Litwa proponuje Polsce utworzenie pierwszej w Europie transgranicznej strefy ekonomicznej

Litwa zaproponowała Polsce utworzenie pierwszej w Europie transgranicznej strefy ekonomicznej. Mówi, iż projekt, który miałby być zlokalizowany w strategicznie ważnej Przełęczy Suwalskiej, skupiałby się na przyciąganiu przemysłu obronnego i technologicznego.

Prezydent Litwy Gitanas Nausėda podniósł tę kwestię w zeszłym tygodniu podczas wizyty w Warszawie, gdzie spotkał się ze swoim polskim odpowiednikiem Karolem Nawrockim.

Litewski minister gospodarki i innowacji Edvinas Grikšas powiedział w czwartek nadawcy Žinių, iż pomysł utworzenia strefy ekonomicznej został „pozytywnie przyjęty przez obie strony”, które w tej chwili analizują, czy i w jaki sposób można go wdrożyć.

„To może być przełom” – powiedział Grikšas. „W Europie nie ma takiej transgranicznej specjalnej strefy ekonomicznej. Jedyna (na świecie), która działa, według mojej wiedzy, znajduje się w Singapurze i Malezji.”

Grikšas powiedział, iż jeden z jego wiceministrów Paulius Petrauskas jedzie do Singapuru, aby dowiedzieć się więcej o specjalnej strefie ekonomicznej, którą niedawno utworzyła z Malezją.

„Ciekawie jest zobaczyć, jak podeszli do tej kwestii, jak to działa w praktyce i jak godzą kwestie prawne obu krajów, na przykład w kwestiach podatkowych i podziału zysków” – powiedział Petrauskas cytowany przez nadawcę ZW.

Petrauskas powiedział, iż w planowanej polsko-litewskiej strefie ekonomicznej mogą działać zarówno firmy z tradycyjnego przemysłu obronnego, jak i te z sektora technologicznego, które przyczyniają się do produkcji broni.

Litwa zaproponowała lokalizację strefy w powiecie Łoździe, który znajduje się po przeciwnej stronie granicy z polskim miastem Suwałki.

Cała granica polsko-litewska przebiega pomiędzy Białorusią a rosyjską eksklawą Kaliningrad, co czyni ją strategicznym wąskim punktem potencjalnego konfliktu.

Burmistrz Suwałk Czesław Renkiewicz powiedział Polskiej Agencji Prasowej (PAP), iż propozycja Litwy to „dobry i interesujący pomysł”, który mógłby zwiększyć atrakcyjność regionu dla inwestorów, których odstraszył „zły PR” ze względu na potencjalne zagrożenia bezpieczeństwa.

„Oprócz typowych ulg podatkowych dostępnych w strefach ekonomicznych należy uruchomić dla inwestorów inne instrumenty finansowe, takie jak dotacje rządowe dla firm inwestujących w takiej strefie” – zasugerował.

Podczas swojej wizyty w Warszawie Nausėda wezwał także Polskę i Litwę do utworzenia wspólnego poligonu wojskowego na tym samym terenie.

„Byłoby to rozwiązanie unikalne w kontekście NATO, wspólny poligon szkoleniowo-ćwiczeniowy przeznaczony do ochrony wschodniej flanki sojuszu” – powiedział cytowany przez PAP prezydent Litwy.

Litwę i Polskę łączą bliskie więzi historyczne. Na przełomie XVI i XVIII wieku utworzyli Rzeczpospolitą Obojga Narodów, która w szczytowym okresie była jednym z największych i najważniejszych państw w Europie.

Rosyjska inwazja na Ukrainę na pełną skalę w 2022 r. popchnęła oba kraje do zacieśnienia współpracy, w tym do przeprowadzenia wspólnych ćwiczeń wojskowych w Przełęczy Suwalskiej.

W październiku Nausėda i Nawrocki uczestniczyli w otwarciu nowego połączenia drogowego przez granicę polsko-litewską, które lepiej połączy kraje bałtyckie z resztą UE. W zeszłym roku również państwa bałtyckie odcięły swoje połączenia z rosyjską siecią elektroenergetyczną i zamiast tego połączyły się z siecią UE za pośrednictwem Polski.