Miliony polskich seniorów mogą odetchnąć z ulgą – zbliża się czas corocznego zastrzyku gotówki w postaci trzynastej emerytury. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczyna właśnie szeroko zakrojoną akcję wypłat dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, które w tym roku wynosi rekordowe 1878,91 złotych brutto.

Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce
Pierwsi emeryci i renciści zobaczą przelew na swoim koncie bankowym już 31 marca, co dla wielu będzie stanowić znaczące wsparcie przed zbliżającymi się Świętami Wielkanocnymi. Ten finansowy zastrzyk otrzyma łącznie prawie 8 milionów uprawnionych osób w całej Polsce, a łączna kwota wypłat przekroczy 15 miliardów złotych.
Tegoroczna operacja wypłaty trzynastych emerytur stanowi jedno z największych przedsięwzięć logistycznych realizowanych przez ZUS w ciągu roku. Tylko w pierwszym dniu wypłat, przypadającym na 1 kwietnia, dodatkowe świadczenie otrzyma aż 889 tysięcy osób w całym kraju. Na ten cel przeznaczono zawrotną kwotę 1,67 miliarda złotych brutto. W samym województwie podlaskim pieniądze trafią tego dnia do ponad 7 tysięcy emerytów i rencistów, którzy łącznie otrzymają ponad 13 milionów złotych.
Harmonogram wypłat został precyzyjnie zaplanowany tak, aby pieniądze trafiły do beneficjentów jeszcze przed świętami. Osoby, których standardowy termin wypłaty emerytury przypada na 1, 6, 10, 15 lub 20 dzień miesiąca, otrzymają trzynastkę jeszcze przed Wielkanocą. To dobra wiadomość dla seniorów, którzy będą mogli przeznaczyć dodatkowe środki na świąteczne przygotowania, spotkania z rodziną czy inne wydatki związane z tym szczególnym okresem w roku.
ZUS dopilnował, aby środki przeznaczone dla emerytów pobierających świadczenia w formie przekazu pocztowego zostały przekazane na pocztę już 27 marca. Natomiast beneficjenci korzystający z przelewów bankowych zobaczą dodatkowe pieniądze na swoich kontach 31 marca. W ten sposób instytucja zapewnia, iż każdy uprawniony otrzyma swoje pieniądze dokładnie w terminie wypłaty podstawowego świadczenia.
Co istotne, otrzymanie trzynastej emerytury nie wymaga składania żadnego wniosku ani dopełniania dodatkowych formalności. Świadczenie jest przyznawane z urzędu wszystkim osobom, które 31 marca 2025 roku mają prawo do jednego z długoterminowych świadczeń. Lista uprawnionych obejmuje szeroki katalog beneficjentów. Dodatkowe pieniądze otrzymają emeryci (w tym również ci pobierający emerytury pomostowe, okresowe emerytury kapitałowe oraz emerytury częściowe), renciści pobierający rentę z tytułu niezdolności do pracy (włączając w to renty dla inwalidów wojennych i wojskowych oraz renty wypadkowe), a także osoby otrzymujące renty szkoleniowe.
Prawo do trzynastej emerytury przysługuje również beneficjentom rent socjalnych, rent rodzinnych (w tym rent rodzinnych po inwalidach wojennych lub wojskowych oraz rent rodzinnych wypadkowych), a także osobom pobierającym rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Na liście uprawnionych znajdują się ponadto otrzymujący świadczenia pieniężne dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne.
Ze względu na przypadające w kwietniu dni świąteczne, ZUS wprowadził specjalne rozwiązania dla osób, których termin wypłaty podstawowego świadczenia przypada na dzień wolny od pracy. Emeryci i renciści, którzy standardowo otrzymują swoje świadczenia 6 i 20 kwietnia, mogą spodziewać się wcześniejszej wypłaty – odpowiednio 4 i 18 kwietnia. To samo dotyczy osób pobierających świadczenia i zasiłki przedemerytalne, których termin wypłaty przypada na 1 maja. Ze względu na fakt, iż jest to dzień ustawowo wolny od pracy, pieniądze trafią do nich najpóźniej 30 kwietnia.
System wypłat trzynastych emerytur jest zaprojektowany tak, aby zapewnić terminowość i przewidywalność. Jak wyjaśniają przedstawiciele ZUS, wypłaty realizowane są w taki sposób, aby do wyznaczonego terminu pieniądze bezwzględnie dotarły do wszystkich uprawnionych. jeżeli standardowy termin wypłaty świadczenia przypada na dzień wolny od pracy, środki są przekazywane z odpowiednim wyprzedzeniem, dzięki czemu najpóźniej w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym termin płatności trafiają do emeryta lub rencisty. Ta zasada dotyczy zarówno osób otrzymujących świadczenia przelewem na konto bankowe, jak i tych, które preferują tradycyjny przekaz pocztowy.
Warto podkreślić, iż w niektórych szczególnych przypadkach sposób przyznawania trzynastej emerytury różni się od standardowej procedury. Przykładowo, w sytuacji gdy renta rodzinna jest pobierana przez kilka uprawnionych osób (na przykład owdowiały małżonek i osierocone dziecko), przysługuje jedno dodatkowe świadczenie pieniężne, które dzieli się na równe części pomiędzy wszystkich uprawnionych. Podobnie jest w przypadku zbiegu prawa do świadczeń, takich jak jednoczesne pobieranie emerytury z ZUS i KRUS lub emerytura wypłacana wraz z rentą wypadkową. W takich sytuacjach osobie uprawnionej przysługuje tylko jedna trzynasta emerytura, a jeżeli świadczenia są wypłacane przez dwa różne organy emerytalno-rentowe, dodatkową emeryturę wypłaci ZUS.
Dla wielu emerytów i rencistów dodatkowe roczne świadczenie pieniężne stanowi znaczące wsparcie domowego budżetu. Przy obecnych kosztach życia i inflacji, która w szczególny sposób dotyka seniorów, kwota blisko 1900 złotych pozwala na pokrycie wielu podstawowych wydatków, takich jak zakup leków, opłacenie rachunków czy niezbędne remonty. Dla osób otrzymujących najniższe świadczenia emerytalno-rentowe, trzynasta emerytura może choćby podwoić ich miesięczny dochód.
Istotną zaletą trzynastej emerytury jest również fakt, iż jest ona wolna od wszelkich potrąceń i egzekucji. choćby w przypadku emerytów i rencistów obciążonych zobowiązaniami finansowymi, cała kwota dodatkowego świadczenia trafi bezpośrednio do ich kieszeni. Ponadto, wysokość trzynastej emerytury nie jest uzależniona od uzyskiwanego dochodu, co oznacza, iż każdy uprawniony otrzyma taką samą kwotę brutto, niezależnie od wysokości podstawowego świadczenia.
Wprowadzenie trzynastej emerytury jako stałego elementu systemu wsparcia dla seniorów spotkało się z pozytywnym odbiorem wśród odbiorców. Dla wielu starszych osób to nie tylko wsparcie finansowe, ale również poczucie stabilności i pewności, iż raz w roku mogą liczyć na dodatkowy zastrzyk gotówki. Przewidywalność wypłat pozwala na lepsze planowanie wydatków w skali roku i stanowi istotny element bezpieczeństwa socjalnego emerytów i rencistów.
Tegoroczna akcja wypłat trzynastych emerytur zbiega się w czasie z trwającą dyskusją o przyszłości systemu emerytalno-rentowego w Polsce. Eksperci wskazują, iż wobec postępującego starzenia się społeczeństwa i malejącej liczby osób w wieku produkcyjnym, konieczne będą dalsze reformy zapewniające długoterminową stabilność finansową systemu. W tym kontekście dodatkowe świadczenia, takie jak trzynasta emerytura, stanowią ważne, choć tymczasowe rozwiązanie problemu relatywnie niskich świadczeń podstawowych otrzymywanych przez znaczną część polskich seniorów.
ZUS zapewnia, iż jest w pełni przygotowany do sprawnej realizacji wypłat trzynastych emerytur. Systemy informatyczne zostały odpowiednio dostosowane, a pracownicy przeszkoleni w zakresie obsługi tego procesu. Instytucja apeluje jednocześnie o cierpliwość w przypadku ewentualnych pytań kierowanych do infolinii czy oddziałów, gdyż w okresie wypłat dodatkowych świadczeń zawsze obserwowany jest zwiększony ruch i zainteresowanie ze strony beneficjentów.
Dla emerytów i rencistów najważniejsza informacja jest taka, iż nie muszą podejmować żadnych działań, aby otrzymać trzynastą emeryturę. Świadczenie zostanie wypłacone automatycznie, w tym samym terminie i w ten sam sposób, co podstawowa emerytura lub renta. Oznacza to, iż osoby przyzwyczajone do otrzymywania przelewu na konto bankowego zobaczą dodatkową kwotę w swoim zestawieniu operacji, natomiast beneficjenci preferujący odbiór gotówki otrzymają odpowiednio wyższą kwotę od listonosza lub w placówce pocztowej.
Wprowadzenie trzynastej emerytury jako stałego elementu wsparcia dla seniorów stanowi istotny krok w kierunku poprawy sytuacji materialnej tej grupy społecznej. W połączeniu z innymi formami pomocy, takimi jak programy wsparcia zakupu leków czy ulgi komunikacyjne, tworzy system, który w zamierzeniu ma zapewnić godne warunki życia osobom w wieku emerytalnym. Dla wielu seniorów kwota blisko 1900 złotych stanowi znaczącą część ich miesięcznego budżetu i pozwala na zaspokojenie potrzeb, które w innym przypadku musiałyby zostać odłożone na później lub całkowicie zignorowane.
Trzynasta emerytura w wysokości 1878,91 złotych brutto to kwota równa najniższej emeryturze obowiązującej w 2025 roku. Ostateczna suma, która trafi do kieszeni emerytów i rencistów, będzie nieco niższa ze względu na konieczność odprowadzenia składki zdrowotnej oraz podatku dochodowego. Mimo to, dla wielu osób będzie to znaczący zastrzyk gotówki, szczególnie w kontekście zbliżających się Świąt Wielkanocnych, które tradycyjnie wiążą się z dodatkowymi wydatkami.
Warto również przypomnieć, iż oprócz trzynastej emerytury, część seniorów może liczyć także na czternastą emeryturę, wypłacaną zwykle w drugiej połowie roku. To dodatkowe świadczenie, w przeciwieństwie do trzynastej emerytury, jest uzależnione od wysokości podstawowego świadczenia i podlega kryterium dochodowemu. Jednak dla wielu emerytów i rencistów stanowi ono dodatkowe źródło wsparcia finansowego, szczególnie przed okresem zimowym, gdy wydatki na ogrzewanie i inne potrzeby sezonowe znacząco wzrastają.
Dzięki sprawnej organizacji i wieloletniemu doświadczeniu, ZUS jest dobrze przygotowany do przeprowadzenia tegorocznej akcji wypłat trzynastych emerytur. Instytucja dokłada wszelkich starań, aby proces przebiegł płynnie i bez zakłóceń, zapewniając wszystkim uprawnionym terminowy dostęp do należnych im środków. Dla emerytów i rencistów oznacza to, iż mogą z pewnością planować swoje wydatki, mając świadomość, iż dodatkowe świadczenie trafi do nich zgodnie z zapowiedzianym harmonogramem.