Rewitalizacja Cmentarza Wojennego nr 365 w Tymbarku doceniona na ogólnopolskiej konferencji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

W Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku odbyła się III edycja ogólnopolskiej konferencji „Miejsca Pamięci – potrzeby, wyzwania, szanse”, zorganizowanej przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządów, instytucji kultury, organizacji społecznych oraz ośrodków naukowych z całej Polski, zajmujący się ochroną i popularyzacją dziedzictwa historycznego.

Gminę Tymbark reprezentował Robert Kowalski – inspektor ds. komunikacji społecznej, kultury i współpracy partnerskiej, który uczestniczył zarówno w sesjach tematycznych, jak i w debacie eksperckiej podsumowującej konferencję, poświęconej przyszłości oraz kierunkom rozwoju ochrony miejsc pamięci w Polsce.

Szczególnym wyróżnieniem dla Gminy Tymbark był udział Roberta Kowalskiego jako prelegenta w II sesji tematycznej „Miejsca pamięci wobec zagrożeń”. Wygłosił on referat pt. „Miejsce pamięci w przestrzeni lokalnej – aspekty historyczne, społeczne i konserwatorskie rewitalizacji Cmentarza Wojennego nr 365 w Tymbarku”, prezentując wieloletnie działania samorządu oraz lokalnej społeczności na rzecz ratowania i przywrócenia historycznego charakteru tej wyjątkowej nekropolii.

W swoim wystąpieniu przypomniał, iż Cmentarz Wojenny nr 365 od wielu lat pozostaje miejscem żywej pamięci historycznej. Opiekę nad nim sprawuje również młodzież szkolna, dla której uczestnictwo w uroczystościach patriotycznych i pracach porządkowych stanowi istotny element edukacji historycznej i wychowania obywatelskiego.

Prelegent przedstawił także historię społecznych działań na rzecz ratowania cmentarza. Już w latach 90-tych XX w., dzięki zaangażowaniu Społecznego Komitetu Odbudowy Cmentarza Wojennego, udało się uchronić obiekt przed dalszą degradacją. Był to pierwszy krok do jego późniejszej kompleksowej rewitalizacji.

Przełomowym momentem było odnalezienie w Archiwum Narodowym w Krakowie oryginalnych planów i dokumentacji projektowej nekropolii z okresu jej powstania. Odkrycie to pozwoliło na opracowanie programu odbudowy opartego na autentycznych źródłach historycznych oraz podjęcie decyzji o przywróceniu cmentarzowi jego pierwotnego układu i wyglądu.

Realizacja tego ambitnego przedsięwzięcia była możliwa dzięki decyzjom władz Gminy Tymbark oraz Wójta Gminy Pawła Ptaszka, który zdecydował o rozpoczęciu kompleksowej rewitalizacji obiektu. Środki finansowe na ten cel zostały pozyskane z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz od Wojewody Małopolskiego. Od początku inicjatorem i koordynatorem działań związanych z przygotowaniem i realizacją programu rewitalizacji jest Robert Kowalski.

Projekt został opracowany we współpracy ze specjalistami z zakresu historii, architektury i konserwacji zabytków oraz z Polskim Towarzystwem Historycznym, będącym partnerem merytorycznym przedsięwzięcia. Dziś rewitalizacja Cmentarza Wojennego nr 365 jest uznawana za przykład odpowiedzialnego i kompleksowego podejścia do ochrony dziedzictwa kulturowego oraz skutecznego wykorzystania środków zewnętrznych przez samorząd.

Zaproszenie przedstawiciela Gminy Tymbark do wygłoszenia referatu podczas ogólnopolskiej konferencji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego należy traktować jako wyraz uznania dla realizowanego programu rewitalizacji. Jest to również docenienie wieloletnich działań samorządu, ekspertów i lokalnej społeczności, dzięki którym miejsce niemal zapomniane odzyskuje swoje historyczne znaczenie i staje się przestrzenią edukacji oraz budowania pamięci o wydarzeniach I wojny światowej.

Udział w konferencji stworzył także możliwość wymiany doświadczeń z przedstawicielami innych samorządów i instytucji zajmujących się ochroną dziedzictwa. Potwierdził jednocześnie, iż skuteczna opieka nad miejscami pamięci wymaga współpracy administracji publicznej, środowisk naukowych, organizacji społecznych oraz mieszkańców.

Zwieńczeniem wydarzenia była debata ekspercka dotycząca szans i przyszłości systemowej ochrony miejsc pamięci w Polsce. Wzięli w niej udział przedstawiciele organizacji pozarządowych, instytucji naukowo-badawczych, państwowych instytucji kultury oraz strony samorządowej, którą reprezentował Robert Kowalski. Jego udział w tym gronie był kolejnym potwierdzeniem, iż doświadczenia Gminy Tymbark w zakresie rewitalizacji Cmentarza Wojennego nr 365 są dostrzegane i stanowią wartościowy przykład dobrych praktyk w skali ogólnopolskiej.

materiał: UG Tymbark