Ponad 200 grobów. Ponad 200 historii. Ponad 200 świateł pamięci. 3 września 2026 roku, na Cmentarzu Komunalnym w Pile odbyła się wyjątkowa akcja społeczna poświęcona pamięci polskich żołnierzy Września 1939 roku.
Mieszkańcy Piły spotkali się, aby wspólnie odnaleźć groby żołnierzy, zapalić znicze i w ciszy oddać hołd ludziom, którzy 87 lat temu stanęli w obronie Polski. Na pilskim cmentarzu spoczywa ponad 200 żołnierzy związanych z kampanią wrześniową 1939 roku. Za każdą mogiłą kryje się osobna historia. Wielu z tych ludzi przeszło przez dramat wojny, walkę na froncie, niewolę, obozy, zesłania i wojenną tułaczkę. Po latach ich życiowa droga zakończyła się w Pile.
Wczorajsza akcja nie była oficjalną uroczystością z przemówieniami i wieńcami. Było natomiast to, co w takich chwilach najważniejsze: obecność, pamięć, chwila zadumy i światło zapalone na grobie żołnierza. Uczestnicy otrzymali mapy pomagające odnaleźć mogiły żołnierzy, a także znicze, które wspólnie zapalano na ich grobach.
To właśnie takie społeczne inicjatywy sprawiają, iż nazwiska zapisane na nagrobkach przestają być jedynie fragmentem historii. Przypominają, iż za każdym z nich stał konkretny człowiek – żołnierz, syn, ojciec, brat, mąż – który w 1939 roku został postawiony wobec obowiązku obrony Ojczyzny.
Pamięć nie potrzebuje wielkich słów. Czasami wystarczy jeden znicz.
Serdecznie dziękujemy organizatorom akcji, Michałowi Zimnemu, Stowarzyszeniu Pilscy Patrioci oraz wszystkim mieszkańcom, którzy odpowiedzieli na zaproszenie i poświęcili swój czas, aby wspólnie oddać hołd żołnierzom Września 1939 roku.
Szczególne podziękowania należą się każdej osobie, która dziś odnalazła choć jeden żołnierski grób i pozostawiła na nim światło pamięci.
Tak buduje się pamięć historyczną – nie tylko podczas wielkich państwowych uroczystości, ale również poprzez lokalne, społeczne działania i zwykłą ludzką obecność.
CZEŚĆ I CHWAŁA BOHATEROM WRZEŚNIA 1939!
Pamiętamy.
Oddajemy hołd.
Przekazujemy pamięć kolejnym pokoleniom.
Artur Łazowy
