14 czerwca 2026 r. przypada rocznica pierwszego transportu więźniów do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. To wydarzenie zapoczątkowało tragiczną historię jednego z najstraszniejszych miejsc na ziemi.
W pierwszym transporcie znaleźli się również mieszkańcy Brzeska i regionu brzeskiego. Ich losy przypomniano w materiale opublikowanym na profilu Brzeskie Regionalia. Z okazji 86. rocznicy deportacji ponownie udostępniono film przygotowany rok wcześniej, na 85. rocznicę tego tragicznego wydarzenia.
To ważne świadectwo pamięci o ludziach, których życie zostało brutalnie przerwane lub na zawsze naznaczone przez niemiecki system terroru.
Dopóki pamiętamy, ich losy nie odchodzą w zapomnienie.
14 czerwca to Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. Jest to data związana z pierwszym transportem więźniów politycznych do KL Auschwitz. Transport ten wyruszył z Tarnowa 14 czerwca 1940 roku, znalazło się w nim wielu harcerzy z regionu brzeskiego.
Tarnowskie więzienie było w czasie II wojny obozem przejściowym dla jeńców polskich, następnie pełniło funkcję więzienia gestapo. Sam obiekt, oddany do użytku w 1926 roku, w momencie otwarcia był najnowocześniejszą tego typu placówką w Europie. Wykorzystany przez okupanta do przejściowego gromadzenia więźniów politycznych, skąd wywożono ich do obozów koncentracyjnych lub rozstrzeliwano m.in. w Buczynie k. Zbylitowskiej Góry, lesie „Kruk” w Skrzyszowie.
Nieznani są autorzy fotografii wykonanych w Tarnowie, które prezentują więźniów transportowanych do obozu. Fotografie pozostają w posiadaniu Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Więźniowie pochodzący z regionu brzeskiego: Kazimierz Zając, Tadeusz Maślak, Jan Kazan, Franciszek Sediwy, Alojzy Gibała, Aleksander Martyna, Julian Cierniak, Roman Sediwy, Jan Solak, Marcin Zygadło, Leszek Zajączkowski, Józef Baltaziński, Feliks Gurgul, Józef Stós (swoje wspomnienia wojenne opublikował w książce „Moja wojaczka: wspomnienia z lat 1939-1945”), Kazimierz Brzeski. Szczegółową listę można poznać dzięki wirtualnej wystawie:
http://pierwszytransport.tarnow.pl/wiezniowie/
—
PiMBP Brzesko
—
PiMBP Brzesko / IB
