Rada Miasta Rzeszowa nie zgodziła się na wprowadzenie do porządku obrad projektu dotyczącego zawieszenia współpracy partnerskiej ze Lwowem. Wniosek radnego Prawa i Sprawiedliwości Waldemara Kotuli poparło 11 radnych, przeciw było 14. Sprawa ma związek z decyzją Lwowskiej Rady Obwodowej, która ustanowiła 2027 rok rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) i Romana Szuchewycza.

11 głosów za, 14 przeciw

Podczas sesji Rady Miasta Rzeszowa 27 października 2026 roku radni głosowali nad wprowadzeniem do porządku obrad punktu dotyczącego zawieszenia współpracy partnerskiej z ukraińskim Lwowem. Z inicjatywą wystąpił radny Waldemar Kotula z PiS.

Wniosek nie uzyskał wymaganej większości. Za jego rozpatrzeniem opowiedziało się 11 radnych, przeciw było 14. Oznacza to, iż projekt nie został tego dnia poddany merytorycznej dyskusji w ramach zaproponowanego punktu obrad. Nie przeprowadzono więc głosowania nad samym zawieszeniem współpracy.

Spór o pamięć historyczną

Powodem inicjatywy była decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej z 20 października 2026 roku. Ukraińscy radni postanowili ustanowić 2027 rok rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz Romana Szuchewycza, jednego z jej dowódców. Wśród postaci upamiętnianych w związku z decyzjami lwowskich władz regionalnych wymieniany jest również Ołeh Olżycz, związany z ukraińskim ruchem nacjonalistycznym.

Decyzja wywołała reakcje w Polsce ze względu na odpowiedzialność UPA za zbrodnie na ludności cywilnej, w tym Polakach na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Dla wielu środowisk kwestia upamiętniania tej formacji wiąże się z pamięcią ofiar i oczekiwaniem na jednoznaczne rozliczenie zbrodni.

W Rzeszowie pojawiły się postulaty, aby odpowiedzią na decyzję władz obwodu lwowskiego było zawieszenie, a choćby zakończenie współpracy z ukraińskim partnerem.

Władze miasta nie widzą podstaw do zawieszenia partnerstwa

Przeciwko wprowadzeniu projektu do porządku obrad wypowiadał się radny Koalicji Obywatelskiej Andrzej Dec. Zwracał uwagę, iż decyzję o upamiętnieniu UPA podjęła Lwowska Rada Obwodowa, a nie władze miasta Lwowa. Podkreślał również, iż projekt powinien być przygotowany z należytą starannością, ponieważ w tego rodzaju sprawach istotne jest precyzyjne sformułowanie stanowiska.

Prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek również nie poparł zawieszenia współpracy. Wcześniej przedstawiciele miasta argumentowali, iż nie należy przypisywać władzom Lwowa odpowiedzialności za decyzję podjętą przez samorząd obwodowy. Zawieszenie relacji mogłoby bowiem oznaczać konsekwencje dla mieszkańców i władz miasta, które nie podjęły tej uchwały.

Równolegle sprawa stała się przedmiotem działań na szczeblu wojewódzkim. Sejmik Województwa Podkarpackiego przyjął stanowisko sprzeciwiające się decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej i postulujące zawieszenie oficjalnej współpracy z władzami obwodu lwowskiego do czasu wycofania się z kontrowersyjnej uchwały.

To istotna różnica: kooperacja województwa podkarpackiego z obwodem lwowskim oraz partnerstwo Rzeszowa ze Lwowem dotyczą odrębnych jednostek samorządowych. Decyzja podjęta na szczeblu wojewódzkim nie oznacza automatycznie zawieszenia relacji między miastami.