19 marca w II Rzeczypospolitej był dniem imienin Józefa Piłsudskiego, a w Częstochowie pamięć o tym przedwojennym zwyczaju co roku znajduje swój wyraz w miejskich uroczystościach.
Choć w kalendarzu to jedna z marcowych dat, w polskiej tradycji historycznej 19 marca zajmował miejsce szczególne. W okresie II Rzeczypospolitej obchodzono wówczas imieniny Józefa Piłsudskiego – postaci kojarzonej z walką o niepodległość i odbudową państwa.
W Częstochowie do tego zwyczaju nawiązuje się co roku. Wczorajsza uroczystość na placu Biegańskiego została zorganizowana jako forma hołdu dla Marszałka i przypomnienie znaczenia jego dziedzictwa w polskiej historii.
W asyście Straży Miejskiej wiązanki przed pomnikiem Piłsudskiego złożyli m.in. senator RP Wojciech Konieczny, a także przedstawiciele samorządu wojewódzkiego i miejskiego: wiceprzewodniczący Sejmiku Śląskiego Stanisław Gmitruk oraz zastępca prezydenta Częstochowy Ryszard Stefaniak. W uroczystości uczestniczyli również przedstawiciele Urzędu Miasta, dyrekcje miejskich szkół, Związku Piłsudczyków, wojska i służb mundurowych, a także młodzież.
Źródłowy kontekst tych obchodów sięga praktyk znanych z okresu międzywojennego. W miastach organizowano wówczas msze, defilady, akademie, odczyty i koncerty, a ulice dekorowano flagami. Najbardziej okazały przebieg miały uroczystości w Warszawie, ale podobne wydarzenia odbywały się także w Krakowie i wielu innych miastach. Obchody miały być nie tylko wyrazem hołdu dla Piłsudskiego, ale także manifestacją pamięci o drodze do niepodległości.
Po śmierci Marszałka tradycja nie zanikła. W drugiej połowie lat 30. łączono ją z imieninami Edwarda Śmigłego-Rydza, który przejął po Piłsudskim funkcję Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Jak podkreślono w materiale, pamięć o 19 marca przetrwała również czas wojny – imieniny Piłsudskiego wspominali choćby polscy oficerowie przetrzymywani w sowieckiej niewoli. Do publicznej przestrzeni zwyczaj powrócił po 1989 roku, wraz z odrodzeniem pamięci o postaciach i tradycjach II Rzeczypospolitej.
Współczesne marcowe obchody są przedstawiane jako przypomnienie historycznego obyczaju oraz okazja do refleksji nad miejscem Józefa Piłsudskiego w dziejach Polski – jako polityka, żołnierza i jednego z głównych architektów niepodległego państwa.
red
źródło/fot: UM w Częstochowie