De Venezolaanse president Nicolás Maduro bevindt zich op een Amerikaans oorlogsschip op weg naar New York, waar hem een aanklacht wacht. De Amerikaanse president Donald Trump bevestigde zaterdagochtend in een interview met Fox News dat Maduro en zijn vrouw Cilia Flores tijdens een Amerikaanse operatie zijn opgepakt. Het schip, de U.S.S. Iwo Jima, is onderweg naar de Amerikaanse oostkust.
Trump onthulde dat de operatie vier dagen vertraging opliep door slecht weer. «We hebben vier dagen gewacht. We zouden dit vier dagen geleden doen, drie dagen geleden, twee dagen geleden, en toen ineens klaarde het op en zeiden we: ga», aldus de president. Hij benadrukte dat perfecte weersomstandigheden cruciaal waren voor het welslagen van de missie.
De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi maakte de aanklacht tegen Maduro openbaar. Hij moet zich in New York verantwoorden voor «samenzwering tot narcoterrorisme, samenzwering tot cocaïne-import, bezit van machinegeweren en explosieven, en samenzwering om machinegeweren en explosieven te gebruiken tegen de Verenigde Staten». Ook zijn zoon Nicolás Ernesto Maduro Guerra is aangeklaagd voor drugssmokkel en wapenbezit. De 35-jarige zoon, sinds 2021 lid van het Venezolaanse parlement, is vooralsnog spoorloos.
Impact op het Caribisch gebied
De Amerikaanse actie heeft directe gevolgen voor Curaçao en andere Caribische eilanden. KLM annuleerde vluchten naar Curaçao, Aruba en Sint Maarten, waardoor 2600 passagiers zijn getroffen. De Curaçaose regering hield zaterdagavond een persconferentie over de situatie.
Premier Gilmar 'Pik' Pisas riep op tot kalmte. «Er is geen reden tot paniek over welke situatie dan ook», zei hij in een radio-interview. De geplande carnavalsactiviteiten gaan gewoon door. Minister Roderick Middelhof van Economische Ontwikkeling en Toerisme verzocht hotels om gestrande toeristen 48 uur te huisvesten. «Vooralsnog zal geen enkele toerist van onze eilandelijke accommodaties worden verwijderd, in afwachting van verdere ontwikkelingen in deze situatie», aldus Middelhof.
Het Curaçaose luchtruim bleef open, in tegenstelling tot eerdere berichten. De regering sprak van «verhoogde paraatheid» na een Amerikaans advies aan Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen om de regio te mijden. Lokale maatschappijen Divi Divi Air en Z-Air vliegen nog tussen Bonaire, Curaçao en Aruba.
Historisch patroon van interventies
De actie tegen Maduro past in een lange geschiedenis van Amerikaanse interventies in Latijns-Amerika. De Verenigde Staten beschouwden het gebied ten zuiden van de Rio Grande traditioneel als hun achtertuin, vaak uit economische belangen of angst voor het communisme.
In Guatemala steunde de CIA in 1954 een militaire staatsgreep tegen de democratisch gekozen leider Jacobo Árbenz, die landhervorming had aangekondigd. In Chili ondersteunde Washington in 1973 de coup tegen de linkse president Salvador Allende, die vermoedelijk zelfmoord pleegde. Generaal Augusto Pinochet nam de macht over met Amerikaanse steun.
In Panama viel het Amerikaanse leger in 1989 het land binnen tijdens Operatie Just Cause. Militair leider Manuel Noriega, die Panama van 1981 tot 1989 had geregeerd, werd gearresteerd en jarenlang opgesloten in een Amerikaanse cel. Precies 36 jaar geleden, ook op 3 januari, vond die arrestatie plaats.
Cuba's Fidel Castro overleefde talloze Amerikaanse pogingen om hem af te zetten. De Cubaanse inlichtingendienst telde 638 moordaanslagen, hoewel Amerikaanse bronnen van aanzienlijk lagere aantallen spreken. De mislukte invasie in de Varkensbaai in 1961, goedgekeurd door president Kennedy, dreef Castro juist in de armen van Moskou en leidde tot de Cubaanse rakettencrisis in 1962.
Machtsstrijd in Venezuela
De verdwijning van Maduro van het politieke toneel creëert een machtsvacuüm in Venezuela. Vicepresident Delcy Rodríguez eiste via de Venezolaanse staatstelevisie dat de VS bewijst dat Maduro nog in leven is. Haar verblijfplaats is onduidelijk: Reuters meldde dat ze in Rusland is, The New York Times plaatste haar in Caracas.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov sprak met Rodríguez om solidariteit te betuigen en verdere escalatie af te wijzen. De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, vorig jaar winnares van de Nobelprijs voor de Vrede voor haar democratische inspanningen, pleit ervoor dat Edmundo González Urrutia het presidentschap overneemt.
Trump liet in het Fox News-interview doorschemeren dat hij twijfelt over de vraag wie Venezuela nu moet leiden. «Nou, we moeten ernaar kijken», zei hij. Tegelijk vergeleek hij de Venezolaanse verkiezingen met zijn eigen verlies in 2020: «Net zoals mijn verkiezing schandelijk is verlopen. 2020 was een schande.»
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken adviseerde Nederlanders in Venezuela om onnodige bewegingen te vermijden. De ambassade in Caracas is voor publiek gesloten, maar bereikbaar via Nederland Wereldwijd. «Collega's van de ambassade blijven actief in Venezuela», aldus een woordvoerder.
Let op: Dit artikel is gemaakt met Kunstmatige Intelligentie (AI).
