Czas mija 1 września. Inaczej można stracić 800 plus – a to właśnie w Warszawie mieszka najwięcej rodziców których to dotyczy

Jeśli w pierwszych miesiącach wojny załatwiałeś dziecku numer PESEL, a ono nie miało wtedy jeszcze własnego paszportu, zostało już tylko kilka dni na wizytę w urzędzie gminy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, iż rodzice i opiekunowie, którzy otrzymali PESEL ze statusem UKR bez okazania ważnego dokumentu podróży, muszą do 31 sierpnia 2026 roku potwierdzić tożsamość – inaczej od 1 września stracą status UKR, a wraz z nim między innymi prawo do świadczenia wychowawczego 800 plus.

Cztery banknoty 200 zł na czarnym tle. | Fot. Warszawa w Pigułce.

Kogo dotyczy obowiązek – i kogo na pewno nie?

Wymóg obejmuje wyłącznie osoby, którym numer PESEL ze statusem UKR nadano na podstawie samego oświadczenia o danych osobowych, bez okazania w urzędzie ważnego dokumentu podróży. W praktyce dotyczy to głównie dzieci – w pierwszych tygodniach i miesiącach po wybuchu wojny wielu rodziców rejestrowało numer PESEL dla swoich dzieci, mimo iż te nie miały jeszcze własnego paszportu. jeżeli przy rejestracji okazano urzędnikowi istotny dokument podróży, obowiązek w ogóle nie powstaje – status UKR takiej osoby przedłuża się automatycznie i nie trzeba z tego powodu nigdzie się zgłaszać. najważniejsze jest więc ustalenie, w jaki dokładnie sposób dana osoba uzyskała swój numer PESEL, a nie sam fakt jego posiadania.

Wystarczy wizyta w dowolnym urzędzie gminy

Osoby objęte obowiązkiem nie muszą wracać do tej samej gminy, w której PESEL UKR nadano na początku wojny – przepisy wprost mówią o możliwości potwierdzenia tożsamości w dowolnym organie gminy, niezależnie od miejsca zamieszkania czy wcześniejszej rejestracji. Do urzędu trzeba zabrać aktualny, istotny dokument podróży dziecka lub dorosłego, którego dotyczy sprawa – najczęściej chodzi o paszport wyrobiony już w Polsce lub podczas pobytu za granicą, którego dziecko nie miało jeszcze w momencie pierwszej rejestracji w 2022 roku. Sam fakt, iż rodzina mieszka w Polsce od lat i przez cały ten czas pobierała świadczenia, nie zastępuje tej formalności – urzędnik musi fizycznie zweryfikować tożsamość na podstawie dokumentu, którego wcześniej nie było.

Co grozi po przekroczeniu terminu?

Podstawą prawną obowiązku jest ustawa z 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2026 r. poz. 203), podpisana przez prezydenta 19 lutego 2026 roku i obowiązująca od 5 marca 2026 roku. Przeniosła ona najważniejsze przepisy dotyczące ochrony czasowej do ustawy z 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osobom, które nie potwierdzą tożsamości do 31 sierpnia, status w rejestrze automatycznie zmieni się z UKR na NUE, co oznacza formalne wygaśnięcie ochrony czasowej. W praktyce niesie to za sobą utratę prawa do świadczenia wychowawczego 800 plus, o ile dana osoba nie spełni innej podstawy do jego otrzymania, a także brak możliwości legalnego podjęcia pracy na podstawie dotychczasowego powiadomienia składanego w powiatowym urzędzie pracy. Dalszy legalny pobyt w Polsce będzie wymagał uzyskania zupełnie nowej podstawy prawnej, ustalanej już poza uproszczoną ścieżką, z jakiej obywatele Ukrainy korzystali od 2022 roku.

W Warszawie mieszka najwięcej dzieci, których to dotyczy

Stolica pozostaje miastem z największą w kraju liczbą uchodźców z Ukrainy – według szacunków warszawskiego ratusza w samym mieście mieszka choćby około stu tysięcy osób, a licząc całą aglomerację, liczba ta sięga choćby kilkuset tysięcy. Wśród nich znaczącą grupę stanowią dzieci zarejestrowane w systemie PESEL na samym początku wojny, a więc dokładnie ta kategoria, której najczęściej dotyczy opisywany obowiązek. Podobnie jak przy innych sprawach związanych z rejestracją cudzoziemców, w Warszawie sprawami tymi zajmują się poszczególne urzędy dzielnicowe, a nie jeden centralny punkt obsługi – rodzic może zgłosić się do dowolnego z nich, niezależnie od tego, w której dzielnicy pierwotnie nadano dziecku numer PESEL.

Co zabrać ze sobą i kiedy się wybrać?

Przy tak krótkim czasie, jaki pozostał do końca terminu, najbezpieczniej jest wybrać się do urzędu możliwie szybko, a nie zostawiać sprawę na ostatni dzień sierpnia, kiedy w urzędach gminnych i dzielnicowych można spodziewać się zwiększonego ruchu ze strony osób, które zwlekały z formalnościami. Do wizyty potrzebny jest istotny dokument podróży osoby, której dotyczy potwierdzenie tożsamości, najlepiej razem z dokumentem, na podstawie którego pierwotnie nadano numer PESEL, jeżeli rodzina wciąż go posiada. Rodzice dzieci, które w międzyczasie same wyrobiły już paszport, powinni zabrać ten dokument dziecka, choćby jeżeli sami – jako rodzice – mają swoją tożsamość potwierdzoną od dawna, bo obowiązek jest przypisany do konkretnej osoby z numerem PESEL, a nie do całej rodziny jako całości.