Komisja Europejska przedstawiła 11 lutego plan działań, który ma zwiększyć bezpieczeństwo Unii wobec rosnących zagrożeń z użyciem dronów. Dokument zakłada rozwój systemów przeciwdronowych, lepszą ochronę infrastruktury krytycznej i granic UE oraz wsparcie produkcji technologii bezzałogowych w państwach członkowskich.
To odpowiedź na coraz częstsze incydenty z udziałem dronów oraz na doświadczenia współczesnych konfliktów zbrojnych, w których bezzałogowe statki powietrzne odgrywają kluczową rolę.
Wspólne podejście do nowych zagrożeń
Plan ma wprowadzić bardziej jednolite podejście w całej UE. Zakłada ściślejszą współpracę i większą solidarność między państwami. Skupia się na bezpieczeństwie cywilnym, ale uzupełnia też działania obronne.
W ostatnich latach w krajach UE dochodziło do wrogich przelotów dronów, naruszeń przestrzeni powietrznej czy zakłóceń pracy lotnisk. Zagrożona bywa także infrastruktura krytyczna, granice zewnętrzne i przestrzeń publiczna.
Zdaniem europosła Dariusz Joński plan jest konieczny. Wskazuje on, iż wojna w Ukrainie pokazała, jak duże znaczenie mają drony – zarówno w ataku, jak i w obronie. Jego zdaniem szczególnej ochrony wymaga wschodnia flanka UE.
Nowe technologie i centrum doskonałości
Komisja chce zwiększyć gotowość Europy na incydenty z udziałem dronów. Plan przewiduje rozwój technologii oraz szybszy wzrost produkcji w UE. Ma też powstać unijne centrum doskonałości odpowiedzialne za testowanie systemów bezzałogowych.
Dokument zakłada wykorzystanie technologii 5G i sztucznej inteligencji do lepszego wykrywania dronów. Komisja planuje również przygotować wytyczne dla operatorów infrastruktury krytycznej oraz uruchomić pilotaż poprawiający nadzór morski. Wsparcie ma objąć także obronę przed zagrożeniami na dużych wysokościach, jak balony meteorologiczne wysyłane spoza UE.
Według Dariusza Jońskiego drony mogą być tańszym i skutecznym sposobem ochrony niż tradycyjne systemy rakietowe. Zwraca uwagę, iż w Ukrainie relatywnie tani dron potrafi zniszczyć bardzo drogi sprzęt wojskowy.
„Unijny zaufany dron” i europejska produkcja
Komisja proponuje wprowadzenie oznakowania „Unijny zaufany dron” (EU Trusted Drone). Ma ono pomóc w identyfikacji bezpiecznego sprzętu dostępnego na rynku.
Plan kładzie nacisk na rozwój europejskiego przemysłu. Chodzi o to, by najważniejsze systemy były produkowane w UE. Komisja zapowiada wspólne standardy technologiczne i mechanizmy oceny ryzyka w łańcuchach dostaw.
Eurodeputowany podkreśla, iż Europa powinna rozwijać własne rozwiązania, podobnie jak w przypadku systemu nawigacji satelitarnej jako alternatywy dla amerykańskiego GPS. Jego zdaniem kontynent może stać się motorem rozwoju nowych technologii wojskowych.
Polska inwestuje w wojska dronowe
Rozwój technologii bezzałogowych przyspieszył po wybuchu wojny w Ukrainie. W Polsce i Ukrainie działa już kilkaset fabryk produkujących drony. Nowoczesne systemy są stale testowane i udoskonalane.
Polskie siły zbrojne utworzyły specjalne wojska dronowe. To jednostka odpowiedzialna za wykorzystanie bezzałogowców do ochrony przestrzeni powietrznej.
Według Ministerstwa Aktywów Państwowych jednym z kluczowych projektów jest system SAN, określany jako największy w Europie zintegrowany system przeciwdronowy. Po reformie programu WIZJER pierwsze bezzałogowe drony obserwacyjne produkcji PGZ trafiły już do Sił Zbrojnych RP.
Nowa strategia Komisji ma sprawić, iż podobne inicjatywy będą rozwijane w całej Unii. Celem jest większe bezpieczeństwo i większa niezależność technologiczna Europy.
