulatora SMR do kazachskiego Instytutu Fizyki Jądrowej w Ałmaty.

Równocześnie amerykańska firma energetyczna Sargent & Lundy przeprowadzi studium wykonalności budowy SMR w Kazachstanie. „Studium to pozwoli wyłonić krótką listę amerykańskich technologii SMR odpowiednich do wdrożenia w potencjalnych lokalizacjach na terytorium Kazachstanu” – czytamy w oświadczeniu ambasady Stanów Zjednoczonych.

Kazachstan posiada w tej chwili podpisane umowy z Rosją i Chinami dotyczące budowy reaktorów wielkoskalowych. Do tej pory Astana nie ogłaszała zamiaru budowy reaktorów SMR. W oświadczeniu strony amerykańskiej wyraźnie jednak zaznaczono, iż dostawa symulatora SMR stanowi wstęp do szerszego zaangażowania USA w rozwój tej technologii w Kazachstanie oraz innych państwach Azji Środkowej.

Według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) jednostkowa moc wytwórcza reaktorów SMR wynosi około 300 megawatów, co stanowi około jedną trzecią mocy reaktorów wielkoskalowych. Główną zaletą SMR jest niższy koszt oraz krótszy czas budowy, wynikające z ich modułowej konstrukcji. Reaktory te mogą być również lokalizowane w miejscach nieodpowiednich dla dużych elektrowni jądrowych, zwłaszcza na obszarach odległych i słabo zaludnionych.

MAEA podkreśla również, iż reaktory SMR są zwykle bezpieczniejsze w eksploatacji, ze względu na wykorzystanie systemów pasywnych oraz relatywnie niskie zapotrzebowanie na paliwo. Systemy pasywne opierają się na zjawiskach fizycznych, takich jak naturalna cyrkulacja, konwekcja, grawitacja czy samoczynny wzrost ciśnienia. Zwiększone marginesy bezpieczeństwa w wielu przypadkach eliminują lub znacząco ograniczają ryzyko niekontrolowanego uwolnienia substancji radioaktywnych do środowiska i zagrożenia dla ludności w razie wypadku.

Reaktory SMR wydają się dobrze wpisywać w plan ogłoszony we wrześniu przez prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa, którego celem jest przekształcenie Kazachstanu w regionalne centrum innowacji high-tech, napędzane m.in. rozwojem centrów danych. Realizacja tego planu wymaga znacznego zwiększenia mocy wytwórczych, tymczasem kraj już dziś walczy z deficytem energii elektrycznej.

Rozważając w tej chwili budowę małych reaktorów jądrowych, Kazachstan może również sygnalizować wątpliwości co do zdolności rosyjskiego koncernu Rosatom do dotrzymania zakładanego harmonogramu budowy dużych reaktorów WWER-1000. Wstępnie zakłada się, iż reaktory te zostałyby ukończone dopiero w połowie lat 30. XXI wieku. Wobec ambitnych planów rozwoju gospodarczego coraz więcej urzędników w Astanie opowiada się za jak najszybszym uruchomieniem energetyki jądrowej.

Źródło: Eurasianet

Opracowanie BIS – Biuletyn Informacyjny Studium