Kościół w Warszawie ma 200 lat i niezwykłą historię. Dziś odbędą się tam uroczystości

W czwartek 18 czerwca przypada 200. rocznica konsekracji kościoła św. Aleksandra w Warszawie. Z tej okazji uroczystą mszę w świątyni odprawi abp Adrian Galbas. Po jej zakończeniu na Placu Trzech Krzyży odbędzie się wyjątkowy koncert.

Wyjątkowa historia kościoła św. Aleksandra

Kościół pod wezwaniem św. Aleksandra to jedna z najbardziej znanych świątyń w Warszawie. Wzniesiono go w latach 1818–1825 według projektu architekta Christiana Piotra Aignera. Ten zaprojektował kościół na wzór antycznego Panteonu w Rzymie. Kamień węgielny pod budowę położył gen. Józef Zajączek, namiestnik Królestwa Polskiego. Aktu poświęcenia kościoła 18 czerwca 1826 roku dokonał arcybiskup warszawski Wojciech Leszczyc–Skarszewski.

Kościół pw. św. Aleksandra ok. 1873 roku (wikimedia.org)

Pierwotnie była to niska, klasycystyczna rotunda zwieńczona potężną kopułą. Budynek świątyni gwałtownie okazał się za mały dla rosnącej liczby wiernych. Mieścił najwyżej 900 osób. Wokół kościoła rosły włoskie topole, a teren przykościelny otoczono kamiennymi słupami, które łączyły żelazne łańcuchy. Pod koniec XIX wieku świątynię przebudowano (według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego) w stylu neorenesansowym, dodając dwie wysokie wieże i rozbudowując główną bryłę, przez co zupełnie zatraciła swój dawny, antyczny charakter. Kościół przetrwał do 1944 roku.

Kościół św. Aleksandra przed 1939 rokiem (wikimedia.org)

Został niemal całkowicie zniszczony podczas Powstania Warszawskiego. W czasie zrywu kościół był ważnym punktem oporu. We wrześniu 1944 roku Niemcy wprowadzili do wnętrza dwa czołgi-pułapki (tzw. Goliaty) i wysadzili świątynię w powietrze. Z budynku zostały tylko zgliszcza i ruiny. Po wojnie został odbudowany w formie zbliżonej do tej, jaką 200 lat temu nadał mu Christian Piotr Aigner. Biuro Odbudowy Stolicy wydało zasadnicze zezwolenie na odbudowę kościoła w 1946 roku. Zadanie to zlecono Stanisławowi Marzyńskiemu, późniejszemu profesorowi Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

Z napisanej w 1974 roku kroniki parafii i kościoła św. Aleksandra w Warszawi wynika, iż pomysł wzniesienia świątyni podsunął podczas swojej wizyty w Warszawie car Aleksander I. Poza Powstaniem Warszawskim kościół i należące do niego obiekty były świadkami różnych wydarzeń historycznych. 15 stycznia 1863 roku w plebanii zebrał się Komitet Centralny Rządu Narodowego i uchwalił, iż wybuch powstania styczniowego ma nastąpić w nocy 22 na 23 stycznia. 27 sierpnia 1884 roku, podczas odwiedzin w Warszawie do kościoła przybył car Aleksander III, a 13 lat później podobną wizytę złożył ostatni car Rosji Mikołaj II. Przed kościołem św. Aleksandra odbyło się powitanie wracającego w maju 1920 roku z wyprawy kijowskiej Józefa Piłsudskiego.

Uroczysta msza i koncert z okazji 200-lecia

Z okazji 200. rocznicy konsekracji uroczystą mszę w kościele św. Aleksandra w czwartek 18 czerwca o godz. 18:00 odprawi metropolita warszawski abp Adrian Galbas. Po ceremonii na Placu Trzech Krzyży (od strony ul. Brackiej) odbędzie koncert pt. "Warszawa da się lubić" w wykonaniu Gabrieli Mościckiej z zespołem.