Pomniki generała Tadeusza Kościuszki w Zawierciu oraz Szczekocinach

Tadeusz Kościuszko urodził się w 1746 roku w Mereczowszczyźnie koło Kossowa na Polesiu .Był polskim oraz amerykańskim generałem, inżynierem wojskowym i bohaterem narodowym Polski oraz Stanów Zjednoczonych. Walczył w wojnie o niepodległość USA, gdzie zasłynął jako utalentowany inżynier fortyfikator. W 1794 roku stanął na czele powstania kościuszkowskiego przeciwko zaborcom, próbując ratować niepodległość Rzeczypospolitej. Wspomnieć należy, iż 6 czerwca 1794 roku polskie wojska stoczyły pod Szczekocinami bitwę przeciwko połączonym siłom armii rosyjskiej i pruskiej. Polski korpus Tadeusza Kościuszki (15 tysięcy żołnierzy) zmierzył się wtedy z połączoną armią rosyjsko-pruską (26 tysięcy żołnierzy) pod wodzą króla Prus Fryderyka Wilhelma II i gen. Fiodora Denisowa. Po kilku godzinach walk, bitwa zakończyła się klęską wojsk polskich. Zmuszeni byli do odwrotu w kierunku Warszawy. Była to pierwsza bitwa insurekcji kościuszkowskiej, podczas której po raz pierwszy państwa zaborcze współpracowały ze sobą. Generał Kościuszko był zwolennikiem wolności i równości, sprzeciwiał się niewolnictwu i feudalnym przywilejom. Po klęsce powstania trafił do rosyjskiej niewoli, natomiast resztę życia spędził na emigracji. Jego postać symbolizuje walkę o wolność i sprawiedliwość społeczną. Zmarł 15 października 1817 roku w Solurze w Szwajcarii. Odznaczony został min. Orderem Virtuti Militari. Tadeusz Kościuszko uznawany jest za bohatera dwóch narodów. Zarówno w Polsce, jak i Stanach Zjednoczonych nie brakuje pomników i miejsc mu poświęconych, jego imię nosi też Akademia Wojskowa w West Point, również na jego pamiątkę nazwano najwyższy szczyt Australii. W powiecie zawierciańskim, należy wspomnieć o dwóch pomnikach: w Szczekocinach na placu Tadeusza Kościuszki stoi Pomnik Tadeusza Kościuszki, ufundowany przez społeczeństwo Szczekocin w roku 1917 ,w 100. rocznicę śmierci generała. Pomnik został zniszczony w czasie okupacji hitlerowskiej. Powrócił na cokół w 1945 roku. Na pomniku znajduje się tablica z inskrypcją: „Tadeuszowi Kościuszce- Rodacy- 1817-1917”, natomiast w Zawierciu w Parku im. Tadeusza Kościuszki znajduje się rzeźba generała Kościuszki dłuta Stanisława Lutostańskiego. Rzeźba usytuowana jest na postumencie, na którym widnieje inskrypcja: „GENERAŁ TADEUSZ KOŚCIUSZKO 1746-1817 Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej”. Poniżej tekst: „Ja Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie użyję, ale jedynie dla obrony całości granic, odzyskania samowładności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna męka Syna Jego. 1794”. Była to przysięga , którą generał Kościuszko w dniu 24 marca 1794 roku złożył narodowi na rynku krakowskim i objął formalnie przywództwo insurekcji jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Na tylnej ścianie postumentu jest tablica informująca, iż rzeźba dłuta Stanisława Lutostańskiego powstała podczas Międzynarodowego Sympozjum Rzeźbiarskiego „Znaki czasu”, we wrześniu 2013 roku w Zawierciu.Tekst oraz zdjęcia: Damian Liszczyk