Kraków to miasto, w którym niemal na każdym kroku można natknąć się na prawdziwe skarby architektoniczne. Od średniowiecznych kamienic i gotyckich kościołów, po modernistyczne realizacje XX wieku. To właśnie dzięki takiemu połączeniu historii, sztuki oraz życia codziennego przyciąga turystów i filmowców z całego świata. Wśród mniej znanych, a równie fascynujących obiektów znajduje się dom mieszkalny profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego przy placu Inwalidów.
REKLAMA
Zobacz wideo Robert Makłowicz czyta nazwy przystanków w Krakowie
Dom profesorski w Krakowie. Został wybudowany wiek temu
Dziś to miejsce wciąż przyciąga uwagę, choć wielu przechodniów nie zdaje sobie sprawy z jego niezwykłej przeszłości. Dom mieszkalny profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego to zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy V przy placu Inwalidów 4, na Nowej Wsi. Był jedną z kilku kamienic wybudowanych w latach 20. XX wieku dla kadry profesorskiej. Ukończony został w 1926 roku, równo 100 lat temu.
Został zaprojektowany w stylu art déco przez Ludwika Wojtyczkę, we współpracy ze Stefanem Żeleńskim i Piotrem Jurkiewiczem. Styl ten charakteryzuje się geometrycznymi kształtami, dekoracyjnymi detalami oraz nowoczesnym spojrzeniem na przestrzeń. jeżeli chodzi o dom profesorów, to budynek ma wyraźną, geometryczną bryłę, dekoracyjne detale fasady i elegancką formę, typową dla międzywojennych modernistycznych realizacji w Polsce.
Dom mieszkalny profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego (plac Inwalidów)commons.wikimedia.org, autor: Zygmunt Put, licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International, 3.0 Unported, 2.5 Generic, 2.0 Generic and 1.0 Generic
Dom mieszkalny profesorów UJ. Mało kto wie, iż brał udział w filmie
Budynek ma trzy piętra. Elewacja była pierwotnie utrzymana w białej i ciemnoszarej tonacji. w tej chwili zmieniono ją na ciepłą, w odcieniach bieli oraz różu. Dom został zaprojektowany z myślą o wygodzie zamieszkałych w nim profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zakwaterowanych było tam wiele znanych postaci, np. historyk prawa i profesor UJ Adam Vetulani wraz z żoną Ireną Latinik-Vetulani, która była biolożką i pracownicą naukową w Zakładzie Anatomii Porównawczej Wydziału Biologii. Niestety w listopadzie 1939 roku mieszkańcy kamienicy otrzymali nakaz eksmisji. Było to związane z zajęciem Krakowa przez hitlerowców. Pomieszczenia w budynku przeznaczono wtedy na biura.
W filmie Andrzeja Wajdy "Człowiek z marmuru" z 1976 roku jest konkretna scena, w której wykorzystano dom profesorów UJ przy placu Inwalidów. Stał się tłem fabularnym sceny z budynkiem Urzędu Bezpieczeństwa. W jednej ze scen główny bohater, Mateusz Birkut, wchodzi w konflikt z lokalnymi władzami i Urzędem Bezpieczeństwa. Budynkiem pełniącym rolę UB był właśnie dom profesorów UJ. Jest widoczny w scenie, gdy pijany i zdenerwowany Birkut wybija szybę cegłą w geście buntu. Wszystko dlatego, iż gdy doznał poparzeń w trakcie pracy, władze zrzuciły winę za wypadek na jego przyjaciela i nazwali go sabotażystą. Warto wspomnieć, iż zdjęcia do produkcji nagrywano również w innych częściach Krakowa: na ul. Floriańskiej oraz dworcu głównym PKP.
