Comiesięczny dopłata do rachunków za prąd, gaz i ogrzewanie, która trafia na konto niezależnie od wysokości emerytury czy renty. Brzmi jak świadczenie, o które warto zapytać przy każdej wizycie w urzędzie, ale rzeczywistość jest bardziej złożona. Prawo do pieniędzy ma ściśle określona grupa osób. Co interesujące wdowy i wdowcy po osobach uprawnionych również mogą uzyskać świadczenie.
Fot. PeopleImages / Shutterstock.336,16 złotych miesięcznie, niezależnie od wysokości emerytury
Podstawą prawną świadczenia jest art. 20 ustawy z 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 1858, z późn. zm.). Od 1 marca 2026 roku, po corocznej waloryzacji ogłoszonej komunikatem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Monitor Polski z 2026 r. poz. 104), ryczałt wynosi 336,16 zł miesięcznie – w skali roku daje to 4033,92 zł. Kwota nie zależy od wysokości pobieranej emerytury ani renty i nie jest opodatkowana, więc cała suma trafia na konto w całości. Osoby, którym świadczenie już przyznano, nie muszą co roku składać żadnego nowego wniosku – ZUS przelicza kwotę automatycznie.
Krąg uprawnionych obejmuje kombatantów i osoby o zbliżonym statusie prawnym, osoby represjonowane w okresie wojennym i powojennym, żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach pozyskiwania rud uranowych i batalionach budowlanych, a także określone grupy wdów i wdowców po tych osobach. Sam wiek emerytalny, niska emerytura czy wysokie rachunki za prąd nie wystarczą – decyduje wyłącznie przynależność do jednej z tych kategorii, potwierdzona odpowiednim dokumentem.
Wdowy i wdowcy po kombatantach – grupa, która nie wie, iż świadczenie im przysługuje
Wdowa lub wdowiec po kombatancie, osobie represjonowanej albo innej osobie uprawnionej ma prawo do ryczałtu energetycznego pod warunkiem, iż pobiera po zmarłym małżonku rentę rodzinną – samo formalne pozostawanie wdową czy wdowcem, bez pobierania renty rodzinnej po zmarłym, nie wystarcza do przyznania świadczenia. Dokumentem potwierdzającym uprawnienia jest osobna decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Osobną podkategorię stanowią wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych w ramach zastępczej służby wojskowej – w ich przypadku zamiast decyzji UdSKiOR potrzebne jest zaświadczenie adekwatnego organu wojskowego, potwierdzające okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia zmarłego męża.
Co istotne, świadczenie nie jest wypłacane wstecz od dnia śmierci małżonka ani od dnia przyznania renty rodzinnej – ZUS uruchamia wypłatę dopiero od miesiąca, w którym złożony został kompletny wniosek wraz z wymaganą decyzją. Każdy miesiąc zwłoki w złożeniu dokumentów to realnie utracone 336,16 zł, których nie da się już odzyskać za okres sprzed wniosku – to jeden z powodów, dla których warto sprawdzić swoje uprawnienia od razu, a nie odkładać formalności na później.
Jakie dokumenty trzeba dołączyć do wniosku
| Kombatanci i osoby represjonowane | Decyzja Szefa UdSKiOR potwierdzająca okresy działalności kombatanckiej lub represji |
| Wdowy i wdowcy po kombatantach | Decyzja Szefa UdSKiOR potwierdzająca status członka rodziny po kombatancie oraz prawo do renty rodzinnej |
| Żołnierze przymusowo zatrudniani | Zaświadczenie adekwatnego organu wojskowego o okresie i rodzaju przymusowego zatrudnienia |
| Wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych | Zaświadczenie adekwatnego organu wojskowego dotyczące zmarłego męża |
Do każdego z tych dokumentów trzeba dołączyć formularz ZUS-ERK, dostępny w placówkach ZUS oraz na stronie internetowej zakładu. Wniosek trafia do oddziału ZUS adekwatnego dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy – w przypadku osób zamieszkałych za granicą sprawy te centralnie obsługuje Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych w I Oddziale ZUS w Warszawie.
Osoba pobierająca więcej niż jedno świadczenie z ZUS – na przykład własną emeryturę i jednocześnie rentę rodzinną po zmarłym małżonku – i tak otrzyma tylko jeden ryczałt energetyczny, a nie dwa czy trzy. Warto też odróżnić to świadczenie od bonu energetycznego, czyli osobnego programu wsparcia uzależnionego od dochodu gospodarstwa domowego – to dwa zupełnie różne mechanizmy, oparte na innych przepisach i innych kryteriach przyznawania, a spełnienie warunków jednego z nich nie ma żadnego wpływu na prawo do drugiego.
Nie czekaj do kolejnej wizyty w urzędzie
Skoro ZUS nie wypłaca ryczałtu wstecz, a wniosek można złożyć w dowolnym momencie roku, jedyną realną stratą wynikającą ze zwłoki jest utracona kwota za miesiące, które już minęły. Osoby, które od lat pobierają rentę rodzinną po małżonku mającym w przeszłości status kombatanta czy osoby represjonowanej, a nigdy nie zapytały o ryczałt energetyczny, mogą sprawdzić swoje uprawnienia przy najbliższej okazji kontaktu z ZUS – telefonicznie, przez internetowe konto na Platformie Usług Elektronicznych albo osobiście w placówce – zamiast czekać na kolejną, niezwiązaną z tym sprawę urzędową. Rodzinom, w których zmarły niedawno małżonek był kombatantem lub osobą represjonowaną, opłaca się też zapytać o ryczałt energetyczny przy okazji samego składania wniosku o rentę rodzinną, zamiast traktować to jako osobną, odrębną formalność do załatwienia kiedyś później.












![Magiczny tydzień w bibliotece na Wojtkach. Tak wyglądała Akademia Młodego Czarodzieja [ZDJĘCIA]](https://www.eostroleka.pl/luba/dane/pliki/zdjecia/2026/778985003_1871386597158408_470944065914075576_n.jpg)

