225 kHz – tę częstotliwość warto zapisać na kartce i schować razem z domowym radiem. To na niej Program 1 Polskiego Radia nadaje na falach długich, zapewniających zasięg obejmujący Polskę. Podczas długotrwałej awarii prądu tradycyjny odbiornik może pozostać źródłem informacji, kiedy domowy router przestanie działać, a telefon straci połączenie z siecią. Jest jednak szczegół, który łatwo przeoczyć: nie każde radio na baterie lub korbkę odbierze ten sygnał. Dla mieszkańców Warszawy przydatne będą również zapisane wcześniej częstotliwości FM.
Fot. Warszawa w Pigułce.Dlaczego radio znalazło się w rządowym poradniku
„Poradnik bezpieczeństwa”, przygotowany przez MSWiA, MON i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, wymienia radio na baterie lub korbkę wśród wyposażenia potrzebnego w domu na czas kryzysu. Przyczyna jest praktyczna: odbiornik z własnym źródłem zasilania pozwala słuchać naziemnej emisji bez działającego gniazdka, internetu i sieci telefonii komórkowej. Przydać może się podczas wichury, powodzi czy rozległej awarii energetycznej, a także w sytuacji zagrożenia militarnego. Sam naładowany telefon nie rozwiązuje problemu, jeżeli przestaną działać usługi, z których korzystamy na co dzień. Dlatego sprzęt, który wielu osobom kojarzy się głównie ze słuchaniem muzyki, ma konkretne miejsce w przygotowaniach domowników.
Poradnik wskazuje radio jako jeden z kanałów przekazywania ostrzeżeń i zaleca włączenie radia lub telewizora po usłyszeniu sygnału alarmowego. Sama syrena nie wyjaśnia przecież, co dokładnie się stało ani jak mają zachować się mieszkańcy danego obszaru. Ważne mogą być dalsze komunikaty dotyczące schronienia, ewakuacji lub innych zaleceń służb. Rekomendacja posiadania radia pochodzi z poradnika, natomiast informację o nadawaniu na 225 kHz podaje Polskie Radio. Nie należy przedstawiać tej częstotliwości jako osobnego kanału RCB ani sugerować, iż przez całą dobę nadawane są tam wyłącznie komunikaty alarmowe.
225 kHz działa inaczej niż częstotliwości znane z radia samochodowego
Jedynki na 225 kHz słucha się na falach długich, oznaczanych na odbiornikach jako LW lub DŁ. Według informacji nadawcy emisję można odbierać na terenie Polski, a także w krajach sąsiadujących. Jej zaletą jest możliwość pozostania przy tej samej częstotliwości podczas przemieszczania się po kraju, podczas gdy odbiór FM opiera się na lokalnych częstotliwościach nadajników. Nie oznacza to jednak równie dobrego sygnału w każdym pomieszczeniu: znaczenie mają warunki odbioru, zakłócenia i sam odbiornik. Działanie radia warto więc sprawdzić we własnym mieszkaniu, zanim stanie się potrzebne podczas awarii.
Najważniejszy jest zapis jednostki: 225 kHz to fale długie, a nie 225 MHz ani częstotliwość do ustawienia w trybie FM. W instrukcji trzeba znaleźć zakres LW obejmujący tę wartość. Sam napis AM również nie wystarcza, ponieważ może odnosić się do obsługi fal średnich, bez fal długich. Korbka opisuje sposób dostarczania energii, a nie zakres odbieranych częstotliwości. Radio pozbawione LW przez cały czas może być przydatne do słuchania lokalnych stacji FM, ale wpisanie „225” na kartce nie doda mu brakującej funkcji. To właśnie dlatego sprawdzenie parametrów urządzenia jest ważniejsze niż jego nazwa handlowa.
Warszawa ma również częstotliwości FM. Te numery warto dopisać
W stolicy można przygotować więcej niż jedną możliwość odbioru. W oficjalnym wykazie Polskiego Radia dla Warszawy znajdują się częstotliwości Jedynki 92,4 MHz i 102,4 MHz, a regionalne Polskie Radio RDC podaje dla Warszawy 101,0 MHz. Regionalna antena jest przydatnym źródłem wiadomości o sytuacji na Mazowszu i komunikatów dotyczących konkretnych miejscowości. Częstotliwości warszawskiej nie należy jednak traktować jako jednakowo skutecznej w całym województwie. Osoby mieszkające poza stolicą powinny ustalić lokalną częstotliwość rozgłośni i sprawdzić odbiór w swoim domu.
| Program 1 Polskiego Radia — zasięg obejmujący Polskę | 225 kHz | Fale długie: LW / DŁ |
| Program 1 Polskiego Radia — Warszawa | 92,4 MHz lub 102,4 MHz | UKF / FM |
| Polskie Radio RDC — Warszawa | 101,0 MHz | UKF / FM |
Na domowej kartce najlepiej umieścić nazwę programu, częstotliwość, jednostkę i oznaczenie pasma. Zapis „Jedynka — 225 kHz — LW” jest czytelniejszy niż samotna liczba, zwłaszcza dla osoby, która rzadko korzysta z odbiornika. Obok można dopisać sprawdzone częstotliwości FM oraz krótką instrukcję przełączania zakresów. Dobrze, żeby każdy domownik wiedział, gdzie znajduje się radio i jak je uruchomić. Informacja zapisana wyłącznie w internetowej zakładce może okazać się niedostępna właśnie wtedy, kiedy będzie potrzebna.
Radio przez internet może zamilknąć razem z routerem
W przygotowaniach łatwo pomylić słuchanie rozgłośni z odbiorem jej sygnału radiowego. Ta sama stacja może być dostępna na FM, falach długich i w aplikacji, ale internetowy odtwarzacz potrzebuje działającego połączenia. Powerbank pozwoli dłużej zasilać telefon, nie przywróci jednak transmisji danych po awarii sieci. Warto zatem upewnić się, iż domowe urządzenie rzeczywiście odbiera naziemny sygnał i działa po odłączeniu zewnętrznego zasilania. Próba powinna obejmować zarówno uruchomienie na bateriach, jak i dostrojenie do wybranej stacji, zamiast ograniczać się do sprawdzenia, czy zapala się wyświetlacz.
Równie ważne jest przygotowanie adekwatnych baterii i sprawdzenie instrukcji urządzenia z korbką. Nie ma jednej zasady mówiącej, iż kilka obrotów zapewni określoną liczbę godzin słuchania we wszystkich modelach. Znaczenie mają konstrukcja radia, stan jego akumulatora i sposób użytkowania. Odbiór należy sprawdzić także w miejscu, w którym rzeczywiście zamierzamy przebywać podczas zagrożenia, bo sygnał w głębi budynku może różnić się od tego przy oknie. Poszukiwanie lepszego zasięgu nie powinno jednak skłaniać do wychodzenia z bezpiecznego schronienia lub zbliżania się do okien wbrew zaleceniom służb.
Odbiornik ma własne baterie, ale nadajniki też potrzebują energii
Własne zasilanie rozwiązuje problem po stronie słuchacza, ale nie daje gwarancji nieprzerwanego działania całej infrastruktury nadawczej. Rozgłośnie i nadajniki również potrzebują energii, a możliwości zasilania awaryjnego mają swoje ograniczenia. Dlatego nie można obiecywać, iż określona stacja będzie słyszalna w każdych okolicznościach i w dowolnym miejscu. Rozsądne przygotowanie polega na zapisaniu kilku sprawdzonych możliwości odbioru i korzystaniu z dostępnych oficjalnych kanałów ostrzegania. Radio uzupełnia Alert RCB, komunikaty służb i inne źródła informacji, zamiast czynić je zbędnymi.
Trzeba też pamiętać, do czego służy zwykły odbiornik: pozwala słuchać, ale nie umożliwia zgłoszenia zagrożenia ani rozmowy z ratownikami. Nie jest radiotelefonem i nie zapewnia bezpośredniej łączności z wojskiem. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia przez cały czas należy próbować wezwać pomoc pod numerem 112, jeżeli jest to możliwe i bezpieczne. Natomiast radio warto przygotować już teraz: z działającym zasilaniem, ustawioną stacją oraz kartką z częstotliwościami. Taka próba zajmuje kilka czasu, a pozwala wykryć brak baterii, nieobsługiwane pasmo lub kłopoty z odbiorem, zanim dojdzie do awarii.
Źródła: „Poradnik bezpieczeństwa” MSWiA, MON i RCB — rozdziały „Przygotuj swoje otoczenie” oraz „Sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze”; oficjalny wykaz częstotliwości Polskiego Radia; informacje Polskiego Radia RDC.
