Senat debatował w środę nad nowelizacją ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która zakłada, iż 15 sędziowskich członków KRS wybiorą sami sędziowie w wyborach organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą. Nowelizacja, uchwaloną przez Sejm w piątek, ma na celu odwrócenie zmian z 2017 roku i przywrócenie niezależności sądownictwa. PiS zapowiedziało wniosek o odrzucenie projektu, KO zadeklarowało poparcie.
Wiceszef Ministerstwa Sprawiedliwości Dariusz Mazur przedstawił nowelizację w Senacie. Podkreślił, iż celem zmiany jest przywrócenie praworządności po działaniach rządów PiS od 2015 roku, które doprowadziły do «strukturalnej destrukcji» wymiaru sprawiedliwości. Według Mazura obecna KRS stała się «patologicznie upolitycznionym organem».
Senator Koalicji Obywatelskiej Krzysztof Kwiatkowski, pełniący funkcję sprawozdawcy połączonych komisji, przypomniał o krytycznych wyrokach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości UE wobec Polski po reformie KRS z 2017 roku. Nowelizacja ma dostosować KRS do konstytucyjnych gwarancji niezależności od innych władz.
Ostra krytyka PiS
Senator PiS Marek Pęk ostro skrytykował nowelizację. «Od dwóch lata mamy do czynienia z tym przywracaniem praworządności», ironizował. Nazwał projekt «absolutnie nie do przyjęcia i głęboko sprzeczna z konstytucją, co również podkreślała opinia legislatorów senackich». Według Pęka chodzi o to, «żeby było tak, jak było w 2015 r.». Zapowiedział złożenie wniosku wszystkich obecnych senatorów PiS o odrzucenie ustawy.
Adam Bodnar, senator KO i były minister sprawiedliwości, wyraził nadzieję, iż prezydent Karol Nawrocki zrozumie znaczenie nowelizacji dla przyszłości polskiego wymiaru sprawiedliwości. Przewodniczący klubu KO w Senacie Tomasz Grodzki zapowiedział poparcie klubu dla projektu.
Nowy system wyboru
Według nowelizacji 15 sędziowskich członków KRS będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich i tajnych, organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą. Senator Kwiatkowski zaznaczył, iż PKW podchodzi do nowych obowiązków «trochę sceptycznie». Kandydaci będą musieli mieć poparcie co najmniej 50 sędziów oraz co najmniej 10 lat doświadczenia orzeczniczego, w tym co najmniej 5 lat w sądzie, w którym w tej chwili orzekają.
Nowa KRS ma zapewnić reprezentację wszystkich typów i szczebli sądów, w tym apelacyjnych, okręgowych, rejonowych, wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Powstanie też Rada Społeczna dla przejrzystego nadzoru publicznego nad działalnością KRS.
Drugi podejście do reformy
To drugie podejście obecnej koalicji rządzącej do reformy KRS. Pierwsza nowelizacja, uchwalona latem 2024 roku, została skierowana do Trybunału Konstytucyjnego przez prezydenta Andrzeja Dudę i uznana za niezgodną z konstytucją w listopadzie ubiegłego roku. Obecna nowelizacja nie skraca kadencji obecnych członków KRS.
Stowarzyszenia sędziowskie wyraziły pozytywną opinię o nowelizacji, podczas gdy przedstawiciele obecnej KRS ocenili projekt negatywnie. Biuro Legislacyjne Senatu zgłosiło zastrzeżenia do niektórych przepisów. Wicemarszałek Senatu Maciej Żywno zapowiedział głosowanie nad nowelizacją jeszcze podczas środowego posiedzenia.
Uwaga: Ten artykuł został stworzony przy użyciu Sztucznej Inteligencji (AI).
