Ukraińscy jeńcy w czasie wymiany
Ukraiński rzecznik praw człowieka Dmytro Łubinec poinformował, iż od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji co najmniej 345 ukraińskich żołnierzy, którzy złożyli broń i poddali się, miało zostać rozstrzelanych przez rosyjskie wojska. Przedstawione informacje stanowią oskarżenia strony ukraińskiej.
Według Łubińca rosyjscy żołnierze mieli najpierw upewniać się, iż jeńcy nie posiadają broni, następnie odbierać im kamizelki kuloodporne, a w niektórych przypadkach zmuszać ich do zdjęcia odzieży. Jak twierdzi rzecznik, później kazano im położyć się na ziemi, po czym byli zabijani strzałami z bliskiej odległości.
„Podniesione ręce. Złożona broń. Strzał z bliska. Oto rzeczywistość, którą Rosja próbuje ukryć” – napisał Łubinec w serwisie Telegram.
Rzecznik zarzucił również Rosji ukrywanie rzeczywistych warunków przetrzymywania ukraińskich jeńców wojennych. Według niego od rozpoczęcia inwazji w 2022 roku przedstawiciele Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża ani razu nie zostali dopuszczeni do miejsc, w których mają przebywać ukraińscy jeńcy.
Choć w czasie wojny doszło już do kilku wymian jeńców między Ukrainą i Rosją, doniesienia o ich zabójstwach oraz torturach regularnie pojawiają się w raportach organizacji monitorujących przebieg konfliktu.
W październiku 2024 roku Instytut Studiów nad Wojną (ISW) informował o rosnącej liczbie przypadków egzekucji ukraińskich jeńców. Analitycy oceniali wówczas, iż rosyjscy dowódcy mogli tolerować takie działania, zachęcać do nich lub wydawać odpowiednie rozkazy.
Zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym oraz konwencjami genewskimi, żołnierze, którzy złożyli broń i przestali uczestniczyć w działaniach zbrojnych, podlegają ochronie jako jeńcy wojenni. Ich umyślne zabijanie stanowi naruszenie prawa międzynarodowego i może być kwalifikowane jako zbrodnia wojenna.
