AI wchodzi do armii. Wojsko rozwija systemy do dowodzenia i cyberobrony

300gospodarka.pl 4 godzin temu

Polskie Siły Zbrojne rozwijają systemy sztucznej inteligencji do analizy danych wywiadowczych i rozpoznawczych, wsparcia dowodzenia i cyberobrony. Działające od roku centrum wdrożeniowe zrealizowało już pięć projektów pilotażowych. Rośnie liczba cyberataków, a nowe technologie mają zwiększyć autonomię operacyjną i bezpieczeństwo państwa.

Wojsko, nauka i przemysł spotykają się w jednym miejscu

Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji (CISI), bo o nim mowa, rozpoczęło działalność w ubiegłym roku. Jego zadaniem jest rozwój i wprowadzanie rozwiązań AI w kluczowych obszarach działania armii.

– Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji rozpoczęło swoją działalność w zeszłym roku. Od tego czasu rozpoczęliśmy współpracę w ramach hubu technologicznego z przemysłem, nauką i wojskiem. Naszą ambicją jest to, żeby te trzy podmioty łączyć i zwiększać zdolności związane z wdrażaniem sztucznej inteligencji w siłach zbrojnych. W tym zakresie mocno współpracujemy z dostawcami sprzętu i platform dla wojska, aby rozszerzać te nowoczesne platformy wojskowe o elementy sztucznej inteligencji – mówi płk Piotr Turek, szef CISI Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w Ministerstwie Obrony Narodowej.

Projekty mają charakter wdrożeniowy i są testowane w warunkach zbliżonych do operacyjnych. Cel? Szybkie przejście od badań do praktycznego zastosowania.

Dotąd w ramach współpracy z instytutami badawczymi, m.in. Instytutem Badawczym IDEAS, zrealizowano pięć projektów pilotażowych. Jeden dotyczył budowania świadomości sytuacyjnej na polu walki, a cztery koncentrowały się na cyberbezpieczeństwie.

Jak dodaje płk Piotr Turek, polskie wojsko współpacuje z partnerami i sojusznikami NATO. To wpisuje się w szerszy trend widziany w sektorze obronnym, czyli zacieśniania się więzi między sektorem cywilnym a obronnym. Przykładowo powstał akcelerator NATO DIANA w Krakowie, który łączy naukę, start-upy i wojsko w rozwijaniu technologii podwójnego zastosowania: w gospodarce i obronności. Podobny cel ma niedawno powstała Polska Izba Dual Use.

Opracowane w ramach CISI rozwiązania mają wspierać analizę danych z wielu źródeł i przyspieszać proces podejmowania decyzji.

AI wspiera dowodzenie

Na współczesnym polu walki duże znaczenie ma szybkie przetwarzanie informacji. Systemy AI pozwalają łączyć dane z sensorów i systemów rozpoznania oraz budować spójny obraz sytuacji operacyjnej. W efekcie decyzje są podejmowane szybciej.

W tym celu powstał Inkubator Projektów AI, w którym zespoły inżynierskie tworzą rozwiązania od podstaw.

– Stworzyliśmy Inkubator Projektów AI, gdzie nasi inżynierowie budują pewne rozwiązania od podstaw. Naszym celem jest zbudowanie również w zakresie sztucznej inteligencji autonomii technologicznej, żeby w newralgicznych obszarach, gdzie mówimy o wsparciu dowodzenia, nasze wojska były autonomiczne, żeby były w stanie wykorzystywać technologie, które daje zarówno polski przemysł, polska nauka, jak i te elementy, które wytworzyliśmy w naszych zespołach DKWOC – mówi płk Piotr Turek.

Rosnące zagrożenia w cyberprzestrzeni

Znaczenie rozwiązań AI rośnie wraz z liczbą cyberataków, zwłaszcza na infrastrukturę wojskową, krytyczną i systemy teleinformatyczne oraz państwowe. Od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę ich liczba w Polsce wzrosła około pięciokrotnie.

NATO w 2016 roku uznało cyberprzestrzeń za kolejną domenę operacyjną, obok lądu, powietrza, morza i kosmosu.

– Jako Siły Zbrojne RP odpowiadamy za sektor defence, natomiast współpracujemy również z innymi CSIRT-ami, które odpowiadają za zagrożenia w kierunku przemysłu, nauki i administracji państwowej. Ten połączony wysiłek sprawia, iż pokrywamy w 100 proc. polską cyberprzestrzeń – przekonuje płk Piotr Turek.

– Naszą odpowiedzią jest mitygacja tych zagrożeń w trybie 24/7. Nasi specjaliści w specjalnych zespołach ds. cyberbezpieczeństwa na bieżąco mitygują najważniejsze zagrożenia z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa. Co istotne, również do obrony naszej cyberprzestrzeni wykorzystujemy narzędzia z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – dodaje.

Współpraca międzynarodowa i NATO

Rozwój zdolności cyberobronnych opiera się także na współpracy międzynarodowej. W styczniu br. podpisano list intencyjny z Dowództwem Sił Zbrojnych USA w Europie. Porozumienie obejmuje współpracę w zakresie wzmacniania zdolności i koordynacji działań w cyberprzestrzeni.

Wojsko prowadzi także wspólne działania i ćwiczenia w ramach NATO oraz wymienia się doświadczeniami i technologiami.

– Dowództwo Komponentów Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni ma podpisane porozumienia między innymi z ośrodkami cyberdefence w Stanach Zjednoczonych. Prowadzimy wspólne działania, wymieniamy się doświadczeniami, technologią, również w krytycznych obszarach, w których może dojść do pewnej korelacji zdarzeń. Działamy tak, żeby z naszymi sojusznikami bronić natowskiej cyberprzestrzeni – tłumaczy płk Piotr Turek.

Rozwój własnych systemów AI ma ograniczyć zależność od zewnętrznych dostawców. W obszarze dowodzenia i cyberobrony oznacza to większą kontrolę nad danymi i algorytmami.

Eksperci wskazują, iż budowa krajowych kompetencji technologicznych jest kluczowa dla bezpieczeństwa państwa i odporności systemów obronnych.