Podsekretarz obrony USA Elbridge Colby publicznie pochwalił Polskę za tempo zwiększania wydatków na obronność, rozwój przemysłu zbrojeniowego i rolę w nowej koncepcji funkcjonowania NATO. Wiceszef Pentagonu nazwał nasz kraj „prawdziwym wzorem sojusznika” i „silnym filarem NATO 3.0”.
Fot. PixabayColby zwrócił uwagę przede wszystkim na polskie plany dochodzenia do wydatków obronnych na poziomie 5 proc. PKB oraz rosnące możliwości krajowego przemysłu zbrojeniowego.
W jego ocenie Polska wyznacza standardy dla tych państw europejskich, które mają przejmować coraz większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo.
Colby: Polska jest wzorem sojusznika
Elbridge Colby opublikował w niedzielę serię wpisów dotyczących rozmów z europejskimi sojusznikami i koncepcji określanej jako NATO 3.0.
W jednym z nich szczególnie wyróżnił Polskę.
Ocenił, iż nasz kraj jest „prawdziwym wzorem sojusznika”.
Podkreślił przy tym, iż Warszawa zmierza w kierunku wydatków na obronność na poziomie 5 proc. PKB, a jednocześnie rozwija własny przemysł obronny.
Zdaniem przedstawiciela Pentagonu właśnie takie państwa mają stanowić jeden z fundamentów nowego modelu odpowiedzialności za bezpieczeństwo Europy.
Polska jako „silny filar NATO 3.0”
Colby określił Polskę również jako silny filar NATO 3.0.
W tym kontekście wymienił ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz sekretarza stanu w MON Pawła Zalewskiego.
Nie jest to pierwszy raz, kiedy pojęcie NATO 3.0 pojawia się w rozmowach polsko-amerykańskich.
Już wcześniej Ministerstwo Obrony Narodowej informowało, iż koncepcja była omawiana podczas spotkań polskich przedstawicieli z administracją USA.
Rozmowy dotyczą przede wszystkim nowego podziału odpowiedzialności w Sojuszu, w którym europejscy członkowie NATO mają brać na siebie większą część ciężaru finansowego i wojskowego.
Co adekwatnie oznacza NATO 3.0?
NATO 3.0 nie jest nazwą nowego traktatu ani osobnej organizacji.
To koncepcja dotycząca przyszłego modelu działania Sojuszu.
Jej istotą jest większa odpowiedzialność państw europejskich za własną obronę przy jednoczesnym utrzymaniu Stanów Zjednoczonych jako kluczowego członka NATO.
W praktyce oznacza to przede wszystkim:
- zwiększanie wydatków obronnych,
- rozwijanie europejskich zdolności wojskowych,
- zwiększanie produkcji uzbrojenia,
- poprawę zdolności odstraszania Rosji,
- większą samodzielność europejskich członków NATO.
Polska jest w tej koncepcji wskazywana jako jeden z krajów, które już teraz ponoszą bardzo wysokie wydatki na obronność.
Pentagon zwraca uwagę na 5 proc. PKB
Jednym z najważniejszych elementów wypowiedzi Colby’ego były polskie wydatki wojskowe.
Podsekretarz obrony USA wskazał, iż Polska zmierza w kierunku przeznaczania na obronność około 5 proc. PKB.
To jeden z najwyższych poziomów w całym Sojuszu.
Wydatki obejmują zarówno bieżące funkcjonowanie Sił Zbrojnych, jak i wielkie programy modernizacyjne.
Polska kupuje między innymi nowoczesne systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, samoloty bojowe, czołgi, artylerię rakietową oraz sprzęt produkowany przez krajowy przemysł.
Rozwój przemysłu obronnego również został zauważony
Colby zwrócił uwagę nie tylko na poziom wydatków, ale także na rozwój krajowego przemysłu zbrojeniowego.
To istotny element nowej strategii.
W ostatnich latach państwa NATO coraz mocniej podkreślają, iż samo zwiększenie budżetów nie wystarczy.
Potrzebne są również umiejętności produkcji amunicji, rakiet, pojazdów i systemów obronnych w odpowiednio dużej skali.
Właśnie dlatego USA naciskają na europejskich sojuszników, aby zwiększali własną produkcję i zmniejszali zależność od dostaw spoza kontynentu.
Polska inwestuje w tym obszarze między innymi w rozwój zakładów należących do Polskiej Grupy Zbrojeniowej i współpracę przemysłową z partnerami zagranicznymi.
Ważne spotkanie w Krakowie
Colby przypomniał również o spotkaniu, które na początku listopada odbyło się w Krakowie.
Chodzi o tzw. Grupę Bergen.
To format obejmujący Stany Zjednoczone oraz grupę europejskich państw NATO, które są gotowe zwiększać swoje zdolności wojskowe i brać większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo kontynentu.
W krakowskim spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele między innymi Polski, USA, Danii, Finlandii, Holandii, Niemiec, Norwegii i Szwecji.
Polskę reprezentował Paweł Zalewski.
Elbridge Colby uczestniczył w rozmowach ze strony amerykańskiej.
Grupa Bergen ma przygotowywać nowy podział odpowiedzialności
Format Bergen jest istotny, ponieważ dotyczy jednego z najważniejszych pytań stojących w tej chwili przed NATO:
jak dużo odpowiedzialności za bezpieczeństwo Europy powinny przejąć państwa europejskie?
Stany Zjednoczone od lat naciskają na sojuszników, aby zwiększali swoje nakłady na obronność.
W nowym modelu nie chodzi jednak wyłącznie o osiąganie określonego procentu PKB.
Państwa mają również posiadać rzeczywiste zdolności wojskowe pozwalające działać bez pełnego uzależnienia od amerykańskiego wsparcia.
Polska jest jednym z państw wskazywanych jako przykład kraju, który już teraz realizuje taki kierunek.
Colby pochwalił również Niemcy
Polska nie była jedynym państwem wyróżnionym przez przedstawiciela Pentagonu.
Elbridge Colby bardzo pozytywnie ocenił także zmiany zachodzące w Niemczech.
Napisał, iż żaden z sojuszników nie poczynił w tak krótkim czasie tak dużych postępów jak Berlin.
Jego zdaniem mamy do czynienia z dużą zmianą w europejskiej architekturze bezpieczeństwa.
Colby pochwalił również niemieckiego ministra obrony Borisa Pistoriusa.
W jego ocenie działania Pistoriusa przywracające Niemcom centralne miejsce w europejskim systemie zbiorowej obrony mają duże znaczenie dla całego Sojuszu.
Polska i Niemcy mają współpracować bliżej
Wypowiedź Colby’ego pojawiła się kilka dni po spotkaniu Władysława Kosiniaka-Kamysza z Borisem Pistoriusem w Warszawie.
Polski minister obrony mówił po rozmowach, iż oba państwa chcą zacieśniać współpracę wojskową i przemysłową.
W planach jest między innymi rozwijanie wspólnych ćwiczeń i współpracy dotyczącej bezpieczeństwa Bałtyku.
Kosiniak-Kamysz podkreślał również, iż Polska i Niemcy należą w tej chwili do państw europejskich inwestujących najwięcej w bezpieczeństwo.
„Wspólnie odpowiadamy za bezpieczeństwo Bałtyku”
Po spotkaniu z Pistoriusem polski minister obrony wskazywał, iż Warszawa i Berlin chcą wspólnie zwiększać swoje możliwości.
Zapowiadał dalsze inwestycje i wspólne szkolenia.
Współpraca ma obejmować również bezpieczeństwo Morza Bałtyckiego.
Z punktu widzenia NATO ma to duże znaczenie.
Po przystąpieniu Finlandii i Szwecji do Sojuszu Bałtyk stał się przestrzenią, w której większość państw nadbrzeżnych należy do NATO.
Wyjątkiem pozostaje Rosja.
USA przez cały czas analizują swoją obecność w Europie
W tle rozmów znajduje się także przegląd amerykańskiej obecności wojskowej w Europie.
17 listopada MON informowało, iż według Colby’ego proces jest już bliski zakończenia.
Kosiniak-Kamysz przekazywał wtedy, iż z polskiej perspektywy rozmowy nie przynoszą pogorszenia sytuacji.
Wręcz przeciwnie – według ministra deklaracje strony amerykańskiej dotyczące Polski miały być coraz bardziej jednoznaczne.
Polska zabiega przede wszystkim o utrzymanie i zwiększanie trwałej obecności wojsk USA na swoim terytorium.
Rozmowy dotyczą także stałej obecności wojsk USA
2 listopada Paweł Zalewski spotkał się w Krakowie z Elbridge’em Colbym i przedstawicielami Pentagonu.
Jednym z najważniejszych tematów była możliwość rozszerzania stałej obecności amerykańskich żołnierzy w Polsce.
Rozmawiano również o przyszłości NATO 3.0 oraz wzmacnianiu wschodniej flanki.
Temat amerykańskiej obecności wojskowej ma szczególne znaczenie dla Warszawy.
Polska od lat traktuje obecność wojsk USA jako jeden z najważniejszych elementów odstraszania Rosji.
Colby mówi również o dalszym wsparciu Ukrainy
W serii niedzielnych wpisów przedstawiciel Pentagonu odniósł się także do Ukrainy.
Według niego zachodnie wsparcie powinno koncentrować się przede wszystkim na umożliwieniu Ukrainie utrzymania linii frontu.
Wskazał również na znaczenie umiejętności wykonywania uderzeń średniego zasięgu.
W jego ocenie taki model pomocy ma uniemożliwiać Rosji osiągnięcie celów militarnych i jednocześnie tworzyć warunki do trwałego zakończenia wojny.
To stanowisko wpisuje się w szerszą debatę dotyczącą tego, jak długo i w jakiej formie państwa NATO powinny wspierać Ukrainę.
Co słowa Pentagonu oznaczają dla Polski?
Wypowiedź Colby’ego nie jest nową umową wojskową ani formalną decyzją NATO.
Jest jednak ważnym sygnałem politycznym.
Pokazuje, iż amerykańska administracja dostrzega poziom polskich wydatków na obronność i traktuje Warszawę jako jedno z państw, które mają odgrywać znaczącą rolę w przyszłym systemie bezpieczeństwa Europy.
Dla Polski szczególne znaczenie mają trzy kwestie.
Pierwsza to utrzymanie silnej obecności wojsk amerykańskich.
Druga to rozwój własnych zdolności wojskowych.
Trzecia to coraz większa rola polskiego przemysłu obronnego.
Właśnie te elementy pojawiają się zarówno w wypowiedziach Colby’ego, jak i w komunikatach polskiego MON.
Polska w nowym układzie bezpieczeństwa Europy
Niedzielna wypowiedź przedstawiciela Pentagonu wpisuje się w coraz wyraźniejszy kierunek zmian w NATO.
Europa ma zwiększać swoje możliwości obronne i przejmować większą część odpowiedzialności za odstraszanie Rosji.
USA przez cały czas mają pozostawać najważniejszym militarnym członkiem Sojuszu, ale od europejskich partnerów oczekują większej samodzielności.
Polska, dzięki wysokim wydatkom wojskowym i dużym zakupom uzbrojenia, znalazła się wśród państw szczególnie mocno zaangażowanych w ten proces.
Dlatego określenie naszego kraju jako „prawdziwego wzoru sojusznika” jest nie tylko pochwałą.
To również sygnał, iż Waszyngton oczekuje od Polski dalszego utrzymywania wysokiego tempa inwestycji w obronność i aktywnej roli w europejskiej części NATO.









