Fergana Agency: Kazachstan stawia na atom

Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew zapowiedział budowę trzech elektrowni jądrowych jako kluczowego elementu przejścia kraju na nowy model gospodarczy oparty na energetyce jądrowej, cyfryzacji i rozwoju sztucznej inteligencji.

Budowa elektrowni jądrowych w Kazachstanie jest kwestią prestiżu narodowego oraz naprawy „historycznego absurdu” kraju, będącego światowym liderem w produkcji uranu, a jednocześnie nie posiadadaącego własnej energetyki jądrowej. Stwierdził prezydent Kasym-Żomart Tokajew w wywiadzie dla gazety Turkistan.

Prezydent podkreślił, iż bez rozwoju potężnych źródeł energii przejście na nowy model gospodarczy jest niemożliwe. Jego zdaniem, bez niezawodnej produkcji energii Kazachstan nie będzie w stanie przejść na nowy, technologiczny model gospodarczy. Superkomputery, centra danych oraz zautomatyzowane kompleksy przemysłowe wymagają bowiem ogromnych ilości energii.

Przypominając, iż rok 2026 został ogłoszony Rokiem Cyfryzacji i Rozwoju Sztucznej Inteligencji, Tokajew nazwał transformację Kazachstanu w cyfrową potęgę kwestią przetrwania jako cywilizowanego państwa. Zauważył, iż pojawienie się sztucznej inteligencji stworzyło swoisty podział między krajami, które przetrwają i będą się rozwijać, a tymi, które pozostaną w przeszłości. Dlatego uznał technologie cyfrowe i sztuczną inteligencję za priorytetowy obszar rozwoju Kazachstanu.

Zaznaczył również, iż łączny eksport usług IT Kazachstanu osiągnął w 2025 roku około wartość 1 miliarda dolarów. W kraju utworzono klaster innowacyjny Astana Hub, zrzeszający 2000 firm, a budowa miasta Ałatau jest w toku. W maju ubiegłego roku Rada ds. Rozwoju Sztucznej Inteligencji rozpoczęła prace z udziałem czołowych ekspertów międzynarodowych i krajowych. W listopadzie podpisano ustawę o sztucznej inteligencji, która niedługo wejdzie w życie. Powołano również Ministerstwo Sztucznej Inteligencji i Rozwoju Cyfrowego. Tokajew dodał, iż w kraju uruchomiono już dwa superkomputery: Alem.Cloud oraz Al-Farabium.

Głowa państwa poruszył także kwestię metali ziem rzadkich, niezbędnych do produkcji zaawansowanych technologii. Przewiduje się, iż popyt na materiały krytyczne podwoi się w ciągu najbliższych pięciu lat. „Jest całkiem prawdopodobne, iż staniemy się jednym ze światowych liderów pod względem zasobów minerałów ziem rzadkich. Aby wzmocnić naszą pozycję w tym strategicznie ważnym obszarze, Kazachstan rozpoczął rozwijanie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Chinami, Rosją, Koreą Południową, Japonią oraz kilkoma krajami Unii Europejskiej” – powiedział prezydent.

Wiosną 2025 roku Kasym-Żomart Tokajew ogłosił potrzebę budowy trzech elektrowni jądrowych w celu stworzenia nowego przemysłu energetycznego, który zapewni Kazachstanowi fundamenty rozwoju na nadchodzące dekady.

Rosyjski Rosatom planuje budowę pierwszej elektrowni jądrowej we wsi Ulken w obwodzie ałmackim. Lokalizację drugiej elektrowni wyznaczono również w południowej części kraju – w rejonie żambylskim obwodu ałmackiego. Chińska firma CNC jest rozważana jako preferowany wykonawca tego projektu. Z kolei wybrzeże Morza Kaspijskiego w zachodnim Kazachstanie jest brane pod uwagę jako lokalizacja trzeciej elektrowni, wyposażonej w reaktory małej i średniej mocy.

Źródło: Fergana Agency

Opracowanie BIS – Biuletyn Informacyjny Studium