Zełenski odesłał Order Orła Białego. „Jeśli ten symbol może pozostać przy Katarzynie II, nie będziemy zaprzeczać”

Wołodymyr Zełenski poinformował w sobotę, iż odesłał Order Orła Białego po decyzji Karola Nawrockiego o pozbawieniu go najwyższego polskiego odznaczenia. Prezydent Ukrainy napisał, iż order nadany mu w 2023 roku był wówczas przedstawiany jako wyróżnienie dla narodu ukraińskiego i ukraińskiej armii.

Nawrocki odebrał odznaczenie po decyzji Kijowa

Karol Nawrocki ogłosił decyzję o odebraniu Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego. Powodem była decyzja władz Ukrainy o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwy odwołującej się do Ukraińskiej Powstańczej Armii.

W komunikacie Nawrocki wskazał, iż UPA jest w Polsce kojarzona ze zbrodniami na polskiej ludności cywilnej podczas II wojny światowej. Podkreślił, iż decyzja nie jest skierowana przeciwko narodowi ukraińskiemu i nie oznacza zmiany stanowiska Polski wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Order Orła Białego został nadany Zełenskiemu 5 kwietnia 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę podczas wizyty prezydenta Ukrainy w Warszawie. Kancelaria Prezydenta RP informowała wtedy, iż Zełenski został odznaczony najwyższym polskim orderem.

Fot. Jakub Szymczuk, Twitter / KPRP

Zełenski: order miał być dla narodu i armii Ukrainy

W odpowiedzi Wołodymyr Zełenski nawiązał do słów Karola Nawrockiego o znaczeniu Orderu Orła Białego. Napisał, iż polski prezydent określił order jako symbol najwyższego zaufania Rzeczypospolitej, szczególnej więzi z państwem polskim i wdzięczności narodu polskiego. Zełenski dodał, iż taki symbol wymaga nie tylko zasług, ale także szacunku dla wartości, które tworzą fundament wspólnoty.

Yesterday, the President of Poland noted that the Order of the White Eagle is not an ordinary award. It is a symbol of the highest trust of the Republic of Poland. It signifies a special bond with the Polish state and the special gratitude of the Polish People. Such a symbol… pic.twitter.com/FXNVFUW6Sh

Następnie prezydent Ukrainy odniósł się do osób, które w przeszłości otrzymały Order Orła Białego. Napisał, iż jeśli uznaje się, iż ten symbol może pozostać przy Katarzynie II, Benito Mussolinim i Gerhardzie Schröderze, Ukraina „nie będzie się z tym spierać”. W dalszej części wpisu Zełenski podkreślił wdzięczność wobec narodu polskiego za wsparcie i współpracę w walce o niepodległość „naszą i waszą” od Rosji.

Prezydent Ukrainy napisał również, iż jego kraj pozostaje otwarty na „wszystkie znaczące formaty zaangażowania z Polską”, które mogłyby pomóc unikać sprzecznych interpretacji trudnych i bolesnych rozdziałów wspólnej przeszłości oraz zapewnić adekwatny szacunek wszystkim niewinnym ofiarom XX wieku. Podkreślił też, iż Ukraina będzie kontynuować obronę przed wojną rozpętaną przez Rosję.

Dopiero pod koniec wpisu Zełenski odniósł się bezpośrednio do zwrotu odznaczenia. „Wierzyliśmy, iż Order Orła Białego, przyznany w 2023 r., był przeznaczony dla narodu ukraińskiego i naszej armii. Tak mówiono wówczas” – napisał. Następnie poinformował, iż odesłał order prezydentowi Polski.

Spór o UPA wrócił do relacji Polski i Ukrainy

Ukraińska Powstańcza Armia pozostaje jednym z najbardziej spornych tematów w relacjach polsko-ukraińskich. W Polsce UPA jest wiązana przede wszystkim ze zbrodniami na Polakach na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943–1945. W Ukrainie część środowisk przedstawia ją jako formację walczącą o niepodległość przeciwko Związkowi Sowieckiemu.

Spór wokół nazwy ukraińskiej jednostki wojskowej wywołał reakcje polityczne w Polsce już wcześniej. Reuters informował w maju, iż Karol Nawrocki zapowiadał rozpoczęcie procedury odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego. W czerwcu premier Donald Tusk apelował o spokój i bezpośredni dialog między Polską a Ukrainą.

Po decyzji Nawrockiego głos zabrali także inni przedstawiciele władz Ukrainy. Associated Press podała, iż część z nich zapowiedziała zwrot polskich odznaczeń. Reuters informował, iż decyzję Warszawy krytykowali m.in. przedstawiciele ukraińskich władz, wskazując na napięcia w czasie trwającej wojny z Rosją. Premier Donald Tusk wezwał do opanowania emocji i podkreślał potrzebę jedności wobec rosyjskiej agresji.

Źródło: AP, Reuters, Kancelaria Prezydenta RP.