Polska i Wielka Brytania podpisują traktat pogłębiający więzi w zakresie obronności i bezpieczeństwa

Polska i Wielka Brytania podpisały traktat, na mocy którego będą ściślej współpracować w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, w tym wspólnie opracowywać nowy pocisk przeciwlotniczy, organizować zakrojone na szeroką skalę ćwiczenia wojskowe oraz współpracować w zakresie przeciwdziałania rosyjskim atakom hybrydowym.

„Ten traktat jest największym krokiem naprzód w naszych stosunkach w zakresie obronności i bezpieczeństwa z Polską od pokolenia” – powiedział brytyjski premier Keir Starmer przed ceremonią podpisania w Londynie z polskim odpowiednikiem Donaldem Tuskiem.

Wydarzenie miało miejsce w bunkrze Bitwy o Anglię, gdzie Królewskie Siły Powietrzne (RAF) koordynowały operacje myśliwskie podczas drugiej wojny światowej. Polscy piloci odegrali istotną rolę w Bitwie o Anglię, przez co wybór miejsca wydarzenia stał się historycznie symboliczny.

Przed wyjazdem do Londynu Tusk zapowiedział, iż nowe porozumienie będzie nosiło nazwę Traktatu Northolt na cześć pobliskiej bazy RAF, z której polecieli polscy piloci i gdzie w tej chwili stoi pomnik po nich.

„Wielka Brytania i Polska są już bliskimi sojusznikami i przyjaciółmi, ale wyzwania stojące w tej chwili przed Europą wymagają jeszcze silniejszego partnerstwa” – oświadczył Starmer. „Nasza wspólna praca zapewni naszym krajom bezpieczeństwo przez wiele lat”.

Tusk stwierdził natomiast, iż traktat podniósł stosunki polsko-brytyjskie „na najwyższy możliwy poziom” i pomoże „zabezpieczyć Polskę i inne kraje przed zagrożeniem rosyjskim”.

„Historia nas uczy, a geografia uczy nas w sposób szczególnie bolesny, iż Polska musi budować wiarygodne sojusze, które przede wszystkim będą odstraszać potencjalnych agresorów” – dodał polski premier.

Według biura Starmera w ramach porozumienia oba kraje „połączą wiedzę fachową i potencjał przemysłowy”, aby wspólnie opracowywać i produkować broń zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Polsce. Będzie to obejmować „koprodukcję rakiety przeciwlotniczej średniego zasięgu nowej generacji”.

Siły polskie i brytyjskie będą także organizować „wspólne ćwiczenia na dużą skalę, aby zaostrzyć interoperacyjność w walce z dronami, wojnie elektronicznej i wsparciu inżynieryjnym”.

Tymczasem kraje zamierzają współpracować i dzielić się wiedzą specjalistyczną w zakresie przeciwdziałania „próbom siania niezgody podejmowanymi przez wrogie podmioty państwowe”. Biuro Starmera zauważa, iż ​​takie „ataki hybrydowe” obejmują podpalenia, cyberataki i szpiegostwo prowadzone przez agentów działających w imieniu Rosji.

Z niedawnego raportu Międzynarodowego Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu na temat rosyjskiej kampanii sabotażowej w Europie wynika, iż ​​Polska jest „krajem najczęściej atakowanym”. Jeden ze spisków w zeszłym roku dotyczył wysyłania paczek z materiałami wybuchowymi do Polski i Wielkiej Brytanii.

Nowy traktat, którego plany ogłoszono w zeszłym roku, jest następstwem lat pogłębiania współpracy Polski i Wielkiej Brytanii. W kwietniu 2022 r., niedługo po inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę, Wielka Brytania wysłała do Polski zaawansowany system obrony powietrznej Sky Sabre wraz ze 100 żołnierzami.

W 2024 r. Polska podpisała z Wielką Brytanią umowę o wartości około 4 miliardów funtów (19,5 miliarda złotych) – największą w historii umowę handlową między obydwoma krajami – na zakup ponad 1000 rakiet ziemia-powietrze CAMM-ER i ponad 100 wyrzutni od brytyjskiego oddziału europejskiego producenta rakiet MBDA.

W zeszłym roku polska grupa obrony państwa Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) nawiązała strategiczne partnerstwo z brytyjskim gigantem produkcyjnym BAE Systems w celu produkcji pocisków artyleryjskich kal. 155 mm.

Nowy traktat stanowi najnowszy krok Polski w ostatnich latach na rzecz wzmocnienia stosunków z kluczowymi partnerami w Europie i poza nią. W zeszłym roku podpisała podobne porozumienie poprawiające stosunki z Francją. Nastąpiło to po podpisaniu umowy o partnerstwie strategicznym ze Szwecją w zeszłym roku.

W kwietniu podczas wizyty w Azji Tusk podpisał nowe kompleksowe umowy o partnerstwie strategicznym z Koreą Południową i Japonią. W tym tygodniu, dzień przed podpisaniem nowego traktatu z Wielką Brytanią, Polska zgodziła się na pogłębienie więzi obronnych z Kanadą.

Polska prowadzi także rozmowy ze swoim zachodnim sąsiadem Niemcami w sprawie podpisania porozumienia o wzmocnionej obronności. Na początku miesiąca ambasador Niemiec w Warszawie Miguel Berger powiedział Polskiej Agencji Prasowej (PAP), iż zamierzają podpisać porozumienie 17 czerwca.

Polska znajduje się w grupie państw europejskich, które prowadzą rozmowy z Francją w sprawie przyłączenia się do jej „programu zaawansowanego odstraszania nuklearnego”. Jednak w zeszłym miesiącu Tusk wyjaśnił, iż Polska nie ma zamiaru gościć francuskiej broni nuklearnej.