POSŁUCHAJ
Historia budynku przy Brzeskiej 24 sięga lat 1934-1936, gdy zbudowano kompleks zabudowań jako filię Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej. Pod numerem 24 znajdowała się centrala telefoniczna. Przed II wojną światową zabudowania miały adres Ząbkowska 15.
O ochronę historycznych śladów na budynku walczyło stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu, które 4 lutego br. wystąpiło o objęcie ochroną prawną zachowanej klatki, ze względu na autentyczne ślady powstańczych walk.
– Dobrze, iż sprawa zachowanych elementów „Małej PAST-y” przy ul. Brzeskiej 24 ma wreszcie dobry finał – pamiątki związane ze śladami walk zostały wpisane do rejestru zabytków ruchomych. To ważna decyzja dla zachowania materialnych świadectw Powstania Warszawskiego – czytamy w komunikacje stowarzyszenia. – Z komunikatu MWKZ wynika, iż wpisu do rejestru zabytków ruchomych dokonano na podstawie wniosku właściciela, w odpowiedzi na postulaty strony społecznej (…) – czytamy dalej.
– Te elementy nie są dekoracją. To materialny zapis kilkudziesięciu godzin heroicznej, nierównej walki – dowód, iż historia czasem mieszka w detalu, o który łatwo się potknąć, nie wiedząc, co dźwiga – czytamy w komunikacie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
Sprawa wpisu do rejestru zabytków ruchomych, który został dokonany 4 września br., jest bardzo istotna, ponieważ zespół budynków, z postrzelinami na elewacji, ma się stać zespołem budynków mieszkalnych z usługami.
Za projekt odpowiada Grupa 5 Architekci, która w swoim komunikacie z marca br. napisała:
– Naszym celem jest stworzenie spójnej kompozycji nowej i historycznej zabudowy z poszanowaniem charakteru Starej Pragi. Zachowujemy m.in. elewację przedwojennego budynku z charakterystycznej szarej cegły – z widocznymi śladami walk z sierpnia 1944 roku. Zostanie ona odrestaurowana zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi, ale z pozostawieniem „ran” historii, które są częścią tożsamości tego miejsca.
Czekamy zatem na nową wizualizację kamienicy z zachowaniem postrzelin. Na tej, opublikowanej 6 marca br. na FB, tych szczegółów nie widać… (zdjęcie poniżej) Ciekawi jesteśmy projektu wnętrza klatki schodowej z zachowaniem elementów wpisanych do rejestru zabytków ruchomych. Wszelkie prace w strefie objętej konserwatorską ochroną, będą musiały być prowadzone pod nadzorem konserwatora zabytków.
W budynku małej PAST-y będzie funkcjonować lokal usługowy o charakterze publicznym, nieodpłatnie przekazany Dzielnicy Praga-Północ.
Rozkaz zdobycia budynku, który był obsadzony przez Niemców, wydano na początku Powstania. 79 żołnierzy uzbrojonych w jeden karabin, dwa pistolety, 40 granatów i 20 butelek zapalających rozpoczęło atak. Ten od strony Ząbkowskiej się nie powiódł, ale od strony Brzeskiej tak. Niestety na krótko, ponieważ żołnierze Armii Krajowej nie mieli łączności z inny-mi oddziałami, a niemieckie kontrataki zmusiły powstańców do wycofania się już następnego dnia.
OM
Foto: MWKZ, Grupa 5 Architekci (wizualizacja)
Mieszkaniec – gazeta mieszkańców Warszawy
