Głos z regionu w sprawie nieodpłatnych plonów
Poseł z naszego regionu Marek Chmielewski zwrócił się do ministra rolnictwa i rozwoju wsi z interpelacją dotyczącą ochrony prawnej rolników, którzy nieodpłatnie przekazują swoje płody rolne. Jak wskazał, w ostatnim czasie w wielu regionach kraju odnotowano sytuacje, w których rolnicy – z powodu nieopłacalności zbiorów, zerwania łańcuchów dostaw lub działań dezinformacyjnych – byli zmuszeni do społecznego przekazywania plonów lub ponosili realne straty.
– W ostatnim okresie w wielu regionach kraju odnotowano przypadki, w których rolnicy byli zmuszeni do społecznego przekazywania płodów rolnych lub ponosili straty wynikające z błędnych informacji rozpowszechnianych w sieci - informuje poseł Marek Chmielewski.
Poseł zwrócił uwagę, iż takie sytuacje obnażają brak jasnych ram prawnych i podatkowych dotyczących nieodpłatnego przekazywania produktów rolnych. Jednocześnie wskazał na potrzebę stworzenia skutecznych mechanizmów reagowania państwa na dezinformację w obszarze rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.
W swojej interpelacji Marek Chmielewski przywołał obowiązujące przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, które przewidują, iż nieodpłatne przekazanie towarów może zostać uznane za dostawę podlegającą opodatkowaniu VAT, jeżeli podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego. Choć istnieją wyjątki, w praktyce rolnicy prowadzący działalność gospodarczą i będący czynnymi podatnikami VAT nie mają jednoznacznej pewności co do skutków podatkowych takich działań. Również rolnicy ryczałtowi, mimo zwolnienia, pozostają w stanie interpretacyjnej niepewności.
Poseł poruszył także kwestię fałszywych informacji krążących w internecie, dotyczących rzekomych darmowych zbiorów lub nieodebranych płodów rolnych, wskazując na potrzebę zaangażowania instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie dezinformacji, takich jak NASK. W związku z tym zwrócił się do ministra z pytaniami o możliwość opracowania jednolitych wytycznych podatkowych, uproszczonego dokumentowania darowizn oraz stworzenia mechanizmu szybkiego reagowania na dezinformację.
Odpowiedź resortu rolnictwa i stanowisko finansów
W odpowiedzi na interpelację Stefan Krajewski z resortu rolnictwa przedstawił obowiązujące stanowisko dotyczące opodatkowania działalności rolniczej. Wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy o VAT działalność rolnicza może być opodatkowana na zasadach ogólnych albo z zastosowaniem procedury przewidzianej dla rolników ryczałtowych.
– Dostawy produktów rolnych dokonywane przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego objęte są zwolnieniem od tego podatku - informuje wuceminister.
Jak podkreślono, warunkiem zwolnienia jest to, aby produkty pochodziły z własnej działalności rolniczej rolnika. Zwolnienie obejmuje również dostarczanie takich produktów w ramach tzw. samozbiorów, zarówno nieodpłatnie, jak i za symboliczną odpłatnością. Rolnicy ryczałtowi objęci zwolnieniem z VAT nie mają także obowiązków dokumentacyjnych i ewidencyjnych, w tym wystawiania faktur.
Inaczej wygląda sytuacja rolników będących czynnymi podatnikami VAT, którzy rozliczają podatek na zasadach ogólnych. W ich przypadku opodatkowaniu podlegają co do zasady czynności odpłatne, a nieodpłatne tylko wtedy, gdy przy nabyciu lub wytworzeniu towaru przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Stefan Krajewski poinformował również, iż wystąpił do Ministra Finansów, podkreślając konieczność podejmowania działań wspierających stabilność ekonomiczną gospodarstw rolnych, a nie nakładania dodatkowych obciążeń.
– Dla rolników samozbiory to nie pomysł na biznes, a awaryjny, tymczasowy sposób na przetrwanie - podkreśla Stefan Krajewski.
W swoim piśmie zaznaczył, iż samozbiory czy darmowe rozdawanie warzyw nie powinny być objęte podatkiem VAT i zwrócił się z prośbą o wprowadzenie odpowiednich rozwiązań legislacyjnych, które umożliwią czasowe lub stałe zwolnienie takich działań z VAT. Sprawa, która zaczęła się od problemów lokalnych rolników, pokazuje dziś, jak ważne są jasne przepisy i szybkie reakcje państwa w obliczu kryzysów dotykających polską wieś.
