Tadeusz Jordan-Rozwadowski – generał, któremu Polska jest winna pamięć i szacunek

W historii Polski są postaci, których wielkość nie mieści się w jednym zwycięstwie, jednej bitwie czy jednej funkcji. Są ludzie, którzy swoją służbą budują fundamenty państwa, a ich dorobek powinien być przekazywany z pokolenia na pokolenie. Do takich osób bez wątpienia należy generał Tadeusz Jordan-Rozwadowski, to pierwszy szef Sztabu Generalnego odrodzonej Rzeczypospolitej, współtwórca polskiej niepodległości, wybitny dowódca, strateg i reformator Wojska Polskiego.

Dziś, przed głównym wjazdem na dziedziniec Sztabu Generalnego przy ul. Rakowieckiej 4A w Warszawie, odsłonimy pomnik generała Rozwadowskiego. To będzie istotny dzień dla Wojska Polskiego i dla całej Rzeczypospolitej. Monument stanie w miejscu szczególnym – tam, gdzie bije serce polskiego planowania obronnego. Będzie przypominał, iż współczesna armia ma swoich wielkich poprzedników, a służba Ojczyźnie jest zobowiązaniem ponadczasowym.

Generał Rozwadowski zapisał się w historii przede wszystkim jako główny militarny twórca zwycięstwa w wojnie polsko-bolszewickiej. W sierpniu 1920 roku, jako szef Sztabu Generalnego, kierował pracami sztabowymi i współtworzył plan operacyjny, który doprowadził do zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej. Jego wiedza, odwaga, zdolności organizacyjne i konsekwencja miały fundamentalne znaczenie dla obrony stolicy i niepodległości państwa. Zwycięstwo było dziełem całego narodu, żołnierzy i dowódców oraz geniuszu politycznego premiera Wincentego Witosa, ale wśród jego najważniejszych architektów nazwisko generała Rozwadowskiego powinno zajmować miejsce szczególne.

Jego zasługi nie kończą się jednak na roku 1920. Rozwadowski współtworzył odrodzone Wojsko Polskie od podstaw. Organizował Sztab Generalny i struktury Ministerstwa Spraw Wojskowych, rozwijał kawalerię, zabiegał o rozwój lotnictwa i nowoczesnych rodzajów broni, myślał o mobilności oraz wysokiej gotowości bojowej armii. Był wojskowym, który potrafił patrzeć dalej niż na najbliższe pole bitwy. Rozumiał, iż bezpieczeństwo państwa wymaga nie tylko odwagi żołnierzy, ale także nowoczesnej organizacji, technologii, szkolenia i odpowiedzialnego planowania.

Dlatego generał Rozwadowski może być autorytetem również dla współczesnego żołnierza. Uczy, iż mundur oznacza służbę, odpowiedzialność i wierność Rzeczypospolitej. Uczy, iż wojsko musi być silne, dobrze zorganizowane i gotowe do obrony Ojczyzny, ale też iż siła żołnierza zawsze musi iść w parze z honorem.

W Bolesławcu, na terenie 23 Śląskiego Pułku Artylerii, już istnieje głaz z tablicą pamiątkową poświęconą generałowi. To istotny znak pamięci. Teraz w sercu stolicy stanie coś znacznie ważniejszego – wspaniały monument poświęcony człowiekowi, który swoją służbą współtworzył fundamenty wolnej Polski. Warszawa potrzebuje tego pomnika, a Wojsko Polskie – tego symbolu.

Pamięć o Rozwadowskim ma także drugi wymiar. Generał, który bronił konstytucyjnego porządku podczas zamachu majowego, zapłacił za swoją postawę więzieniem, upokorzeniem i odsunięciem od służby. Później jego nazwisko było spychane na margines pamięci. Historia nie może jednak milczeć tam, gdzie należy oddać sprawiedliwość.

Dlatego od 2024 roku zabiegam w Pałacu Prezydenckim o przyznanie generałowi Tadeuszowi Jordanowi-Rozwadowskiemu Orderu Orła Białego. Uważam, iż najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej należy się temu, który Ojczyźnie oddał wszystko, co miał: swój talent, wiedzę, odwagę i życie, nie oczekując w zamian zaszczytów ani korzyści.

Nadanie generałowi Orderu Orła Białego byłoby miarą sprawiedliwości i honoru ze strony Polski, której bronił i której służył. Byłoby także symbolicznym aktem przywrócenia blasku polskiemu mundurowi – mundurowi obrońców Rzeczypospolitej.

Czas najwyższy, aby generał Tadeusz Jordan-Rozwadowski zajął należne mu miejsce w panteonie bohaterów narodowych. Pomnik w Warszawie będzie tego widzialnym znakiem. Order Orła Białego może być kolejnym. Polska jest mu to winna. I Polska powinna o tym pamiętać.