Nawrocki chce odebrać Zełenskiemu Order Orła Białego
Prezydent Polski Karol Nawrocki ostro skrytykował decyzję prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. W reakcji na ten krok zapowiedział, iż podczas posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego 8 czerwca zaproponuje rozpatrzenie odebrania ukraińskiemu przywódcy najwyższego polskiego odznaczenia państwowego.
Kontrowersyjna decyzja prezydenta Ukrainy
Wołodymyr Zełenski podpisał decyzję o nadaniu jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA”. Według władz Ukrainy ma to na celu nawiązanie do historycznych tradycji narodowego wojska oraz uhonorowanie żołnierzy broniących integralności terytorialnej i niepodległości państwa.
Decyzja wywołała jednak silne reakcje w Polsce, gdzie działalność Ukraińskiej Powstańczej Armii jest oceniana przez pryzmat zbrodni popełnionych na ludności polskiej podczas II wojny światowej.
Karol Nawrocki: UPA nie może być gloryfikowana
Prezydent Karol Nawrocki ocenił decyzję Wołodymyra Zełenskiego jako bardzo szkodliwą dla relacji polsko-ukraińskich. Jego zdaniem gloryfikowanie UPA jest nie do pogodzenia z budowaniem dobrych stosunków między narodami i może zostać wykorzystane przez rosyjską propagandę.
Jednocześnie podkreślił, iż Polska przez cały czas wspiera Ukrainę w jej obronie przed rosyjską agresją, jednak kwestie pamięci historycznej pozostają niezwykle ważne dla polskiego społeczeństwa.
Wniosek o odebranie Orderu Orła Białego
Najbardziej zdecydowaną reakcją prezydenta Nawrockiego jest zapowiedź podjęcia tematu odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Sprawa ma zostać przedstawiona podczas posiedzenia Kapituły Orderu Orła Białego zaplanowanego na 8 czerwca.
Choć ostateczna decyzja należy do prezydenta RP, procedura wymaga wcześniejszego zasięgnięcia opinii kapituły. Nawrocki poinformował, iż zamierza formalnie przedstawić swoją propozycję podczas najbliższego posiedzenia tego gremium.
Czym jest Order Orła Białego?
Order Orła Białego jest najstarszym i najwyższym odznaczeniem państwowym w Polsce. Przyznawany jest za wybitne zasługi dla kraju oraz budowania relacji międzynarodowych.
Wołodymyr Zełenski otrzymał Order Orła Białego w kwietniu 2023 roku z rąk ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy. Odznaczenie zostało przyznane za rozwijanie współpracy polsko-ukraińskiej, działania na rzecz bezpieczeństwa Europy oraz postawę w obronie praw człowieka i niepodległości Ukrainy.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, prezydent może pozbawić odznaczenia osobę, która dopuściła się czynu uznanego za niegodny noszenia orderu lub jeżeli jego nadanie nastąpiło w wyniku wprowadzenia w błąd.
Stanowisko polskiego MSZ
Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych również negatywnie oceniło decyzję władz Ukrainy. Wiceszef resortu Marcin Bosacki przekazał stanowisko strony polskiej ambasadorowi Ukrainy w Warszawie.
Według MSZ nadanie jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA” rani pamięć ofiar tej organizacji i może negatywnie wpłynąć na dialog historyczny pomiędzy Polską a Ukrainą. Resort zwrócił również uwagę, iż takie działania mogą zostać wykorzystane przez Rosję do pogłębiania podziałów między sojusznikami.
Ambasada RP w Kijowie o polityce pamięci
Polska ambasada w Kijowie przypomniała, iż od lat prowadzi dialog ze stroną ukraińską w sprawach pamięci historycznej. Dyplomaci podkreślają różnice w postrzeganiu działalności UPA przez oba narody oraz wskazują, iż wszelkie formy gloryfikacji tej organizacji wywołują w Polsce negatywne reakcje społeczne.
Jednocześnie ambasada zaznaczyła, iż każde państwo ma prawo prowadzić własną politykę historyczną, choć decyzje w tym zakresie mogą wpływać na relacje międzynarodowe.
Donald Tusk: To poważny problem dla relacji polsko-ukraińskich
Do sprawy odniósł się także premier Donald Tusk. Szef rządu ocenił decyzję prezydenta Ukrainy jako niepokojącą z punktu widzenia relacji między oboma państwami.
Premier zwrócił uwagę, iż kwestie historyczne od lat pozostają jednym z najtrudniejszych tematów w dialogu polsko-ukraińskim. Podkreślił, iż ukraińskie władze powinny mieć świadomość, jak działalność UPA jest postrzegana przez polskie społeczeństwo i jak silne emocje wywołuje pamięć o ofiarach zbrodni dokonanych przez tę organizację.
Spór historyczny ponownie obciąża relacje Polski i Ukrainy
Decyzja o nadaniu ukraińskiej jednostce wojskowej imienia „Bohaterów UPA” ponownie uwidoczniła głębokie różnice w ocenie wydarzeń historycznych przez Polskę i Ukrainę. Reakcje polskich władz pokazują, iż mimo ścisłej współpracy politycznej i wojskowej kwestia pamięci o zbrodniach UPA pozostaje jednym z najbardziej wrażliwych tematów w relacjach między oboma krajami.
Najbliższe posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego może przynieść kolejne ważne decyzje dotyczące przyszłości najwyższego polskiego odznaczenia przyznanego Wołodymyrowi Zełenskiemu.
