Po zamachu w Krakowie pojawiły się nieprawdziwe informacje. Skala jest ogromna

Zamach terrorystyczny w Krakowie stał się tematem licznych fałszywych przekazów publikowanych w mediach społecznościowych. Niektóre z nich dotarły do milionów odbiorców, a łączna liczba wyświetleń najpopularniejszych teorii przekroczyła 200 mln. NASK ujawnił, jak wyglądała skala dezinformacji i jakie treści pojawiały się w sieci.

Po sobotnich wydarzeniach w Krakowie internet zalała fala niezweryfikowanych informacji i teorii dotyczących zamachu. Monitorowaniem sytuacji zajęły się zespoły Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK. Działania prowadzone są w trybie nadzwyczajnym, a pracownicy instytucji pozostają w stałym kontakcie z centrum antyterrorystycznym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Do moderacji na platformach społecznościowych zgłoszono już ponad 2000 kont rozpowszechniających fałszywe przekazy. Wśród nich znalazły się profile automatycznie publikujące treści w kilku językach. Najczęściej wykorzystywany był język polski, angielski, francuski i niderlandzki.

Analitycy zwrócili również uwagę na kilkadziesiąt kont, które posługiwały się językiem rosyjskim lub miały w nazwach i opisach odniesienia do Federacji Rosyjskiej albo znaki cyrylicy.

Fałszywe teorie osiągały milionowe zasięgi

Największe natężenie publikacji odnotowano w sobotę, 7 listopada, około godziny 18. Właśnie wtedy wcześniej pojawiające się pojedyncze wpisy zaczęły być szeroko udostępniane i komentowane. Łączny zasięg najpopularniejszych narracji przekroczył 200 mln wyświetleń.

Jedną z najczęściej powielanych teorii było twierdzenie, iż zamach został zaplanowany przez polski rząd przy udziale Unii Europejskiej. Zasięg tego przekazu mógł wynieść choćby 200 mln wyświetleń.

W mediach społecznościowych pojawiła się także sugestia, iż władze miały zorganizować atak, aby uzasadnić odwołanie Marszu Niepodległości. Ta narracja osiągnęła 5,6 mln zasięgu.

Dużo udostępnień zdobyła również fałszywa informacja, iż napastnik był żołnierzem. Jej rozpowszechnianie wiązało się z umundurowaniem sprawcy. Zasięg tej teorii wyniósł blisko 18 mln, jednak gwałtownie zaczęła tracić popularność po oficjalnym zdementowaniu tych doniesień.

Kolejna z rozpowszechnianych wersji łączyła strzelaninę z protestami pod Trybunałem Konstytucyjnym. Osiągnęła ona zasięg sięgający 14 mln. Podstawą tej narracji była nieprawdziwa informacja o niewystarczającej liczbie przedstawicieli służb na miejscu zdarzenia.

Pojawiły się kolejne wersje wydarzeń

W sieci próbowano również przypisać odpowiedzialność za zamach Ukrainie. Ta teoria gwałtownie straciła na znaczeniu po potwierdzeniu przez służby narodowości sprawcy. Później pojawiły się jednak kolejne próby rozpowszechniania fałszywych informacji, według których napastnik miał być najemnikiem walczącym po stronie ukraińskiej armii.

W niedzielę zaczęła rozwijać się następna narracja. Tym razem w mediach społecznościowych pojawiły się twierdzenia, iż zamach został upozorowany, a w wydarzeniu mieli uczestniczyć statyści. Na razie przekaz ten nie zdobył dużych zasięgów.

Po sobotnim szczycie zainteresowania liczba publikacji zaczęła spadać. W niedzielę, około godziny 8, temat ponownie zyskał popularność w sieci, jednak nowe wpisy nie docierały już do tak dużej liczby odbiorców. Większość z nich była udostępniana przez użytkowników, których profile nie mają dużych zasięgów.

NASK apeluje o sprawdzanie informacji

Wygaszanie wcześniejszych fałszywych teorii nie oznacza, iż problem zniknął. W ich miejsce pojawiają się kolejne przekazy, które są analizowane przez zespół NASK. Instytucja zapowiada informowanie o następnych zidentyfikowanych narracjach.

Dezinformacja może przybierać różne formy od wpisów i komentarzy, przez artykuły, aż po nagrania wideo i audio. Jej rozpowszechnianie może służyć wzbudzaniu strachu, osłabianiu zaufania do instytucji publicznych i mediów oraz pogłębianiu podziałów społecznych.

NASK zwraca uwagę na konieczność sprawdzania źródeł informacji, szczególnie w czasie dramatycznych wydarzeń, którym towarzyszy duże zainteresowanie opinii publicznej. W takich sytuacjach należy weryfikować pojawiające się doniesienia w sprawdzonych źródłach, przede wszystkim w komunikatach instytucji publicznych.

Osoby, które natrafią na treści noszące znamiona dezinformacji, mogą zgłosić je za pośrednictwem formularza Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK: https://oad.nask.pl/zglos-dezinformacje.

Te artykuły mogą Cię zainteresować:

Betonowe bariery na Rynku Głównym w Krakowie. Miasto zapowiada zmiany

Rynek Główny po zamachu wraca powoli do życia [ZDJĘCIA]

W Magistracie wyłożono księgę kondolencyjną