Nakład książki pt. „Nowa Ruda w okresie II wojny światowej - wydanie drugie, uzupełnione i rozszerzone” został wyczerpany w Wydawnictwie. Kolejnych dodruków już nie będzie. Książka jest w tej chwili dostępna w sprzedaży w księgarni Milenium przy ul. Piastów w Nowej Rudzie, w Dawnej Kopalni w Nowej Rudzie oraz w księgarni Odkrywcy - jednak tylko do wyczerpania zapasów. Dla tych, którym nie uda się już kupić książki, jest ona dostępna do wypożyczenia w bibliotekach i czytelniach, między innymi w Nowej Rudzie i Ludwikowicach Kłodzkich, gdzie jej autor Paweł Jeżewski przekazał kilka ostatnich egzemplarzy.
Minęło już blisko dziewięć lat od pierwszego wydania książki. W tym czasie publikacja doczekała się drugiej, uzupełnionej i rozszerzonej edycji, która ukazała się na rynku w 2022 r., po wyczerpaniu nakładu pierwszego wydania. Później była jeszcze kilkakrotnie dodrukowywana. Książka wypełniła istotną lukę w badaniach nad historią Nowej Rudy w okresie II wojny światowej.
Z pasji do historii Nowej Rudy
Publikacja miała charakter pionierski, ponieważ zdecydowana większość przedstawionych w niej informacji została po raz pierwszy tak szeroko opracowana i opublikowana.
– Informacje te zgromadziłem dzięki wieloletniej, żmudnej pracy, obejmującej poszukiwania dokumentów archiwalnych, pomiary schronów przeciwlotniczych, wykonywanie dokumentacji fotograficznej poszczególnych obiektów, a także zakup archiwalnych fotografii miasta. Wszystko to wymagało nie tylko ogromnych nakładów czasu, ale również poniesienia znacznych kosztów finansowych. Książka jest efektem wielu lat samodzielnej pracy badawczej, prowadzonej z pasji do historii Nowej Rudy i potrzeby udokumentowania wydarzeń z okresu II wojny światowej, które wcześniej nie doczekały się tak szerokiego opracowania – mówi Paweł Jeżewski.
Mrówcza praca i dostęp do archiwów
Wszystkie badania, kwerendy archiwalne, dokumentację terenową oraz opracowanie zgromadzonych materiałów autor wykonał samodzielnie. Również wydanie książki zostało w całości sfinansowane z prywatnych środków, bez wsparcia instytucjonalnego czy zewnętrznego finansowania.
Wydarzenia przedstawiono w układzie chronologicznym, dzieląc publikację na kilka tematycznych rozdziałów. Pierwszy z nich poświęcony został funkcjonowaniu centrum miasta w czasie wojny.
– Omówiłem w nim działalność noworudzkiej policji, służbę zdrowia, ośrodek Hitlerjugend, zakwaterowanie żołnierzy Wehrmachtu, budowę nowej szkoły zawodowej, parafię św. Mikołaja, fabrykę żaluzji i rolet oraz budowę schronów przeciwlotniczych. W drugim rozdziale przedstawiłem funkcjonowanie noworudzkiego górnictwa oraz związane z nim obozy dla jeńców wojennych i cywilnych pracowników przymusowych różnych narodowości – przypomina autor.
Zainspirować innych do badań nad historią
Trzeci rozdział książki poświęcony został niemieckim zakładom zbrojeniowym utworzonym na terenie miasta i na jego obrzeżach. Czwarty, zamykający publikację, zawiera krótkie omówienie wydarzeń, które rozegrały się w Nowej Rudzie bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej.
Autor podkreśla jednak, iż książka nie wyczerpuje całej tematyki związanej z wojenną historią miasta i wciąż pozostaje wiele obszarów wymagających dalszych badań.
– Mam nadzieję, iż publikacja posłuży kolejnym badaczom dziejów miasta jako punkt wyjścia do dalszych poszukiwań, analiz i nowych ustaleń historycznych. Jak dotąd, od czasu ukazania się drugiego wydania, wiedza dotycząca tego okresu nie została znacząco poszerzona o nowe drukowane opracowania. W tym zakresie moja książka nie spełniła jeszcze w pełni jednego z zamierzonych celów, jakim było zainspirowanie kolejnych osób do dalszych badań nad historią Nowej Rudy w latach II wojny światowej – mówi Paweł Jeżewski.
Marcin Rosiński
