Tomasz Latocha o półmetku kadencji w Brzesku. Inwestycje, wojsko, geotermia i plany na przyszłość – WYWIAD

bochnianin.pl 1 godzina temu

Jak Tomasz Latocha ocenia dotychczasowe lata swoich rządów w Brzesku? Co udało się zrealizować, jakie wyzwania stoją przed gminą i na jakim etapie jest projekt geotermalny na Pomianowskim Stoku? W rozmowie z Bochnianin.pl burmistrz mówi również o planach związanych z powstaniem 87. Pułku Przeciwlotniczego, problemach demograficznych oraz swojej przyszłości po zakończeniu obecnej kadencji.

W tym wywiadzie przeczytasz o:
  • najważniejszych inwestycjach zrealizowanych w Brzesku w ostatnich latach;
  • planach związanych z powstaniem 87. Pułku Przeciwlotniczego;
  • przyszłości odwiertu geotermalnego na Pomianowskim Stoku;
  • problemach demograficznych i sytuacji lokalnego handlu;
  • planach Tomasza Latochy po zakończeniu obecnej kadencji.

Mirosław Cisak, Bochnianin.pl: – Jest pan burmistrzem od końca 2018 roku, a obecna kadencja przekroczyła półmetek. Jak ocenia pan te dwa i pół roku? Co jest największym sukcesem, a co rozczarowaniem?

Tomasz Latocha, burmistrz Brzeska: – To trudne pytanie, bo w samorządzie nie ma rzeczy nieważnych. Dla jednej osoby najważniejszy jest dach na szkole, dla innej przejście dla pieszych, latarnia albo droga. Nie wolno zapominać o żadnym z nich. Dla mnie każde osiedle w Brzesku i każde, choćby najmniejsze sołectwo jest tak samo ważne. Tak rozumiem zrównoważony rozwój. Za sukces uważam, iż o żadnym nie zapomnieliśmy, choć wiele jeszcze przed nami.

Nie zawężałbym oceny do tej kadencji. To kontynuacja moich działań z poprzedniej. Kiedy obejmowałem urząd, w połowie szkół w gminie nie było hali sportowej. Wybudowaliśmy cztery hale i dziewięć boisk ze sztuczną nawierzchnią. Kupiliśmy lodowisko, za 10 mln zł wyremontowaliśmy basen. Termomodernizowaliśmy szkoły i przedszkola, wymienialiśmy dachy, remontowaliśmy sale, korytarze i sanitariaty. Za ponad 6 mln zł zrewitalizowaliśmy teren wokół zespołu szkolno-przedszkolnego, a teraz remontujemy tam dwie hale sportowe.

Które z tych inwestycji uważa pan za najważniejsze?

– Obok oświaty na pewno modernizację MPEC-u. Gdy obejmowałem urząd, MPEC emitował dużo CO2, za co płaciliśmy w systemie ETS. Zmniejszyliśmy moc kotłów węglowych, zbudowaliśmy kocioł na biomasę, dwa silniki kogeneracyjne i szczytowy kocioł gazowy. Przewymiarowaną sieć w trzy lata wymieniliśmy na rury preizolowane. Dziś możemy już produkować 50 proc. energii ze źródeł odnawialnych.

Osobny temat to drogi. Wyremontowaliśmy olbrzymią ilość dróg w mieście i sołectwach, do tego chodniki, oświetlenie, przystanki, ławki. Rozbudowujemy też monitoring wizyjny. Gdy zaczynałem, na ponad trzy tysiące latarni mieliśmy w gminie zaledwie dwie LED-owe, bo pozostałe były to stare oprawy rtęciowe i sodowe. Dzisiaj jest zupełnie inaczej. Tylko w tym roku wymienimy ich ponad 100.

Do tego rekreacja: skatepark za 2,5 mln zł, wieża widokowa na Bocheńcu, tężnia i park między osiedlami Ogrodowa i Jagiełły, gdzie planujemy tyrolkę, plac zabaw i wybieg dla psów. Place zabaw odnowiliśmy praktycznie w każdej miejscowości, kilka całkowicie. W ogródku jordanowskim wymieniliśmy około 90 proc. urządzeń. W szkołach powstały też pracownie do zajęć praktycznych, bo dzieci świetnie radzą sobie z telefonem, ale nie zawsze potrafią przybić gwóźdź czy przyszyć guzik.

Zmierzyliście się też z serią kryzysów.

– Pandemia, wysokie stopy procentowe, wojna na Ukrainie, kryzys paliwowy, w którym musieliśmy zająć się dostarczaniem węgla mieszkańcom, fala uchodźców, likwidacja gimnazjów. Przyzwyczailiśmy się do zarządzania w kryzysie.

Czy jest decyzja, którą dziś podjąłby pan inaczej?

– W samorządzie nie wszystko udaje się za pierwszym razem. Czasem trzeba zmienić sposób działania, spróbować ponownie. Nie zrażam się. Inwestycjom często towarzyszą protesty, odwołania od decyzji środowiskowych czy pozwoleń na budowę. jeżeli coś jest potrzebne mieszkańcom, konsekwentnie dążę do celu.

Przejdźmy do finansów. Jak ocenia pan dziś sytuację gminy w porównaniu z początkiem pana pierwszej kadencji?

– Jest zdecydowanie lepiej. Gdy obejmowałem urząd, byliśmy ostatni pod względem dochodów na mieszkańca wśród gmin miejsko-wiejskich. Zwiększyłem dochody budżetu, zaczynając poniżej 150 mln zł, dziś to 250 mln zł. Zadłużenie kwotowo wzrosło, ale w relacji do dochodów bieżących spadło, jeżeli dobrze pamiętam, o co najmniej sześć punktów procentowych. To jak z domowym budżetem: inaczej wygląda dług 3 tys. zł przy zarobkach 6 tys. zł, a inaczej 3,5 tys. zł przy zarobkach 10 tys. zł. Rosną też inwestycje prywatne. Według moich wyliczeń firmy zainwestowały u nas blisko pół miliarda złotych i realizują kolejne.

Które przedsięwzięcia będą w najbliższych latach największym obciążeniem dla budżetu?

– Dużo uwagi poświęcamy obronie cywilnej i ochronie ludności, bo zagrożenia są różne, nie tylko militarne. W 2025 roku wichura zerwała dach na kościele i kilkanaście dachów prywatnych budynków. Przebudowujemy więc system alarmowania, kupujemy kilkanaście syren. Jedna kosztuje blisko 70 tys. zł. Budujemy magazyny obrony cywilnej i kupujemy nowoczesny, niezbędny sprzęt. Uszwica zalewała już Brzesko, więc potrzebujemy sporo pomp, agregatów prądotwórczych czy chociażby 50 tysięcy worków na piasek. To wszystko musimy przechowywać w odpowiednich warunkach.

W tym roku zakontraktowaliśmy remonty kolejnych 30 dróg. Kosztowne są mieszkania komunalne i socjalne oraz remonty budynków. Realizujemy równolegle kilkadziesiąt zaplanowanych inwestycji. Wymieniliśmy 14 samochodów strażackich, modernizowaliśmy remizy, domy ludowe i infrastrukturę spółek gminnych. Budynek urzędu przeszedł termomodernizację i remont wnętrza. Jedna inwestycja nie jest problemem, ale przy tej skali łatwo nie jest. Do tego dochodzi oświata, dziś to największe obciążenie budżetu gminy.

Przejdźmy do wojska. W Brzesku ma powstać 87. Pułk Przeciwlotniczy. Co ta decyzja oznacza dla miasta?

– Przede wszystkim rozwój gospodarczy. Żołnierze i ich rodziny to nowi mieszkańcy, a przecież ich wynagrodzenia płaci państwo. To kolejne pieniądze dla miasta. Do tego miejsca pracy, szansa dla klas mundurowych i kierunków technicznych w szkołach średnich, dodatkowe dzieci w szkołach i przedszkolach, klienci dla handlu i usług.

To również poprawa bezpieczeństwa. Jednostka będzie ukierunkowana na obronę przeciwlotniczą, przeciwrakietową i przeciwdronową. Pułk zwiększy bezpieczeństwo regionu i infrastruktury krytycznej chociażby takiej jak wodociągi. Pamiętajmy, iż wojsko zawsze pomagało mieszkańcom np. podczas powodzi w 1997 i 2010 roku. Uważam to za jedną z najlepszych decyzji rozwojowych dla Brzeska.

Ilu żołnierzy tu będzie i kiedy?

– To proces etapowy. Zaczynamy od około czterdziestu etatów, docelowo według decyzji MON może ich być choćby tysiąc. Myślę, iż w perspektywie pięciu-sześciu lat. Już teraz z naszego terenu wpłynęło kilkadziesiąt podań o przyjęcie do wojska. Przenieść się tutaj chcą również żołnierze, którzy w tej chwili służą w Rzeszowie lub Krakowie.

A gdzie będzie stacjonować pułk?

– To ma być system rozproszony, w wielu lokalizacjach, a nie jedna odgrodzona jednostka. Agencja Mienia Wojskowego chce budować mieszkania, ale jest też gotowa kupować je od deweloperów. Chodzi o domy dla rodzin żołnierzy zawodowych, a nie tradycyjne koszary.

Geotermia była jednym z ambitniejszych punktów pana programu. Na jakim etapie jest projekt na Pomianowskim Stoku?

– Zależy mi na tym projekcie, ale muszę pilnować publicznych pieniędzy. Dwa przetargi zakończyły się niepowodzeniem, bo oferty były zbyt wysokie. Nie byłem skłonny ryzykować dodatkowych 5 mln zł, bo to projekt głównie badawczy. Trzeciego przetargu nie mogliśmy ogłosić, bo kończyła się ważność dokumentacji. Zleciliśmy jej odnowienie i przedłużenie koncesji u marszałka. Koncesję już mamy. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska, ministerstwo i Główny Geolog Kraju podtrzymały decyzję o przyznanych nam środkach. Teraz pracujemy nad zmianą technologii, która może obniżyć cenę. Firm wiertniczych jest niewiele, a ceny są zaporowe. To pieniądze publiczne i nie będziemy podejmować zbędnego ryzyka.

Jakie są dziś największe problemy gminy?

– Największym problemem jest demografia. W ciągu czterech lat ubyło nam w szkołach pół tysiąca dzieci, a przez następne cztery-pięć lat ubędzie kolejne pół tysiąca. Im mniej dzieci, tym wyższy koszt utrzymania jednego ucznia. Nie planuję likwidacji szkół, ale kształt sieci będzie zależał od liczby dzieci.

Jak gmina na to reaguje?

– Mieszkania w Okocimiu zbudowaliśmy m.in. dlatego, iż mieliśmy tam mało urodzeń i obawiałem się łączenia klas, a w przyszłości choćby likwidacji pięknej szkoły z tradycjami. Zakładam, iż przy szkole 40 mieszkań oznacza kilkadziesiąt dzieci. Spółka założona w 2021 roku na podstawie przepisów o SIM-ach rozpoczęła budowę dwa lata temu. Niewielu wierzyło, iż się uda. Projektujemy kolejne mieszkania. Staramy się też, by Brzesko było miastem pięciominutowym: w pięć minut jest się na skateparku, w parku, w bibliotece, w galerii, na dworcu czy na basenie.

Kolejna zmiana to struktura handlu.

– Niestety dziś na terenie gminy jest ponad 120 paczkomatów. Coraz więcej osób przyzwyczaiło się do kupowania przez internet. Cierpi na tym lokalny handel. Widać sporo pustych lokali, w większości prywatnych, na które miasto nie ma wpływu. Pamiętam 2000 rok, gdy kończyłem pracę w banku: było mnóstwo hurtowni zaopatrujących małe sklepiki. Potem przyszły markety i sieci handlowe, a w pandemii ludzie przyzwyczaili się do zakupów w internecie. Dlatego tak ważne są mieszkalnictwo, deweloperzy i tworzenie dobrych przestrzeni do życia, a także dopływ rodzin wojskowych.

Dwa i pół roku temu mówił pan o dobrej współpracy z radnymi. Jak jest dziś?

– Bardzo dobrze. Widać to po ostatnim absolutorium: poparli je wszyscy obecni radni, niezależnie od komitetu. Nie zawsze się zgadzamy i zdarzają się twarde dyskusje, ale przy rozsądnej argumentacji radni mi ufają. Jesteśmy wobec siebie szczerzy.

Każda władza spotyka się z krytyką. Głośno było o pana sporze z jednym z mieszkańców, który publicznie krytykuje urząd. Gdzie jest według pana granica między uzasadnioną krytyką a tym, przed czym samorząd powinien się bronić?

– Złożyłem sprawę do sądu, ale nie traktuję tego jako osobistego sporu. Zostałem wybrany, by pracować dla mieszkańców, a nie by prowadzić jałowe dyskusje odpowiadając na zaczepki i chamstwo w internecie. Przez dwa lata słyszałem o rzekomych aferach, których nie ma. Autor krytyki pisał skargi, donosy do dziesiątek instytucji, m.in. do prokuratury i rzecznika praw obywatelskich, Kancelarii Prezydenta i Premiera, ale żadna kontrola nie potwierdziła jego bzdurnych zarzutów. Ostatnia, kilkumiesięczna kontrola również nie potwierdziła żadnych donosów.

Złożyłem pozew w obronie dobrego imienia urzędu, bo moi współpracownicy nie zasługują na takie traktowanie. Granica przebiega tam, gdzie zaczynają się personalne ataki, np. grafiki zniekształcające twarze urzędników. Jeden z naszych pracowników parkingowych został pobity, a sprawca został skazany. jeżeli ktoś ma problem, niech przyjdzie. Pomożemy, zawsze w granicach prawa.

Co chciałby pan zrealizować do końca obecnej kadencji, czyli do wiosny 2029 roku?

– To, co mam w planie i w budżecie. Część projektów zrealizujemy w rok, inne są wieloletnie. Nie przeskoczymy procedur, wykupu gruntów czy decyzji administracyjnych. Budżet wykonujemy na poziomie około 100 proc., czasem powyżej. Dziś skupiam się na tym, czego oczekują mieszkańcy: drogi, mieszkania, ochrona środowiska, zieleń, przestrzeń rekreacyjna i kooperacja z przedsiębiorcami.

Zgodnie z obecnymi przepisami w 2029 roku nie będzie pan mógł ubiegać się o trzecią kadencję z rzędu. Myśli pan już o tym, co dalej?

– Nie obawiam się o przyszłość. Już dziś pojawiają się interesujące oferty. Mam olbrzymie doświadczenie. Przez dziesięć lat pracowałem w Agencji Rynku Rolnego, kilka lat byłem wiceprezesem Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego. Wcześniej pracowałem w banku i na spedycji, byłem wiceprzewodniczącym Rady Powiatu, działałem w radach sołeckich i straży pożarnej. Nie boję się wolnego rynku. Zrezygnowałem kiedyś z dużo lepiej płatnej pracy, żeby przyjść do samorządu na znacznie niższą pensję. Zachęcają mnie też do działalności na innych szczeblach samorządowych, a choćby parlamentarnych. Na decyzję jest za wcześnie. Rozpocząłem doktorat, skończyłem MBA na Uniwersytecie Ekonomicznym i przez cały czas się rozwijam. Przede wszystkim mam jeszcze dużo do zrobienia w Brzesku i na tym się skupiam.

Z jakiej zmiany w Brzesku chciałby pan być najbardziej zapamiętany?

– Cieszę się z tego, co udało się osiągnąć. Myślę, iż nie da się nie zauważyć ogromu inwestycji i pozytywnych zmian, które zaszły w naszej gminie, zwłaszcza, iż dotyczą one tak wielu obszarów. Zresztą często to słyszę i to od wielu przypadkowych osób, które wracają do Brzeska po kilku latach, a nieraz zaledwie po kilku miesiącach. Wkładam w pracę mnóstwo serca, pasji i energii. Największą satysfakcję mam jednak wtedy, gdy widzę, iż wysiłek nie idzie na marne, bo to, co robię, dobrze służy mieszkańcom, a miasto i nasze sołectwa pięknieją, stając się dobrym miejscem do życia.

Idź do oryginalnego materiału