Ursula von der Leyen: Miliard dolarów dziennie deficytu z Chinami; Europa musi budować od podstaw nowy model gospodarczy,

27 sierpnia 2026 r. Ursula von der Leyen wygłosiła w Paryżu, na stadionie Roland-Garros, przemówienie inauguracyjne na Rencontre des Entrepreneurs de France (REF 2026) organizowanej przez MEDEF. To było jej pierwsze większe wystąpienie po wakacjach. Tematem przewodnim była utrata dawnego modelu gospodarczego UE i konieczność odbudowy konkurencyjności hasłem „produkować, inwestować i chronić”.

Kluczowy fragment, który gwałtownie obiegł sieć brzmi mniej więcej tak:

Nie użyła w tym zdaniu wprost słowa „rosyjska”, ale kontekst jest jasny – tania importowana energia to przede wszystkim gaz i ropa z Rosji, które przez dekady stanowiły jeden z filarów europejskiego dobrobytu przemysłowego. Teraz ten filar nie istnieje. Ceny energii w Europie są wciąż dwa–trzy razy wyższe niż w USA czy Chinach, a ponad połowa zużywanej energii przez cały czas pochodzi z importowanych paliw kopalnych. Von der Leyen podkreśliła, iż energia stała się głównym czynnikiem ograniczającym konkurencyjność i niezależność UE.

Drugi filar, o którym mówiła szczególnie ostro, to relacje handlowe z Chinami. Przytoczyła twarde liczby:

• Import z Chin do UE wzrósł o 45% w ciągu pięciu lat, podczas gdy unijny eksport do Chin spada.
• Deficyt handlowy UE z Chinami osiągnął niemal miliard euro dziennie i na początku 2026 r. wzrósł jeszcze o 10%.
• Po raz pierwszy w historii wszystkie państwa członkowskie mają deficyt w handlu z Chinami.
• Chińskie firmy mogą otrzymywać choćby ośmiokrotnie wyższe subsydia niż porównywalne przedsiębiorstwa w krajach OECD.
• Ponad połowa europejskiej produkcji przemysłowej jest już narażona na chińską konkurencję.
• UE jest zależna od Chin w ponad 80% w przypadku wielu krytycznych surowców i w 90% w przypadku niektórych ziem rzadkich.

Linia Komisji pozostaje oficjalnie „de-risking without decoupling” (ograniczanie ryzyka bez zrywania więzi). Von der Leyen dodała jednak, iż bycie partnerem nie oznacza akceptowania trwałej nierównowagi. Dialog z Pekinem jest potrzebny, ale musi przynosić rezultaty. jeżeli nie przyniesie – Komisja jest gotowa w pełni wykorzystać instrumenty ochrony handlu. W ostatnim roku otwarto ponad 30 nowych postępowań ochronnych (prawie trzy razy więcej niż historyczna średnia). Termin na osiągnięcie porozumienia z Chinami Komisja wyznaczyła na październik.

Reszta przemówienia to program naprawy: uproszczenie regulacji (cel 25% mniej obciążeń administracyjnych do 2029 r., 35% dla MŚP), dokończenie jednolitego rynku, Unia Oszczędności i Inwestycji (żeby ruszyć 10 bilionów euro leżących na lokatach), tańsza energia i elektryfikacja, Bank Dekarbonizacji Przemysłu oraz 28. reżim prawny („EU Inc.”) dla firm, które chcą rosnąć w całej Unii, a nie w 27 różnych systemach.

W skrócie: von der Leyen publicznie przyznała, iż trzy wielkie atuty, na których przez lata stał europejski dobrobyt – tania energia (głównie rosyjska), rosnący eksport do Chin i zachodnia przewaga technologiczna – już nie działają. I iż Europa musi teraz budować nowy model od podstaw, bo stary się skończył.