Obok tego miejsca nikt nie przejdzie obojętnie. Takich atrakcji w Łódzkiem jest coraz mniej

Kościół w Białej powstał w drugiej połowie XVIII wieku z fundacji Wilkanowskiego, sędziego łęczyckiego. Wzniesiony w konstrukcji zrębowej, oszalowany i kryty gontem, zachował do dziś charakterystyczny dla epoki urok drewnianej architektury sakralnej.

Nawa główna i prezbiterium mają sklepienie kolebkowe

Wnętrze świątyni zachwyca prostotą i ciepłem naturalnego drewna. Nawa główna i prezbiterium mają sklepienie kolebkowe, a przestrzeń kościoła dzielą trzy nawy wsparte na masywnych słupach. W ołtarzu głównym oraz dwóch bocznych odnaleźć można wczesnobarokowe formy pochodzące z XVII wieku. Ambona, choć wykonana w późniejszym okresie, zdobiona jest rokokowym baldachimem, który dodaje wnętrzu lekkości.

W 1938 roku świątynia została gruntownie odrestaurowana i powiększona, dzięki czemu mogła pełnić funkcję nowej parafii, erygowanej rok wcześniej przez biskupa Wincentego Tymienieckiego. Zaledwie rok później, we wrześniu 1939 roku, okolica znalazła się w samym centrum tragicznych wydarzeń. W czasie działań wojennych, w ramach bitwy nad Bzurą, życie straciło wielu mieszkańców Białej, w tym ówczesny proboszcz, ksiądz Leon Lipiński. Dziś przypomina o tym obelisk stojący obok kościoła.

Konstrukcja pozostaje stabilna i oryginalna

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Białej jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów drewnianego budownictwa sakralnego w regionie łódzkim. Jego konstrukcja, mimo upływu lat, wciąż pozostaje stabilna i oryginalna. Dach dwuspadowy kryty gontem oraz pulpitowy dach nad zakrystią to typowe rozwiązania architektoniczne dla świątyń wiejskich XVIII wieku.

Tuż obok kościoła stoi drewniana dzwonnica - również zabytkowa, wpisana do rejestru zabytków razem ze świątynią. Oba obiekty zostały oficjalnie objęte ochroną konserwatorską w 1947 roku, a następnie ponownie w 1967 roku.

Element historii, który musimy zachować

W 2025 roku kościół w Białej uzyskał dotację z programu "Łódzkie dla zabytków" w wysokości 110 000 zł. Środki te przeznaczone zostały na renowację stolarki drzwiowej.

- Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła to dla nas przede wszystkim dom modlitwy, ale też element historii, który musimy zachować. Prace przy drewnie są bardzo wymagające, drzwi, które teraz odnawiamy dzięki dotacji z programu Łódzkie dla zabytków, muszą być przywrócone z największą starannością, aby pasowały do charakteru całego obiektu

- mówi ks. Mariusz Lampa, proboszcz parafii.