Rosyjska poetka i reżyserka teatralna Jewgienija Borisowna Berkowicz (Евгения Борисовна Беркович) ur. 1985 r. od maja 2023 roku przebywa w więzieniu. W lipcu 2024 roku została skazana na sześć lat więzienia pod zarzutem „usprawiedliwiania terroryzmu”.
Sprawa dotyczyła spektaklu „Finist, dzielny sokół”, opowiadającego o Rosjankach, które nawiązywały relacje z radykalnymi islamistami i wyjeżdżały do Syrii. Przedstawienie zdobyło dwie nagrody „Złotej Maski”.
Jak informuje francuski tygodnik „Nouvel Observateur”, we wrześniu 2026 roku we Francji ukazał się pierwszy zbiór poezji Berkovitch zatytułowany „Car février n’en finit plus…” („Bo luty się nie kończy…”). Książka zawiera wiersze z lat 2021–2026, napisane przed aresztowaniem i podczas odbywania kary.
W utworach poetka porusza temat rosyjskiej inwazji na Ukrainę, propagandy, pamięci historycznej oraz więziennej codzienności. Część jej wierszy wcześniej krążyła w rosyjskim internecie, a francuska publikacja ma przybliżyć twórczość autorki i zwrócić uwagę na jej sytuację.
Berkowicz odbywa karę w kolonii karnej w obwodzie kostromskim. Według doniesień niezależnych rosyjskich mediów we wrześniu 2026 roku po raz trzeci umieszczono ją w celi dyscyplinarnej. Informowano również o problemach z dostępem do potrzebnych leków.
Zwolennicy poetki uważają, iż jej antywojenna twórczość mogła mieć znaczenie dla zainteresowania nią rosyjskich władz. Formalną podstawą wyroku pozostaje jednak sprawa spektaklu teatralnego.
Skazywanie poetów w Rosji ma długą historię: od Osipa Mandelsztama i Josifa Brodskiego po Żenię Berkowicz. Tamtejsza władza od caratu, przez czasy sowieckie, po rządy Putina wielokrotnie próbowała uciszać twórców, których słowa uznawała za zagrożenie.
→ red.
24.10.2026
• zdjęcie tytułowe: Żenia Berkowicz, foto: Ilya Pitalev, źródło: spektr.press
• czytaj także: > „Gaza. Śmierć palestyńskiego poety, jego córki i wnuka”
