Opinia ekspercka SIP – projekt ustawy wygaszającej pakiet pomocy dla uchodźców z Ukrainy
Przedstawiliśmy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji naszą opinię do projektu ustawy wygaszającej rozwiązania wprowadzone po wybuchu wojny w Ukrainie – wzbudziła ona nasze poważne zastrzeżenia. Proponowane przepisy będą mieć poważne konsekwencje dla osób już korzystających z ochrony czasowej oraz tych, które mogą w Polsce szukać schronienia przed wojną w Ukrainie.
Nasze zastrzeżenia dotyczą m.in.:
Ryzyka utraty istotnych praw ze względu na błąd proceduralny czy spóźnienie. Wg projektu ustawy utrata ochrony dla obywateli Ukrainy ma następować m.in. z powodu niedopełnienia 14-dniowego terminu na zawnioskowanie o PESEL. Pracując bezpośrednio z klientami wiemy, jak trudne jest zorientowanie się w procedurach zaraz po przyjeździe. Niedopełnienie obowiązku rejestracyjnego nie może prowadzić do tak dalekich konsekwencji, jak utrata ochrony.
Utraty ochrony za brak paszportu. Projekt zakłada odebranie statusu ochrony czasowej osobom, które nie potwierdzą swojej tożsamości ważnym dokumentem podróży. W realiach wojny wiele osób nie posiada paszportów lub nie ma możliwości ich uzyskania. Prawo UE nie przewiduje utraty ochrony z powodu braku dokumentu – wprowadzenie takiego rozwiązania oznacza karanie ludzi za okoliczności, na które nie mają wpływu.
Przerzucania odpowiedzialności na pracowników. Zgodnie z projektem, legalność pracy beneficjentów ochrony czasowej zależy od dopełnienia obowiązków formalnych przez pracodawcę (zgłoszenia zatrudnienia). o ile pracodawca nie dokona zgłoszenia w terminie, konsekwencje mogą spaść na pracownika, który nie ma żadnych narzędzi, by to zweryfikować lub wymusić.
Dostępu do ochrony zdrowotnej. Projekt zakłada, iż pełna bezpłatna opieka zdrowotna będzie przysługiwać tylko wybranym grupom (np. dzieciom, ofiarom przemocy, osobom w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania). Pozostałe osoby objęte ochroną czasową mają mieć dostęp do opieki medycznej tylko jeżeli posiadają tytuł ubezpieczenia, a w przeciwnym wypadku wyłącznie w nagłych przypadkach. Tymczasem prawo UE gwarantuje wszystkim osobom objętym ochroną czasową co najmniej podstawową opiekę zdrowotną i leczenie chorób.
Link do naszych uwag w komentarzu
Żródło materiału: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
