"Moskwa ostro krytykuje anemiczną reakcję MAEA na ukraińskie ataki na największą elektrownię jądrową w Europie. Rosatom zażądał od organu nadzorczego podjęcia bardziej zdecydowanych działań w związku z uderzeniami na Zaporoską Elektrownię Jądrową oraz miasto Enerhodar."

Jak poinformował dyrektor generalny Rosatomu, Aleksiej Lichaczow, Rosja wezwała Międzynarodową Agencję Energii Atomowej do udzielenia adekwatnej odpowiedzi oraz podjęcia konkretnych kroków w związku z ukraińskimi atakami na Zaporoską Elektrownię Jądrową i pobliskie miasto Enerhodar.

W poniedziałek Lichaczow odbył „nadzwyczajną, niezaplanowaną” rozmowę telefoniczną z kierownictwem MAEA oraz dyrektorem generalnym Rafaelem Grossim.

Tematem rozmowy była – zdaniem strony rosyjskiej – „nieadekwatność” reakcji agencji nadzorczej po tym, jak w sobotę ukraiński dron sterowany światłowodowo uderzył w halę maszyn szóstego bloku energetycznego ZEJ, wybijając w budynku otwór.

Szef Rosatomu określił ten atak mianem „pierwszego w historii ludzkości celowego uderzenia w działający blok jądrowy”, oświadczając, iż Rosja oczekuje od MAEA jasnej reakcji, obejmującej „wskazanie zarówno sprawców, jak i przyczyn wszystkich tych ataków”.

MAEA, która utrzymuje swoich ekspertów na terenie ZEJ, potwierdziła wystąpienie uszkodzeń „zgodnych ze skutkami uderzenia drona”, ale po raz kolejny powstrzymała się od bezpośredniego obarczenia winą Ukrainy.

Grossi nazwał ten atak „poważnym incydentem, który zagroził kluczowym zasadom bezpieczeństwa jądrowego”.

„Milczenie, brak ocen sytuacji oraz brak wskazania konkretnych źródeł ryzyka stanowią w istocie zielone światło dla dalszej eskalacji” – powiedział dziennikarzom po zakończeniu rozmowy Lichaczow.

„Promieniowanie nie zna granic i nie uznaje paszportów.

W tym sensie każdy incydent jądrowy stanowi zagrożenie dla wielu państw, a zagrożenie to będzie utrzymywać się przez długie lata”.

Największa w Europie elektrownia jądrowa wielokrotnie stawała się celem ataków ze strony Ukrainy, odkąd w marcu 2022 roku Rosja przejęła kontrolę nad tym obiektem.

Jak twierdzi szef Rosatomu, w ostatnich miesiącach Kijów coraz częściej obierał za cel również infrastrukturę powiązaną z elektrownią oraz obiekty w samym Enerhodarze – w tym przedszkola, szkoły, drogi, przedsiębiorstwa transportowe, a także pojazdy przewożące zaopatrzenie dla lokalnej społeczności.

Lichaczow dodał, iż bezpośrednie spotkania z przedstawicielami MAEA będą kontynuowane w bieżącym tygodniu.

Na początek lipca zaplanowano natomiast konsultacje międzyresortowe z udziałem przedstawicieli rosyjskich ministerstw spraw zagranicznych i obrony, służby Rostiechnadzor, koncernu Rosatom oraz kierownictwa MAEA.