Trzy miasta, jeden problem. Demografia Chełma, Zamościa i Białej Podlaskiej w 2025 roku

Jak informuje Główny Urząd Statystyczny, w 2025 roku proces wyludniania Polski wyraźnie przyspieszył. Na każde 10 tysięcy mieszkańców ubyło średnio około 42 osoby – wobec 39 rok wcześniej. Oznacza to dalsze pogłębianie się niekorzystnych trendów demograficznych obserwowanych w kraju od kilku lat.Według wstępnych danych GUS, w 2025 roku liczba urodzeń była o około 168 tysięcy niższa od liczby zgonów. Jednocześnie zarejestrowano około 238 tysięcy urodzeń żywych – o blisko 14 tysięcy mniej niż rok wcześniej.PRZECZYTAJ TEŻ: Tenisista, modelka, Smoleńsk i inne polskie wątki w aktach Epsteina. Co naprawdę wiemy?Te ogólnopolskie statystyki skłaniają do pytania, jak kryzys demograficzny wygląda w skali lokalnej. Sprawdziliśmy, jak dane za 2025 rok przekładają się na sytuację w trzech miastach grodzkich Lubelszczyzny: Chełmie, Zamościu i Białej Podlaskiej.Więcej zgonów niż urodzeńNajwiększym miastem w tym zestawieniu pozostaje Zamość, gdzie na koniec 2025 roku na pobyt stały zameldowanych było niespełna 56,5 tysiąca osób. Chełm liczył nieco ponad 54 tysiące mieszkańców, a Biała Podlaska około 52,6 tysiąca. Różnice te mają jednak drugorzędne znaczenie wobec danych dotyczących urodzeń i zgonów, które znacznie lepiej pokazują skalę demograficznych wyzwań.We wszystkich trzech miastach liczba zgonów wyraźnie przewyższa liczbę urodzeń. Najtrudniejsza sytuacja rysuje się w Zamościu, gdzie w 2025 roku odnotowano ponad półtora tysiąca zgonów przy niespełna 750 urodzeniach. Bardzo podobny obraz wyłania się z danych z Chełma, gdzie zarejestrowano 479 urodzeń i aż 1169 zgonów. Co istotne, tylko 219 nowo narodzonych dzieci zostało zameldowanych na pobyt stały w Chełmie, natomiast spośród osób zmarłych aż 705 było w chwili śmierci zameldowanych w mieście.PRZECZYTAJ: Głośna sprawa prywatyzacji PKS-u w Tomaszowie Lubelskim. Biznesmen z wyrokiemNa tym tle wyraźnie wyróżnia się Biała Podlaska. Choć również tam bilans naturalny pozostaje ujemny, jego skala jest zdecydowanie mniejsza. W 2025 roku odnotowano 1079 urodzeń i 1239 zgonów, co oznacza spadek liczby mieszkańców o około 160 osób. Jednocześnie w mieście zameldowano 322 dzieci urodzone w tym roku, a liczba osób zmarłych, których ostatnim adresem była Biała Podlaska, wyniosła 489. W porównaniu z Chełmem i Zamościem pokazuje to, iż tempo zmian demograficznych może być bardzo różne choćby w obrębie jednego regionu.Starzenie się miast i struktura wiekuDane o strukturze wieku potwierdzają, iż Chełm (33,6% osób w wieku poprodukcyjnym) należy do najszybciej starzejących się miast w tym zestawieniu. Udział osób w wieku poprodukcyjnym jest tam bardzo wysoki, a liczba seniorów przewyższa populację dzieci i młodzieży. Biała Podlaska wypada pod tym względem korzystniej (26,6%) – udział osób młodych i w wieku produkcyjnym jest wyższy, co częściowo tłumaczy mniejszy ubytek naturalny. W przypadku Zamościa pełna struktura wieku nie została szczegółowo wykazana, jednak skala zgonów wskazuje na podobny problem starzenia się mieszkańców.Migracje i meldunkiIstotnym elementem obrazu demograficznego są migracje. W Zamościu w 2025 roku zameldowano na pobyt stały 1374 osoby, natomiast wymeldowało się 1531 mieszkańców. Oznacza to ujemny bilans meldunkowy, który – w połączeniu z wysokim ubytkiem naturalnym – dodatkowo pogłębia spadek liczby ludności miasta.PRZECZYTAJ: Więcej było ślubów, ale i... rozwodów. Demograficzne podsumowanie roku w ZamościuChełm charakteryzuje się mniejszą dynamiką ruchów migracyjnych. W 2025 roku na pobyt stały zameldowały się tam 1124 osoby, a wymeldowało 490 mieszkańców. Choć bilans meldunkowy pozostaje dodatni, nie jest on w stanie zrekompensować strat wynikających z wyraźnej przewagi zgonów nad urodzeniami.Z kolei Biała Podlaska wykazuje większą rotację ludności. W minionym roku na pobyt stały zameldowano tam 1499 osób, a wymeldowało się 1462 mieszkańców. Bilans ten pozostaje bliski zera, jednak wysoka liczba meldunków wskazuje na większą mobilność ludności niż w pozostałych miastach.Cudzoziemcy jako nowy czynnik demograficznySzczególnie w Białej Podlaskiej widoczna jest obecność cudzoziemców – zarówno w statystykach meldunkowych, jak i w danych dotyczących urodzeń oraz zawieranych małżeństw. Na koniec 2025 roku na pobyt stały zameldowanych było tam 170 cudzoziemców, a na pobyt czasowy aż 818. W samym 2025 roku pobyt czasowy zarejestrowało ponad tysiąc osób nieposiadających polskiego obywatelstwa. Wśród najczęściej reprezentowanych państw pochodzenia znalazły się Białoruś, Ukraina, Rosja, Rumunia i Turcja. Dane urzędu stanu cywilnego wskazują również na 209 urodzeń, w których co najmniej jedno z rodziców było cudzoziemcem, oraz 31 małżeństw zawartych z udziałem obcokrajowców.Zamość również notuje obecność cudzoziemców, choć na mniejszą skalę niż Biała Podlaska. Łączna liczba osób zameldowanych na pobyt stały i czasowy wyniosła tam 299. Wśród cudzoziemców dominowali obywatele Ukrainy. W 2025 roku w Zamościu zawarto 11 małżeństw z udziałem cudzoziemców – najczęściej z obywatelami Ukrainy i Wielkiej Brytanii, a także Włoch, Malezji, Estonii i Indonezji.PRZECZYTAJ TEŻ: Tomaszów Lubelski: Połowa porodów w szpitalu powiatowym to „cesarki”. Kobiety boją się bóluW Chełmie skala zjawiska jest mniejsza, ale struktura pochodzenia cudzoziemców pokazuje wyraźną dominację jednego kierunku migracyjnego. Na koniec 2025 roku na pobyt stały zameldowanych było 93 cudzoziemców, a na pobyt czasowy 176. Wśród osób zameldowanych na pobyt stały dominowali obywatele Ukrainy, podobnie jak w przypadku pobytów czasowych, gdzie – obok Ukrainy – pojawiali się także obywatele Litwy i Białorusi. Odnotowano również pojedyncze meldunki osób z Nigerii, Filipin, Stanów Zjednoczonych, Chin, Nepalu, Wenezueli, Włoch, Tunezji i Rumunii. W 2025 roku na terenie Chełma zawarto pięć małżeństw z udziałem cudzoziemców – trzy z obywatelami Ukrainy, jedno z obywatelem Białorusi i jedno z obywatelem Włoch. Urząd potwierdza jednocześnie, iż w latach 2023–2025 widoczny był wzrost liczby cudzoziemców zameldowanych w mieście, głównie obywateli Ukrainy.Wspólny kierunek zmianChoć Chełm, Zamość i Biała Podlaska różnią się skalą problemów i tempem zmian, kierunek jest wspólny. Ujemny przyrost naturalny, starzenie się mieszkańców i odpływ ludności to wyzwania, które w 2025 roku dotknęły wszystkie trzy miasta. Bez długofalowych działań – od polityki mieszkaniowej po wsparcie dla rodzin i realne przyciąganie nowych mieszkańców – demograficzne kurczenie się miast grodzkich Lubelszczyzny będzie postępować.