1 września 1939 roku – 87 lat temu rozpoczęła się II wojna światowa

1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa. Niemcy zaatakowały Polskę, a pierwsze godziny konfliktu przyniosły bombardowania polskich miast i walki na granicach. To właśnie dziś przypada 87. rocznica tych wydarzeń, dzień pamięci o milionach ofiar, żołnierzach walczących w obronie kraju i cywilach, których życie na zawsze zmieniła wojna.

To był zupełnie inny 1 września… Dokładnie 87 lat temu nad ranem wojska niemieckie rozpoczęły atak na Polskę. Od pierwszych chwil agresji rozpoczęły się walki, bombardowania i obrona kolejnych polskich miejscowości. Konflikt, który rozpoczął się w Polsce, niedługo objął kolejne państwa i stał się wojną światową.

Wieluń i Westerplatte

Jednym z pierwszych zaatakowanych miejsc był Wieluń. Około godziny 4.40 niemieckie lotnictwo rozpoczęło bombardowanie miasta. Atakowane były między innymi obiekty cywilne, w tym szpital, a zbombardowanie Wielunia jest dziś symbolem niemieckiej agresji i zbrodni wymierzonych w ludność cywilną. Kilka minut później natomiast rozpoczął się ostrzał Westerplatte. O godzinie 4.45 otworzono ogień do Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Około 200 polskich żołnierzy przez siedem dni odpierało niemieckie ataki z morza, lądu i powietrza. Obrona Westerplatte stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego oporu we wrześniu 1939 roku. Tego samego dnia zaatakowano również Pocztę Polską w Gdańsku. Jej obrońcy przez wiele godzin stawiali opór niemieckim oddziałom, a ich walka również stała się symbolem pierwszego dnia wojny.

Polska stanęła do walki

Tego dnia walki rozpoczęły się jednak nie tylko na Pomorzu. Niemieckie wojska zaatakowały Polskę wzdłuż całej granicy, dlatego już 1 września do starć dochodziło w wielu regionach kraju. Na północy polskie oddziały walczyły między innymi w rejonie Mławy i Borów Tucholskich. Na zachodzie szczególnie ważna była bitwa pod Mokrą, gdzie Wołyńska Brygada Kawalerii stawiła opór niemieckiej 4. Dywizji Pancernej. Walki toczyły się również na południu. Niemcy zaatakowali pozycje Armii „Kraków”, a działania wojenne objęły także Górny Śląsk. W wielu miejscach do walki włączyli się nie tylko żołnierze, ale również członkowie lokalnej samoobrony. W Katowicach i Chorzowie przeciwko niemieckim oddziałom występowali między innymi harcerze i dawni powstańcy śląscy. Pierwszy dzień wojny oznaczał także bombardowania kolejnych polskich miast… Niemieckie lotnictwo atakowało między innymi Częstochowę, Kraków, Poznań i Warszawę. Wojna od pierwszych godzin dotknęła zarówno żołnierzy walczących na froncie, jak i ludność cywilną w wielu częściach kraju, która pierwszy dzień września miała spędzić zupełnie inaczej…

Wojna, która zmieniła świat

Atak na Polskę był początkiem konfliktu, który gwałtownie objął kolejne państwa. II wojna światowa stała się największą wojną w historii. Walki toczyły się nie tylko w Europie, ale również w Azji, Afryce i na morzach oraz oceanach. Według różnych szacunków wojna pochłonęła od 50 do 78 milionów ofiar, w tym prawie 6 milionów Polaków. Dla mieszkańców Polski wojna oznaczała nie tylko działania militarne. Okupacja przyniosła terror, represje, egzekucje, prześladowania i masowe zbrodnie, a ofiarami byli zarówno żołnierze, jak i cywile.

87 lat po rozpoczęciu wojny 1 września pozostaje przede wszystkim dniem pamięci. Wspominamy tych, którzy zginęli podczas bombardowań i walk, ofiary okupacji oraz wszystkich, którzy zostali pozbawieni swoich domów, rodzin i normalnego życia. Pamięć o tamtych wydarzeniach jest ważna także dlatego, iż wraz z upływem czasu odchodzą kolejni świadkowie historii. Ich relacje, miejsca pamięci, dokumenty i pamiątki pozwalają kolejnym pokoleniom poznawać wydarzenia, które dla osób żyjących w 1939 roku nie były jeszcze historią, ale początkiem codziennej walki o życie i przetrwanie.