W Chełmie, miejscu urodzenia Mychajła Hruszewskiego, odbędą się we wtorek (29.09) obchody 160. rocznicy jego urodzin. W programie są m.in. msza żałobna, złożenie wieńców, konferencja naukowa i koncert. Hruszewski był historykiem i przewodniczącym Centralnej Rady Ukraińskiej w latach 1917-1918.
Jak podkreśliło w komunikacie Towarzystwo Ukraińskie, organizator obchodów, Mychajłowi Hruszewskiemu (1866-1934) przypadła wyjątkowa rola — nie tylko kronikarza, ale także współtwórcy nowoczesnego narodu ukraińskiego.
Obchody, które mają przypomnieć o jego dorobku naukowym i politycznym oraz o znaczeniu Chełmszczyzny w historii Ukrainy, rozpoczną się o godz. 10 w cerkwi konkatedralnej św. Jana Teologa (ul. Sienkiewicza 2) od uroczystego nabożeństwa żałobnego (panichidy) za duszę Hruszewskiego. Następnie odbędzie się modlitwa przy krzyżu upamiętniającym historyka, ustawionym w pobliżu świątyni w 2016 roku, oraz złożenie wieńców przy tablicy pamiątkowej ku czci ukraińskiego naukowca i polityka (ul. Sienkiewicza 8).
Od godz. 12 uroczystości będą kontynuowane w Bibliotece Publicznej im. Marii Pauliny Orsetti w Chełmie (ul. Partyzantów 40). Zaplanowano tam międzynarodową konferencję naukową „Mychajło Hruszewski i jego mała ojczyzna — Chełmszczyzna na przestrzeni wieków”, z udziałem badaczy z Polski i Ukrainy. Podczas spotkania zostanie również zaprezentowana książka Jurija Hawryłuka „Mychajło Hruszewski, urodzony w Chełmie” (Kijów-Chełm 2026). Towarzyszyć jej będzie wystawa książek „Mychajło Hruszewski w historiografii”.
Obchody zakończy koncert z udziałem ukraińskiego dziecięco-młodzieżowego zespołu „Hiloczka” z Czeremchy oraz chóru parafii prokatedralnej św. Jana Teologa w Chełmie.
Organizatorem obchodów jest Towarzystwo Ukraińskie, organizacja społeczno-kulturalna działająca na rzecz Ukraińców w Polsce. Wśród współorganizatorów znalazły się m.in. Ambasada Ukrainy w Polsce, Konsulat Generalny Ukrainy w Lublinie, Podlaski Instytut Naukowy, Instytut Archeografii i Źródłoznawstwa im. M. Hruszewskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (NANU), Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypiakewycza NANU, Fundacja Partnerstwo i Współpraca, Biblioteka Publiczna im. Marii Pauliny Orsetti w Chełmie oraz inne instytucje.
Mychajło Hruszewski (1866-1934) był historykiem, politykiem i jednym z twórców nowoczesnej ukraińskiej historiografii. Jego najważniejszym dziełem jest wielotomowa „Historia Ukrainy-Rusi”, w której przedstawił dzieje Ukrainy jako ciągły proces historyczny od czasów Rusi Kijowskiej. Praca ta odegrała istotną rolę w rozwoju nowoczesnej ukraińskiej historiografii.
Po rewolucji 1917 roku Hruszewski został przewodniczącym Ukraińskiej Centralnej Rady w Kijowie, organu przedstawicielskiego ukraińskiego ruchu narodowego, który w 1918 roku proklamował Ukraińską Republikę Ludową. Po upadku Centralnej Rady Hruszewski przebywał na emigracji, a w 1924 roku powrócił do sowieckiej Ukrainy. Zmarł w 1934 roku w Kisłowodzku.
RL / Polska Agencja Prasowa / opr. ToMa
Na zdj. Mychajło Hruszewski i Symon Petlura podczas ogłoszenia III Uniwersału Ukraińskiej Centralnej Rady – proklamacji Ukraińskiej Republiki Ludowej – Kijów 20 listopada 1917, fot. wikipedia.org / domena publiczna
