Rok po rozpoczęciu drugiej kadencji Donalda Trumpa amerykańska gospodarka rośnie szybciej niż europejska, ale poparcie dla polityki USA dramatycznie spada na świecie. Ekonomiści ostrzegają przed trudniejszym okresem z powodu polityki celnej prezydenta.
Donald Trump rozpoczął drugą kadencję 20 stycznia 2025 roku jako 47. prezydent USA i drugi w historii po Groverze Clevelandzie, który pełnił urząd w niepowiązanych kadencjach. Pierwszy rok przyniósł radykalne zmiany - zwolnienia setek tysięcy urzędników federalnych pod kierownictwem Elona Muska w Departamencie Efektywności Państwa oraz najdłuższy paraliż rządu w historii w październiku 2025 roku.
Gospodarka rośnie, ale stabilność spada
Amerykańska gospodarka w ostatnich kwartałach rosła w tempie prawie 4 procent rocznie, wyprzedzając Unię Europejską. Marcin Klucznik z Polskiego Instytutu Ekonomicznego ocenił w rozmowie z Business Insider: «Ogólnie amerykańska gospodarka jest w lepszym stanie niż rok temu. Na pewno jest też mocniejsza od unijnej».
Jakub Rybacki z mBanku podkreślił dla Business Insider: «Ostatnie kwartały przyniosły raczej dość szybki wzrost amerykańskiej gospodarki, sięgający niemal 4 proc. rocznie. Dobra kondycja możliwa była głównie dzięki wysokiej konsumpcji oraz lepszemu saldu w handlu zagranicznym». Bezrobocie w USA wynosi 4,4 procent wobec 6 procent w Unii Europejskiej, a zatrudnienie rośnie o około 50 tysięcy etatów miesięcznie.
Ekonomiści ostrzegają jednak przed strukturalnymi problemami. Ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego powiedział Business Insider: «Na dłuższą metę wzrost gospodarki jest oparty także o instytucje, o pewność i stabilność, przewidywalność, która tworzy warunki dla konkurencyjnych biznesów. Tej stabilności w USA teraz trochę brakuje».
Cła i inflacja - nadchodzi trudniejszy okres
Trump wprowadził najwyższe cła od 1935 roku, co według szacunków zwiększyło inflację o 0,6-0,7 punktu procentowego. Inflacja w grudniu wyniosła 2,7 procent. Rybacki z mBanku przewiduje pogorszenie sytuacji: «Przed nami raczej trudniejszy okres. Dotychczasowe działania Donalda Trumpa skierowane były głównie na powiększanie ceł wobec głównych rywali. Takie działania długofalowo skutkują inflacją i przynajmniej przejściowo niższym wzrostem gospodarczym».
Dynamika PKB w pierwszym kwartale 2025 roku była ujemna i wyniosła minus 0,2 procent. Ustawa One Big Beautiful Bill Act łącząca obniżki podatków z ograniczeniem dostępu do usług publicznych nie została uznana za sukces.
Dramatyczny spadek zaufania do USA
Sondaż CBOS dla "Dziennika Gazety Prawnej" pokazuje, iż 57,9 procent Polaków nie popiera polityki zagranicznej Trumpa, z czego 31,4 procent wypowiada się zdecydowanie negatywnie. Zaledwie 7,1 procent badanych wyraża jednoznacznie pozytywną opinię o działaniach amerykańskiego prezydenta.
Badanie European Council on Foreign Relations z stycznia wykazało, iż tylko 16 procent Europejczyków z dziesięciu państw UE (w tym Niemiec, Francji, Hiszpanii i Polski) uważa USA za sojusznika. 20 procent definiuje Amerykę jako rywala lub przeciwnika, a 57 procent jako "koniecznego partnera".
Sondaż Gallup ze stycznia pokazuje, iż zaledwie 21 procent respondentów z państw NATO pozytywnie ocenia przywództwo USA - spadek z 40 procent w 2023 roku. Z perspektywy Polski najważniejsze były w ostatnich 12 miesiącach starania o zakończenie wojny w Ukrainie, choćBiały Dom nie zdołał zmusić Władimira Putina do poważnych rokowań pokojowych.
Perspektywy - wzrost bez "złotej ery"
Prognozy wzrostu PKB dla USA i Unii Europejskiej w przyszłym roku oscylują między 1,5 a 2 procent. Ekonomiści nie przewidują zapowiadanej przez Trumpa "złotej ery". Choć USA mają potencjał w nowych technologiach, znaczące regionalne dysproporcje sprawiają, iż szeroki powrót przemysłu i miejsc pracy jest mało prawdopodobny.
Amerykańska gospodarka ma kontynuować szybszy wzrost niż europejska, korzystając z rozwoju napędzanego technologią. Strefa euro ma zwiększyć wydatki na obronność. Sondaż Associated Press pokazuje, iż mniej niż czterech na dziesięciu Amerykanów pozytywnie ocenia pracę Trumpa w kluczowych obszarach takich jak gospodarka, migracja i polityka zagraniczna.
Uwaga: Ten artykuł został stworzony przy użyciu Sztucznej Inteligencji (AI).
