Na Skwerze Szarych Szeregów stanie pomnik ofiar Rzezi Wołyńskiej?

radiokielce.pl 1 godzina temu

Zdjęcie: 05.06.2026. Kielce. Konferencja nt. budowy pomnika upamiętniającego ofiary Rzezi Wołyńskiej / Fot. Wiktor Taszłow - Radio Kielce

Grupa mieszkańców Kielc chce budowy w stolicy województwa pomnika upamiętniającego ofiary ludobójstwa na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej. Rozstrzygnięty został już konkurs na projekt artystyczny monumentu, który miałby stanąć na Skwerze Szarych Szeregów.

Autorami zwycięskiej koncepcji są Kinga Smaczna-Łagowska i Albert Kozak z Warszawy. Zygmunt Pęksyk, członek komisji konkursowej tłumaczy, iż choć zaprezentowana forma jest dosyć surowa, to idealnie oddaje powagę i emocje związane z tragicznymi kartami naszej historii. Sam pomnik ma kształt prostopadłościanu o wysokości 1 m oraz długości i szerokości 6 m. Po bokach wypisane zostaną nazwy miejscowości, w których doszło do masowych mordów.

– Na szczycie stoi płacząca dziewczynka. Biedne dziecko, bez butów, w porwanej sukieneczce, które być może ocalało z tej rzezi, a być może nie – tłumaczy Zygmunt Pęksyk.

Surowy charakter pomnika podkreślają też użyte materiały i dominujący biały kolor. Jak informuje Andrzej Łącki, prezes Społecznego Komitetu Budowy Pomnika jedynym, barwnym elementem jest niebieski kwiat lnu, trzymany przez dziewczynkę.

– Ta płaszczyzna i obramowanie pomnika będą obłożone białym marmurem z takimi przebarwieniami. Ponadto ustawimy tam jeszcze dwie tablice memoratywne, które będą informowały jakim wydarzeniom ten pomnik jest poświęcony – mówi Andrzej Łącki.

To nie pierwsza próba budowy w Kielcach pomnika ku czci ofiar Rzezi Wołyńskiej. Zygmunt Pęksyk przypomina, iż w 2020 roku Rada Miasta Kielce odrzuciła pomysł ustawienia rzeźby, która ostatecznie trafiła do podkarpackiej Domostawy. Liczy, iż tym razem radni wyrażą zgodę.

– Oczekujemy adekwatnego rewanżu, kiedy przedstawimy wniosek pod głosowanie. To będzie test prawdy dla Kielc czy tu się szanuje patriotyzm i odwagę – przekonuje Zygmunt Pęksyk.

Opracowania historyczne wskazują, iż Rzeź Wołyńska była zaplanowaną i masową czystką etniczną o charakterze ludobójstwa, którą w latach 1943-1945 realizowali Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) oraz frakcja Stepana Bandery Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN-B) często przy wsparciu lokalnej ludności ukraińskiej. Jej celem było całkowite usunięcie polskiej ludności z terenów przedwojennych Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej. Według oficjalnych źródeł w brutalny sposób zamordowano wtedy od 80 do 120 tysięcy Polaków.

Punktem kulminacyjnym Rzezi Wołyńskiej, będącym najtragiczniejszym dniem tragedii na Wołyniu była tzw. „Krwawa niedziela”. 11 lipca 1943 roku oddziały UPA, wspierane przez część okolicznych mieszkańców, zaatakowały jednocześnie około 150 polskich miejscowości, często mordując ludzi zgromadzonych w kościołach. Tylko tego jednego dnia i w następującą po nim noc zginęło kilka tysięcy Polaków.

Od 2016 roku 11 lipca jest obchodzony w Polsce jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu.