Praca. Umowa o dzieło
Obowiązek zgłaszania umów o dzieło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych obowiązuje od 2021 roku. Dane za 2025 rok pokazują, iż rynek tej formy współpracy ustabilizował się, choć widoczny jest niewielki spadek liczby zgłoszeń.
W całej Polsce zgłoszono blisko 1,3 mln umów o dzieło, co jest najniższym wynikiem od momentu wprowadzenia rejestru.
Spadek liczby umów o dzieło w Polsce i regionach
W 2025 roku do ZUS trafiło ponad 1,1 mln formularzy RUD, obejmujących niemal 1,3 mln umów. W porównaniu z 2024 rokiem oznacza to:
- spadek liczby zgłoszeń o 2,49 proc.,
- spadek liczby umów o 6,5 proc.
W województwie podkarpackim:
- zgłoszono ponad 22,3 tys. umów,
- formularze złożyło ponad 2,5 tys. podmiotów.
Liczba osób wykonujących umowy o dzieło pozostaje stabilna – około 318 tys. w kraju i 11,5 tys. w regionie.
Cyfryzacja ZUS – większość zgłoszeń online
Coraz więcej przedsiębiorców korzysta z rozwiązań cyfrowych. W 2025 roku aż 92,46 proc. formularzy RUD zostało przekazanych elektronicznie.
W porównaniu z 2021 rokiem:
- liczba zgłoszeń wysyłanych pocztą spadła niemal o połowę,
- osobiste składanie dokumentów w placówkach ZUS jest dziś rzadkością.
To wyraźny dowód na postępującą cyfryzację obsługi przedsiębiorców.
Umowy krótkoterminowe dominują na rynku
Z danych ZUS wynika, iż umowy o dzieło najczęściej mają bardzo krótki charakter.
Najważniejsze wnioski:
- 29 proc. umów zawieranych jest na jeden dzień,
- 7 proc. trwa dwa dni,
- połowa kończy się w ciągu około tygodnia,
- mediana długości umowy wynosi 5 dni,
- średni czas trwania to 34 dni.
Oznacza to, iż umowy te są głównie wykorzystywane do realizacji krótkich projektów.
Najwięcej umów w branżach kreatywnych i technologicznych
Ponad połowa wykonawców umów o dzieło pracuje w trzech sektorach:
- informacja i komunikacja – 20,5 proc.,
- działalność profesjonalna, naukowa i techniczna – 17,5 proc.,
- kultura, rozrywka i rekreacja – 14,6 proc.
Największy wzrost liczby wykonawców odnotowano w usługach administrowania i działalności wspierającej, natomiast spadki pojawiły się w przetwórstwie przemysłowym.
Gdzie w Polsce zawiera się najwięcej umów
Najwięcej umów o dzieło zgłoszono w województwie mazowieckim – blisko 580 tys.
Najmniej w województwie warmińsko-mazurskim – około 9,7 tys.
Województwo podkarpackie zajmuje 10. miejsce w kraju pod względem liczby zgłoszeń.
Struktura wykonawców – wiek i płeć
Wśród osób pracujących na podstawie umów o dzieło:
- mężczyźni stanowią 51,3 proc.,
- największą grupą są osoby w wieku 30–39 lat,
- osoby w wieku 20–59 lat to ponad 80 proc. wszystkich wykonawców.
Cudzoziemcy na rynku umów o dzieło
Cudzoziemcy stanowią około 6 proc. wykonawców. Najwięcej z nich pochodzi z:
- Ukrainy – 43,6 proc.,
- Białorusi – 30,5 proc.
Wśród pozostałych są m.in. obywatele Rosji, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Indii.
Małe firmy najczęściej korzystają z umów o dzieło
Umowy o dzieło są przede wszystkim wykorzystywane przez małe przedsiębiorstwa:
- prawie 60 proc. firm zgłasza do 9 pracowników,
- duże firmy stanowią jedynie 3,3 proc. wszystkich podmiotów.
To pokazuje, iż jest to narzędzie szczególnie ważne dla najmniejszych firm.
Stabilny obraz rynku umów o dzieło
Po kilku latach funkcjonowania rejestru widać wyraźną stabilizację rynku. Umowy o dzieło:
- mają najczęściej krótkoterminowy charakter,
- są popularne w branżach kreatywnych i technologicznych,
- pozostają ważnym elementem działalności małych firm.
Dane ZUS pokazują, iż mimo niewielkich spadków liczby zgłoszeń, znaczenie tej formy współpracy na rynku pracy w Polsce pozostaje istotne.
