Ukraińskie władze wydały kolejne zgody na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych dotyczących polskich ofiar zbrodni z okresu II wojny światowej.
Decyzje dotyczą Huty Pieniackiej w obwodzie lwowskim oraz miejscowości Ugły na Wołyniu. Informację przekazał Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, a podała ją Polska Agencja Prasowa.
Nowe decyzje są kolejnym etapem prac, które w ostatnich miesiącach prowadzone są w miejscach związanych ze zbrodniami na polskiej ludności. W tym samym czasie zakończyły się tegoroczne prace ekshumacyjne w dawnych polskich miejscowościach Ostrówki i Wola Ostrowiecka na Wołyniu.
55 ofiar, w tym 26 dzieci
Prace ekshumacyjne w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej prowadził Instytut Pamięci Narodowej. Ich celem było odnalezienie i wydobycie szczątków ofiar zbrodni dokonanych w obu miejscowościach w sierpniu 1943 roku.
W wyniku tegorocznych prac odnaleziono szczątki 55 osób. Wśród nich znajdowały się szczątki 26 dzieci. Archeolodzy i antropolodzy zabezpieczyli również ponad 300 przedmiotów osobistych należących do ofiar. Mogą one mieć znaczenie zarówno dla badań nad przebiegiem zbrodni, jak i dla ewentualnej identyfikacji zamordowanych.
Odnalezione szczątki zostaną pochowane. 30 sierpnia 2026 roku odbędzie się uroczysty pogrzeb ofiar w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
Data ma szczególne znaczenie, ponieważ przypada w 83. rocznicę zbrodni dokonanej w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
Zbrodnia w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
Ostrówki i Wola Ostrowiecka były przed wojną polskimi miejscowościami położonymi na Wołyniu. 30 sierpnia 1943 roku doszło tam do masowych mordów polskich mieszkańców.
Ofiarami były całe rodziny – mężczyźni, kobiety, osoby starsze i dzieci. Według ustaleń historyków w obu miejscowościach zamordowano około 1000 Polaków.
Zbrodnia była częścią antypolskiej akcji prowadzonej przez ukraińskich nacjonalistów. Ofiary zabijano między innymi przy użyciu broni palnej i narzędzi gospodarskich. Część mieszkańców była wcześniej zatrzymywana i gromadzona w wyznaczonych miejscach.
Kolejne zgody Ukrainy
Państwowa Międzyresortowa Komisja ds. Upamiętnienia Uczestników Operacji Antyterrorystycznej, Ofiar Wojny i Represji Politycznych wydała zgodę na ekshumację szczątków polskich ofiar w Hucie Pieniackiej.
Druga decyzja dotyczy Ugłów na Wołyniu. W tym przypadku zgoda obejmuje zarówno prace poszukiwawcze, jak i ekshumacyjne.
Oznacza to, iż w przypadku tych miejsc polskie zespoły będą mogły przejść od poszukiwania mogił do adekwatnego wydobywania szczątków – tam, gdzie zostaną one odnalezione i zostaną spełnione wymagania formalne.
Huta Pieniacka
Huta Pieniacka, położona w tej chwili w obwodzie lwowskim, jest jednym z najbardziej znanych miejsc związanych ze zbrodniami na polskiej ludności na dawnych Kresach.
28 lutego 1944 roku doszło tam do pacyfikacji miejscowości. Zginęły setki polskich mieszkańców. Wieś została niemal całkowicie zniszczona.
W zbrodni uczestniczyli żołnierze 4. Pułku Policyjnego SS, złożonego z ukraińskich ochotników z 14. Dywizji Waffen-SS „Galizien”, przy udziale oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz ukraińskiego oddziału paramilitarnego.
Według ustaleń IPN w wyniku pacyfikacji Huty Pieniackiej zamordowano około 850 osób. Mieszkańców spędzano do budynków, które następnie podpalano. Osoby próbujące uciekać były zabijane. Ofiarami były także kobiety, dzieci i osoby starsze.
W czerwcu 2026 roku rozpoczęły się w Hucie Pieniackiej prace poszukiwawcze prowadzone przez polskich specjalistów. Ich zadaniem było ustalenie lokalizacji miejsc pochówku ofiar.
Obecna decyzja władz ukraińskich ma znaczenie dlatego, iż otwiera drogę do przeprowadzenia ekshumacji.
Ugły na Wołyniu
Druga zgoda dotyczy miejscowości Ugły na Wołyniu.
W tym przypadku chodzi o miejsce, w którym również znajdują się szczątki polskich ofiar zbrodni z okresu II wojny światowej. Ukraińskie władze zezwoliły zarówno na prowadzenie prac poszukiwawczych, jak i na ekshumacje.
To istotne rozróżnienie. Zgoda na poszukiwania nie oznacza automatycznie zgody na wydobycie szczątków. W przypadku Ugłów oba etapy zostały objęte decyzją ukraińskiej komisji.
→ red. / źródło: PAP
10.08.2026
• zdjęcie tytułowe: polskie ofiary zbrodni na Wołyniu, foto / źródło: IPN
więcej o Wołyniu: > tutaj
